WSA w Rzeszowie o zwolnieniu z podatku od nieruchomości

Sygn. akt I SA/Rz 322/14

z 26 czerwca 2014 r.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystąpiła do prezydenta miasta o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.). Wyjaśniła we wniosku, że w sierpniu 2010 r. sprzedała 50 proc. udziałów w posiadanej nieruchomości firmie będącej zakładem pracy chronionej i jako współwłaściciel od września 2010 r. skorygowała deklaracje z tytułu podatku od nieruchomości. Mimo że spółka uregulowała swoje zobowiązanie, została wezwana do zapłaty nieuregulowanego podatku od nieruchomości w części przypadającej na drugiego współwłaściciela nieruchomości, który jako zakład pracy chronionej był zwolniony od podatku. Jako podstawę żądania zapłaty od spółki podatku za drugiego współwłaściciela organ podatkowy (w podatku od nieruchomości jest to wójt, burmistrz lub prezydent miasta) wskazał art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 91 ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.).

Spółka chciała się dowiedzieć, czy jako współwłaściciel nieruchomości ma płacić podatek od nieruchomości za drugiego współwłaściciela - firmę, która jest zakładem pracy chronionej i została ustawowo zwolniona z zapłaty tego podatku. Oceniła, że nie ma takiego obowiązku, ponieważ w sytuacji gdy płatnik jest ustawowo zwolniony z podatku, jego zobowiązanie ulega zniesieniu i nie można mówić o przekazywaniu tego podatku. Jeżeli zatem ustawa zwalnia przedmiot opodatkowania, będący własnością jednego ze współwłaścicieli, obowiązek płacenia podatku jest bezzasadny. Artykuł 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczący solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli nieruchomości, nie ma w tym przypadku zastosowania. Przepis ten należy stosować w przypadku, gdy jeden ze współwłaścicieli unika płacenia podatku, a nie gdy przedmiot opodatkowania jest zwolniony z daniny.

Prezydent miasta w wydanej interpretacji indywidualnej uznał, że spółka nie ma racji. Wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Skoro tylko jeden ze współwłaścicieli jest zwolniony z podatku od nieruchomości, a skarżąca nie jest, to ona musi zapłacić cały podatek od nieruchomości wspólnej. Współwłaściciel, który nie jest zwolniony od podatku od nieruchomości, powinien więc zadeklarować całą nieruchomość wspólną do opodatkowania tym podatkiem - uznał organ.

Sąd w omawianej sprawie był związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (z 5 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 748/12) i orzekł, że stanowisko organu było błędne. Jak wskazał bowiem NSA, to, że nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności, nie oznacza, że organ może wymierzyć podatek od nieruchomości, nie biorąc pod uwagę okoliczności, że jej część powinna zostać zwolniona z opodatkowania. Nie może więc wystąpić sytuacja, że solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli za zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości uniemożliwia skorzystanie z ustawowego prawa do zwolnienia z obowiązku podatkowego. Sąd przyznał, że co do zasady sposób korzystania z nieruchomości przez każdego ze współwłaścicieli oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej nie mają znaczenia dla ich solidarnej odpowiedzialności z tytułu obowiązku podatkowego, ale mogą mieć znaczenie dla ustalenia sposobu rozliczeń między nimi z tytułu obciążeń w podatku od nieruchomości.

Zdaniem NSA gdyby stanowisko organu, że solidarna odpowiedzialność wyłącza możliwość skorzystania ze zwolnienia, było prawidłowe, to doprowadziłoby to do sytuacji, w której podatnik musiałby zapłacić podatek od całej nieruchomości bądź też musiałby uczynić to drugi (albo kolejny) współwłaściciel. W konsekwencji skarżąca spółka nie mogłaby się domagać od współwłaściciela zwrotu kwoty podatku od jej części (nie miałaby roszczenia regresowego). A zatem w sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli spełnia warunki do zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to wymierzając podatek, organ musi odjąć od wysokości obowiązku podatkowego naliczonego od całej nieruchomości kwotę, która wynika z opodatkowania części zwolnionej (wykorzystywanej przez podmiot zwolniony i odpowiadający zwolnieniu przedmiotowemu). Dopiero w zakresie tak wyliczonego obowiązku podatkowego wszyscy współwłaściciele będą ponosić odpowiedzialność solidarną.

W efekcie podatkiem od nieruchomości w zakresie dotyczącym jej części zajętej na prowadzenie zakładu pracy chronionej nie mogą być obciążeni zarówno współwłaściciel prowadzący zakład, jak i współwłaściciel, którego zwolnienie nie dotyczy.

Oprac. Łukasz Zalewski