Deregulacja akcyzowa, czyli jak się powinno to robić w podatkach

Ministerstwo Finansów opublikowało (25 sierpnia 2014 r.) projekt założeń do zmiany ustawy akcyzowej. Co warte podkreślenia, projekt ten powstał w wyniku postulatów zgłoszonych przez podatników akcyzy. MF stwierdziło, że wiele postulatów należało uznać za uzasadnione w takim stopniu, iż konieczne jest kompleksowe odformalizowanie i uelastycznienie polskiego systemu podatku akcyzowego. Sam projekt zawiera wiele ułatwień dotyczących prowadzenia działalności akcyzowej przez przedsiębiorców. Zlikwidowane mają być zbędne lub dublujące się obowiązki. Dodatkowo część obecnie obowiązujących przepisów ma zostać doprecyzowana, aby wyeliminować istniejące wątpliwości oraz toczące się spory. W niektórych obszarach ministerstwo zdecydowało się nawet na rozwiązania idące dalej niż postulaty podatników. Chociażby zniesienie zabezpieczeń akcyzowych na obrót niektórymi wyrobami energetycznymi (innymi niż paliwa) czy też utrzymanie w mocy dotychczas obowiązujących zwolnień z zabezpieczeń w przypadku opieszałości urzędu celnego z wydaniem nowej decyzji.

Niestety część postulatów nadal nie znajduje zrozumienia MF (m.in. składy hybrydowe celne i akcyzowe, liberalizacja systemu znaków akcyzy czy bardzo uciążliwe normy zużycia niektórych wyrobów). Szkoda, ponieważ konkurencyjny system akcyzy skłaniałby do większej produkcji wyrobów akcyzowych w Polsce oraz do lokowania tu centrów dystrybucyjnych wyrobów akcyzowych na cały region Europy. Ministerstwo postanowiło jednak wesprzeć branżę tytoniową w walce z omijaniem przepisów akcyzowych i zamknie drogę do nieopodatkowanej produkcji papierosów przez punkty sprzedaży detalicznej. Podmioty prowadzące taką działalność będą traktowane jak producenci, którzy nie tylko muszą zapłacić akcyzę od wyrobu gotowego, ale też utworzyć skład podatkowy i nałożyć znaki akcyzy. Takie obowiązki wyrównają uczciwą konkurencję. Niestety jednocześnie resort chce kilkukrotnie podwyższyć akcyzę na cygara i cygaretki. Ma to na celu dalsze uszczelnienie systemu akcyzowego, jednak jeżeli wejdzie w życie, praktycznie zlikwiduje niewielką niszę na polskim rynku tytoniowym, jaką są cygara.

To, co jest jednak równie ciekawe jak same zmiany, to sposób ich przeprowadzenia. Otóż MF po wielu latach dyskusji było gotowe wysłuchać konkretnych, często bardzo technicznych uwag, zgłaszanych przez podatników akcyzy, i uznać je za słuszne. Oczywiście projekt nie dotyka kwestii wpływów do budżetu, dlatego też możliwy jest dialog czy dyskusja z ministerstwem. Jednak ta dyskusja pokazuje, jak ważne jest przedstawienie MF praktyki stosowania przepisów akcyzowych przez urzędy celne. Okazało się bowiem, że różnice są znaczne i to nie zawsze na niekorzyść podatników. Proces zbierania i przekazywania takich informacji nie był łatwy, ponieważ żaden z podatników nie chciał narażać się na ryzyko związane z przedstawieniem własnego sposobu stosowania przepisów akcyzowych. I w tym miejscu pojawiła się nasza rola - jako doradców, którzy zebrali i przefiltrowali te zmiany, tak aby pokazać pewne trendy i nieprawidłowości.

Opublikowanie założeń to jednak dopiero pierwszy krok w zmianie systemu. Niezbędne jest jeszcze odpowiednie doprecyzowanie tych założeń, a następnie projektu przepisów. Dalej ważne jest, aby dobre założenia czy też projekty nie zostały zepsute na etapie prac parlamentarnych. Potem pozostaje również ważny etap prac nad zmianą rozporządzeń wykonawczych. To one bowiem nadal w dużej mierze kształtują obecny rygoryzm systemu akcyzy w Polsce. W rezultacie ważne jest stałe monitorowanie i zachęcanie MF do wprowadzenia tych zmian jak najszybciej w życie. Odciążą one bowiem nie tylko podatników akcyzy, lecz także funkcjonariuszy celnych, którzy zamiast weryfikować dane od uczciwych podatników, mogliby skupić się na walce z szarą strefą.

Warto też zastanowić się, czy taki prawdziwy dialog można byłoby prowadzić w innych podatkach. Byłoby to niezmiernie trudne ze względu na liczbę podatników VAT czy CIT/PIT, ale jeżeli Komisja Europejska jest otwarta na taki dialog z kilkudziesięcioma milionami podatników VAT (regularnie prowadzi takie konsultacje), to czemu my nie moglibyśmy pomyśleć o takim dialogu dla kilku milionów naszych podatników VAT czy podatku dochodowego. Jak widać na przykładzie akcyzy, jest to trudne, ale możliwe.

MF po wielu latach dyskusji było gotowe wysłuchać konkretnych, często bardzo technicznych uwag zgłaszanych przez podatników akcyzy i uznać je za słuszne

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.07100020b.802.jpg@RY2@

Szymon Parulski doradca podatkowy, partner w Parulski & Wspólnicy

Szymon Parulski

doradca podatkowy, partner w Parulski & Wspólnicy