IS w Poznaniu o aporcie wnoszonym do spółki przez osoby fizyczne

Nr ILPB2/436-158/14-4/WM

z 3 lipca 2014 r.

Osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą (produkcja konstrukcji metalowych i ich części) na podstawie wpisu do ewidencji. Jest podatnikiem VAT w pełnym zakresie działalności. Podatnik chce wnieść aportem przedsiębiorstwo do istniejącej już spółki z o.o., w zamian za objęcie udziałów w tej spółce. Pod pojęciem przedsiębiorstwa należy rozumieć takie jego składniki jak: nazwa przedsiębiorstwa, wartości niematerialne i prawne, własność do ruchomości, w tym: maszyny i urządzenia oraz materiały do produkcji, dokumenty związane z prowadzeniem działalności, wierzytelności, pracownicy, środki pieniężne, koncesje, licencje i zezwolenia, patenty, tajemnice przedsiębiorstwa, prawo do korzystania z nieruchomości wynikające z umowy najmu.

Do spółki nie zostanie przeniesiona nieruchomość będąca środkiem trwałym osoby fizycznej prowadzącej działalność. Spółka z o.o. na podstawie umowy najmu będzie wynajmować od przedsiębiorcy tę nieruchomość.

Czy wniesienie przedsiębiorstwa osoby fizycznej do spółki z o.o. rodzi obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k i pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 ze zm.; dalej: ustawa o PCC) podatkowi temu podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów, jeżeli powodują podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.

W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się - przy spółce kapitałowej - podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty. Określenie spółka kapitałowa oznacza spółkę: z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjną lub europejską.

Umowa spółki oraz jej zmiana podlega podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Polski znajduje się - w przypadku spółki kapitałowej:

a) rzeczywisty ośrodek zarządzania albo

b) siedziba tej spółki - jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego.

Z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o PCC wynika, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną. Podstawę opodatkowania przy podwyższeniu kapitału zakładowego stanowi wartość, o którą podwyższono ten kapitał.

Od podstawy opodatkowania odlicza się:

1) kwotę wynagrodzenia wraz z VAT, pobraną przez notariusza za sporządzenie aktu notarialnego umowy spółki albo jej zmiany, jeżeli powoduje ona zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego;

2) opłatę sądową związaną z wpisem spółki do rejestru przedsiębiorców lub zmianą wpisu w tym rejestrze dotyczącą wkładu do spółki albo kapitału zakładowego;

3) opłatę za zamieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ogłoszenia o wpisach, o których mowa w pkt 2.

Stawka podatku od umowy spółki i od zmian umowy spółki wynosi 0,5 proc.

W ustawie o PCC przewidziano jednak sytuacje, kiedy czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania. I tak, zgodnie z art. 2 pkt 6 lit. c tiret pierwszyustawy o PCC nie podlegają podatkowi umowy spółki i ich zmiany związane z wniesieniem do spółki kapitałowej, w zamian za jej udziały lub akcje, przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego zorganizowanej części. Jak wynika z treści tego przepisu, nie podlega PCC wniesienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części jedynie spółki kapitałowej, a nie osoby fizycznej. Artykuł 1a pkt 2 wspomnianej ustawy jednoznacznie wskazuje podmioty uznane za spółkę kapitałową (spółka z o.o., akcyjna, europejska).

W świetle przepisów ustawy o PCC nie ma podstaw pozwalających uznać przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę fizyczną za spółkę kapitałową. Nie ma też podstaw do rozpatrywania wniesienia do spółki kapitałowej przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną, pod kątem spełnienia przesłanek do wyłączenia z opodatkowania PCC - na podstawie art. 2 pkt 6 lit. c tiret pierwszy ustawy o PCC. W konsekwencji wniesienie przedsiębiorstwa osoby fizycznej do spółki z o.o. rodzi obowiązek zapłaty PCC.

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/149/i02.2014.149.07100060c.802.jpg@RY2@

Grzegorz Baran doradca podatkowy w KPP Baran & Pluta

Wiele przepisów podatkowych w Polsce daje dość szerokie pole do ich interpretacji rozszerzającej, jednak ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych wręcz przeciwnie. Jest tak skonstruowana, iż enumeratywnie wymienia przypadki, gdy określone zdarzenia gospodarcze są opodatkowane tym podatkiem, a także gdy nim opodatkowane nie są. Oznacza to, iż nie ma możliwości szerokiego interpretowania przepisów w tym akcie zawartych, dlatego należy je stosować ściśle.

Dobrym na to przykładem jest rozpatrywana interpretacja, w której organ słusznie zaprzeczył tezie przedsiębiorcy, iż w omawianym przypadku nie ma on obowiązku zapłaty PCC. Przypadki, gdy powstałe zdarzenia gospodarcze nie podlegają PCC, zostały wymienione w art. 2 ustawy o PCC, gdzie ustawodawca w pkt 6 lit. c przewidział zwolnienie wyłącznie dla aportów przedsiębiorstw spółek kapitałowych do innych spółek kapitałowych. Nie dał natomiast takiej możliwości, gdy aport dotyczy przedsiębiorstwa osoby fizycznej do spółki kapitałowej.

Oprac. Ewa Ciechanowska