Podatek od nieruchomości - wątpliwości interpretacyjne branży górniczej

Jak pokazuje praktyka, zakres przedmiotowy podatku od nieruchomości wzbudza szereg kontrowersji. Wprawdzie zmianami, jakie weszły w życie od 1 stycznia 2003 r. ustawodawca wprowadził podstawowe definicje do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, niemniej jednak nie zakończyło to sporów i wątpliwości.

Definiując pojęcie budowli - obiektów, które budzą najwięcej wątpliwości przy rozstrzyganiu zakresu przedmiotowego podatku od nieruchomości - ustawodawca odwołuje się bowiem do przepisów prawa budowlanego. I w tym miejscu powstaje zasadniczy problem: jaki zbiór przepisów prawodawca rozumie jako prawo budowlane? Czy chodzi o ustawę - Prawo budowlane, czy też prawo budowlane rozumiane jako zbiór norm prawnych regulujących działalność budowlaną?

Rozstrzygnięcie tej wątpliwości niesie za sobą znaczące konsekwencje praktyczne. I tak przyjmując, że przepisy odsyłające w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie definicji obiektu budowlanego odsyłają nie tylko do ustawy - Prawo budowlane, lecz także do ogółu norm prawnych regulujących prawo budowlane, możemy dojść do wniosku, iż termin "prawo budowlane" mógłby obejmować przykładowo przepisy prawa geologicznego i górniczego. Przepisy prawa geologicznego i górniczego mówią, że wyrobiskiem górniczym jest przestrzeń w nieruchomości gruntowej lub w górotworze powstała w wyniku robót górniczych, a obiektami budowlanymi zakładu górniczego są obiekty budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego zlokalizowane w całości na powierzchni ziemi, służące do bezpośredniego wydobywania kopaliny ze złoża.

Przyjęcie tego podejścia skutkowałoby tym, że w górnictwie opodatkowaniu nie powinny podlegać podziemne wyrobiska górnicze oraz budowle tam usytuowane. Z kolei wąskie odesłanie do ustawy - Prawo budowlane (tj. wyłącznie do definicji ustawowej tam zawartej), skutkujące odrzuceniem definicji zawartych w prawie górniczym, może prowadzić do negatywnych konsekwencji dla podatników, tj. opodatkowania nie tylko obiektów zlokalizowanych w wyrobiskach, lecz także i samych wyrobisk.

Większość organów podatkowych oraz sądów (NSA w wyroku z 3 lutego 2006 r., II FSK 656/05, WSA we Wrocławiu w wyrokach z 15 marca 2007 r., I SA/Wr 1814/06 oraz z 16 maja 2007 r., I SA/Wr 1596/06, WSA w Gliwicach w wyroku z 9 lutego 2009 r., I SA/Gl 345/08) stoi na stanowisku, że wyrobisko górnicze, na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, powinno być traktowane jako budowla składająca się z poszczególnych obiektów (urządzeń) funkcjonalnie ze sobą powiązanych.

Tymczasem obiekty, które organy podatkowe próbowały do tej pory opodatkować były de facto wyrobiskami lub urządzeniami technologicznymi kopalni, które to obiekty nie spełniają definicji budowli i nie podlegają podatkowi od nieruchomości.

Przełomem w sporze może być wyrok NSA z 19 października (II FSK 907/09) uchylający w całości wyrok WSA w Gliwicach z 9 lutego 2009 r. (I SA/Gl 345/08) dotyczący opodatkowania wyrobisk górniczych podatkiem od nieruchomości za 2003 rok.

W ustnym uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia NSA wskazał na konieczność precyzyjnego wskazania przez organy podatkowe przedmiotu opodatkowania. Sąd przychylił się do argumentacji podatnika, iż z wyroku WSA nie sposób wydedukować, co w spornej sprawie stanowi przedmiot opodatkowania. Z jednej strony WSA twierdzi bowiem, iż jest to "wyrobisko górnicze, (...) traktowane jako budowla składająca się z poszczególnych obiektów (urządzeń) funkcjonalnie ze sobą powiązanych, to jest szybów, sztolni, linii energetycznych itp., służących wydobywaniu kopalin", podczas gdy z drugiej strony zauważa, iż "istota sporu sprowadza się do oceny zasadności opodatkowania budowli znajdujących się w podziemnym wyrobisku górniczym podatkiem od nieruchomości w stanie prawnym obowiązującym w 2003 r."

Z uzasadnienia tego wyroku WSA w Gliwicach, jak i innych niekorzystnych rozstrzygnięć, jakie zapadły do tej pory w omawianym zakresie, nie wynikało jasno, co stanowi przedmiot opodatkowania - wyrobisko jako takie czy urządzenia i obiekty zlokalizowane w wyrobisku - na co słusznie zwrócił uwagę NSA. Być może jest to początek zmiany niekorzystnego dotychczas dla podatników podejścia w zakresie opodatkowania wyrobisk górniczych.

@RY1@i02/2010/224/i02.2010.224.167.002b.001.jpg@RY2@

Agnieszka Walter

Agnieszka Walter

menedżer w dziale doradztwa podatkowego Deloitte