Sprawy w urzędzie - wnoszenie opłaty skarbowej

Dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej podlega opłacie skarbowej. Opłacie skarbowej podlega również dokonanie czynności urzędowej przez podmiot inny niż organ administracji rządowej i samorządowej, w związku z wykonywaniem zadań z zakresu administracji publicznej. Istotne jest, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej odnoszony jest obecnie do konkretnych czynności organów administracji publicznej, w tym dokonania konkretnej czynności urzędowej.

Czynności urzędowe to czynności podejmowane przez organy administracji publicznej na podstawie o przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Obok czynności urzędowych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co do których występuje obowiązek ich zaprotokołowania, istnieją także czynności urzędowe, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy w toku postępowania. Takie czynności utrwala się w aktach sprawy w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności. Istnieją także czynności, które są dokonywane przez urzędy administracji publicznej bez obowiązku ich protokołowania czy też utrwalania w formie pisemnej.

Opłacie skarbowej podlegają tylko te czynności urzędowe, które są dokonane na podstawie zgłoszenia lub na wniosek zainteresowanego. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od czynności urzędowej powstaje z chwilą dokonania zgłoszenia lub złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej. Organem podatkowym właściwym w sprawach opłaty skarbowej jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Opłatę skarbową od dokonania czynność urzędowej opłacają osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli wskutek dokonanego przez nie zgłoszenia lub na ich wniosek dokonuje się czynności urzędowej.

Obowiązek zapłaty opłaty ciąży solidarnie na osobach, które składają wspólny wniosek lub zgłoszenie, w wyniku którego czynność urzędowa została dokonana. Jeżeli jedną ze stron takiej czynności jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej zwolniona z opłaty skarbowej, obowiązek zapłaty skarbowej ciąży solidarnie na pozostałych stronach czynności.

Szczegółowy wykaz czynności urzędowych podlegających opłacie skarbowej oraz wysokość stawek opłaty i zwolnień określa tabela stanowiąca załącznik do ustawy o opłacie skarbowej. Składa się ona z czterech kolumn. Pierwsza wskazuje liczbę porządkową odpowiadającą przedmiotom opłaty skarbowej. Dokonanie czynności urzędowej wymienione zostało w punkcie pierwszym. W drugiej kolumnie wymienione zostały poszczególne przedmioty opłaty skarbowej. Załącznik wymienia 53 rodzaje czynności urzędowych podlegających opłacie skarbowej. Trzecia kolumna określa stawki opłaty skarbowej, a czwarta zwolnienia z obowiązku jej uiszczenia.

Stawki opłaty skarbowej ustalone zostały kwotowo, a ich wysokość uzależniona jest od rodzaju dokonywanej czynności urzędowej. Najniższa stawka wynosi 5 zł. Opłata skarbowa w tej wysokości została określona dla czynności urzędowej polegającej na udostępnieniu rzeczoznawcy majątkowemu przez naczelnika urzędu skarbowego informacji zawierającej dane o wartości nieruchomości (opłata od każdej nieruchomości). Jednak udzielenie informacji w związku z wyceną dokonywaną przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie organu administracji publicznej zwolniono z opłaty skarbowej.

Najwyższa opłata skarbowa wynosi 11 610 zł i dotyczy wpisu do rejestru działalności regulowanej m.in. podmiotu wykonującego działalność w zakresie wyrobu alkoholu etylowego, oczyszczania alkoholu etylowego, podmiotu wykonującego działalność w zakresie wytwarzania wyrobów tytoniowych, a także wyrobu czy rozlewu wyrobów spirytusowych.

Załącznik do ustawy o opłacie skarbowej wymienia następujące czynności urzędowe zwolnione z niej:

● sporządzenie aktu urodzenia lub zgonu,

● przyjęcie oświadczenia o uznaniu dziecka lub o nadaniu dziecku nazwiska męża matki,

● niektóre zmiany wpisu do rejestru agentów ubezpieczeniowych wymienione w poz. 35 części I załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, np. wykreślenie agenta ubezpieczeniowego na wniosek zakładu ubezpieczeń,

● dokonanie wpisu do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia,

● zmiany wpisu do rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia,

● udzielenie informacji w związku z wyceną dokonywaną przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie organu administracji publicznej,

● decyzja umarzająca postępowanie lub wydawana w postępowaniu odwoławczym albo w trybie szczególnym,

● decyzja w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego,

● decyzja w sprawie dotacji przedmiotowej na zadania w dziedzinie rolnictwa,

● decyzja wydana przez prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w ramach realizacji jego zadań w zakresie telekomunikacji,

● decyzja w sprawie skargi pasażera lotniczego na naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE z dnia 11 lutego 2004 r.,

● decyzja o przyznaniu zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.

Wyłączenia od opłaty skarbowej określone zostały natomiast w art. 2 i art. 3 ustawy. Dotyczą one m.in. spraw:

● alimentacyjnych, opieki, kurateli i przysposobienia,

● ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego, rent strukturalnych, ulg dla żołnierzy niezawodowych i poborowych odbywających służbę zastępczą oraz ich rodzin, a także uprawnień dla osób niepełnosprawnych oraz objętych przepisami o szczególnych uprawnieniach dla kombatantów,

● świadczeń socjalnych oraz w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej i o zatrudnieniu socjalnym,

● zatrudnienia, wynagrodzeń za pracę.

Opłacie skarbowej nie podlega także dokonanie czynności urzędowej, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają innym opłatom o charakterze publicznoprawnym lub są od tych opłat zwolnione.

Z opłaty skarbowej zostały zwolnione następujące podmioty:

● pod warunkiem wzajemności, państwa obce, ich przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i siły zbrojne, międzynarodowe organizacje i instytucje oraz ich oddziały i przedstawicielstwa, korzystające na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych z przywilejów i immunitetów, a także członków ich personelu i inne osoby zrównane z nimi, jeżeli nie są one obywatelami polskimi i nie mają miejsca stałego pobytu na terytorium Polski;

● jednostki budżetowe;

● jednostki samorządu terytorialnego;

● organizacje pożytku publicznego, jeżeli dokonują zgłoszenia lub składają wniosek o dokonanie czynności urzędowej albo o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia - wyłącznie w związku z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;

● osoby, które dokonując zgłoszenia lub składając wniosek o dokonanie czynności urzędowej przedstawią zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa;

● osoby fizyczne prowadzące czynną ochronę gatunkową oraz osoby fizyczne, których gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie narażone jest na szkody wyrządzane przez gatunki zwierząt chronionych nieobjęte odszkodowaniem Skarbu Państwa - wyłącznie w zakresie przedmiotów opłaty skarbowej związanych z ochroną przyrody.

magdalena.majkowska@infor.pl

Ustawa z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 225, poz. 1635 z późn. zm.)