Kto musi zarejestrować się dla celów akcyzowych

Akcyza to podatek pośredni nakładany na określone dobra konsumpcyjne. Zgodnie z polską ustawą opodatkowaniu akcyzą podlega:

● produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych,

● wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu podatkowego,

● sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju,

● eksport i import wyrobów akcyzowych,

● nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa.

Istotnym obowiązkiem związanym z podatkiem akcyzowym jest rejestracja. Niekiedy zakres tego obowiązku wywołuje pewne problemy, gdyż obowiązek rejestracji dotyczy również podmiotów, które wykorzystują wyroby akcyzowe objęte zwolnieniem.

Obowiązek rejestracyjny dotyczy podmiotów prowadzących działalność. Przedsiębiorca musi zarejestrować się dla celów akcyzy w dwóch przypadkach:

● wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu akcyzą lub

● czynności z wykorzystaniem wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie.

W obu przypadkach przedsiębiorca przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej (odpowiednio wykonania jej z wykorzystaniem) musi złożyć zgłoszenie rejestracyjne właściwemu naczelnikowi urzędu celnego.

Po złożeniu zgłoszenia rejestracyjnego naczelnik urzędu celnego potwierdza na piśmie jego przyjęcie. Organ celny ma na to maksymalnie siedem dni. Trzeba pamiętać, że na podatniku ciąży obowiązek aktualizacji danych. W przypadku zmiany danych zawartych w zgłoszeniu, ustawodawca zobowiązał przedsiębiorcę do zgłoszenia tego faktu naczelnikowi urzędu celnego. Aktualizację należy złożyć w terminie siedmiu dni, licząc od dnia, w którym nastąpiła zmiana.

Ustawodawca przewidział też wyjątek od obowiązku rejestracyjnego. Zgłoszenia rejestracyjnego nie musi składać podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wyrobów akcyzowych objętych wyłącznie zerową stawką akcyzy.

Zwolnienie to nie dotyczy jednak osób, które zamierzają prowadzić działalność gospodarczą w zakresie wyrobów energetycznych, o których mowa w art. 89 ust. 2 ustawy (chodzi o wyroby energetyczne inne niż określone w ust. 1 pkt 1-13, przeznaczone do celów innych niż opałowe, jako dodatki lub domieszki do paliw opałowych, do napędu silników spalinowych albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych). Osoba, która zamierza prowadzić działalność w zakresie tych wyrobów energetycznych, a jest niezarejestrowana dla celów akcyzy, musi przed dniem rozpoczęcia działalności powiadomić o tym właściwego naczelnika urzędu celnego. Celem zgłoszenia jest ustalenie dopuszczalnych norm zużycia.

Podatnik, który jest zwolniony z obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego w związku ze stosowaniem wyłącznie zerowej stawki, może stracić ten przywilej. Zgłoszenie trzeba złożyć w przypadku zmiany zerowej stawki akcyzy na inną stawkę. Zgłoszenia (w podstawowej formie) składa się w terminie 14 dni od zmiany stawki.

Zgłoszenia rejestracyjne dla celów akcyzy odnotowuje się w specjalnym rejestrze. Prowadzi go naczelnik urzędu celnego. Rejestr zawiera dane zawarte w zgłoszeniu rejestracyjnym.

Z rejestrem wiążą się dodatkowe obowiązki organu celnego, który został zobowiązany do wydawania zaświadczeń oraz wykreślania z niego przedsiębiorców.

Zaświadczenie potwierdza, czy dany podmiot jest zarejestrowany dla celów akcyzy. Wydaje się na wniosek zainteresowanego. Może nim być zarówno sam podmiot zarejestrowany, jak i inna osoba, która ma interes prawny w uzyskaniu informacji o zarejestrowaniu, np. kontrahent.

Ponadto specjalną ewidencje w formie elektronicznej prowadzi minister finansów. Zawiera ona:

1) dane identyfikacyjne podmiotów prowadzących składy podatkowe, zarejestrowanych handlowców oraz podmiotów pośredniczących, adresy ich siedzib lub zamieszkania oraz adresy ich poczty elektronicznej;

2) określenie rodzaju prowadzonej działalności przez podmioty, o których mowa w pkt 1, oraz określenie rodzaju wyrobów akcyzowych objętych tą działalnością;

3) adresy, pod którymi zlokalizowane są składy podatkowe, miejsca odbioru wyrobów akcyzowych przez zarejestrowanych handlowców oraz miejsca, w których jest wykonywana działalność podmiotów pośredniczących, oraz ich adresy poczty elektronicznej;

4) numery akcyzowe składów podatkowych, podmiotów prowadzących składy podatkowe, zarejestrowanych handlowców, a także numery podmiotów pośredniczących.

Numery akcyzowe składów podatkowych, podmiotów prowadzących składy podatkowe, zarejestrowanych handlowców, a także numery podmiotów pośredniczących są potwierdzane na wniosek zainteresowanych podmiotów albo udostępniane właściwym organom państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej.

Z obowiązkiem rejestracyjnym związany jest obowiązek poinformowania o zaprzestaniu działalności podlegającej rejestracji. Tak jak w pozostałych przypadkach zgłoszenie składa się w terminie siedmiu dni. Obowiązek ten dotyczy także sytuacji przejęcia praw i obowiązków podmiotu zarejestrowanego oraz zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Wówczas zgłoszenie o zaprzestaniu, w tym samym terminie, składa następca prawny lub inne osoby, które przejęły jego prawa i obowiązki.

Zgłoszenie o zaprzestaniu działalności jest podstawą do wykreślenia podmiotu z rejestru. Jeżeli jednak zobowiązany sam nie złoży zgłoszenia, naczelnik urzędu celnego dokonuje wykreślenia z urzędu. Ponadto naczelnik powiadamia o fakcie wykreślenia odpowiednie organy, w tym m.in. Agencję Rezerw Materiałowych.

Zasady dotyczące wykreślenia mają zastosowanie odpowiednio do zmian stawki akcyzy na zerową.

● Obowiązek złożenia zgłoszenia rejestracyjnego dla potrzeb podatku akcyzowego dotyczy tylko podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Obowiązku tego nie można rozszerzać na inne grupy podmiotów, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Obowiązkowi złożenia zgłoszenia rejestracyjnego nie podlegają jednostki, takie jak np. urzędy administracyjne, szkoły i szpitale, które nie prowadzą w ramach realizowanych zadań działalności gospodarczej (pismo Izby Skarbowej w Warszawie z 11 września 2009 r., IPPP3/443-487/09-4/JK).

● Podmiot zużywający zwolnioną od akcyzy wyprodukowaną przez siebie energię elektryczną jest obowiązany do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku akcyzowego oraz do prowadzenia ewidencji energii elektrycznej (pismo Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 20 sierpnia 2009 r., ITPP3/443-106/09/JK).

Zgłoszenie rejestracyjne powinno zawierać dane dotyczące tego podmiotu i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w szczególności: imię i nazwisko lub nazwę podmiotu; adres jego siedziby lub zamieszkania; określenie rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej; adresy miejsc wykonywania działalności oraz określenie rodzaju i przewidywanej średniej miesięcznej ilości zużywanego wyrobu akcyzowego - w przypadku działalności gospodarczej z użyciem wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy.

aleksandra.tarka@infor.pl

Ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. nr 3, poz. 11 z późn. zm.).