Ustawa akcyzowa nadal jest niezgodna z prawem UE

Istotne niezgodności polskich przepisów z prawem wspólnotowym dotyczą m.in. opodatkowania energii elektrycznej oraz produktów energetycznych.

W konsekwencji, wielu polskich przedsiębiorców ponosi nieuzasadnione koszty akcyzy płaconej w cenie energii elektrycznej oraz wyrobów energetycznych, przeznaczonych do zużycia w procesach produkcji wyrobów nieakcyzowych. Tymczasem, w wielu krajach UE, wspomniane koszty podatku mogą być odzyskane przez przedsiębiorców. W efekcie polscy przedsiębiorcy mają gorsze warunki konkurencji w stosunku do przedsiębiorców z innych państw UE. Jest to tym bardziej dotkliwe, że stawka akcyzy na energię elektryczną w Polsce jest jedną z najwyższych w Europie i prawie dziesięciokrotnie przekracza wymagane unijne minimum.

Wymagane minimum unijne dla gospodarczego zastosowania energii elektrycznej wynosi 0,5 euro/MWh, natomiast stawka akcyzy na energię elektryczną w Polsce wynosi 20 zł/MWh.

Przepisy ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym są sprzeczne z niektórymi przepisami Dyrektywy Rady 2003/96 z 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (dyrektywa energetyczna), w zakresie, w jakim polska ustawa nie implementuje do porządku krajowego przepisów o charakterze obligatoryjnym - tj. art. 2 ust. 4 lit. b) tej dyrektywy.

Zgodnie z przywołaną regulacją przepisy dyrektywy nie mają zastosowania do następującego wykorzystania produktów energetycznych i energii elektrycznej: produktów energetycznych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania; podwójnego zastosowania produktów energetycznych; energii elektrycznej wykorzystywanej do celów redukcji chemicznej oraz w procesach elektrolitycznych i metalurgicznych; energii elektrycznej, w przypadku, gdy stanowi ona ponad 50 proc. kosztu produktu; procesów mineralogicznych.

Oznacza to, że zużycie wyrobów energetycznych i energii elektrycznej w wymienionych celach, zgodnie z dyrektywą, nie powinno podlegać opodatkowaniu akcyzą.

Polska ustawa o podatku akcyzowym nie przewiduje żadnego z wyłączeń dotyczących przeznaczeń, o których mowa w art. 2 ust. 4 lit. b) dyrektywy energetycznej. Takie działanie polskiego ustawodawcy powoduje, że polski system podatku akcyzowego w zakresie opodatkowania energii elektrycznej i wyrobów energetycznych kieruje się założeniami sprzecznymi z tymi, które przewiduje dyrektywa unijna.

Biorąc pod uwagę okoliczność, że art. 2 ust. 4 lit. b) dyrektywy energetycznej jest bezwarunkowy i wystarczająco precyzyjny, a Polska nie dokonała jego implementacji w prawidłowy sposób, podatnicy mają prawo do zastosowania przepisów unijnych wprost.

Podmioty ponoszące koszt akcyzy od energii elektrycznej zużywanej w procesach redukcji chemicznej, elektrolizy, procesach metalurgicznych oraz mineralogicznych, mają prawo ubiegać się o zwrot nienależnie zapłaconego podatku.

Zważywszy na stanowisko Ministerstwa Finansów, które uważa, że sformułowanie "przepisów dyrektywy nie stosuje się do..." nie wyklucza możliwości opodatkowania we wskazanych przypadkach, należy spodziewać się, że wniosek o zwrot podatku spotka się z odmową i wywoła spór z organami podatkowymi. Jednak szanse na wygranie takiego sporu przed sądem administracyjnym są wysokie, przy czym prawdopodobnie dla jego rozstrzygnięcia sąd wystąpi z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości UE.

Ten ostatni jednak od momentu wejścia Polski do UE orzekał w sprawach podatku akcyzowego odmiennie od stanowiska polskiego rządu. Wyroki takie zapadły w sprawach: Maciej Brzeziński przeciwko dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie (C-313/05) oraz Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (C-475/07).

@RY1@i02/2010/141/i02.2010.141.183.004a.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Krzysztof Flis, doradca podatkowy w MDDP

doradca podatkowy w MDDP