Kto jest podatnikiem: wspólnik czy spółka? To zależy od podatku

Spółka cywilna nie spełnia definicji podatnika akcyzy - orzekł WSA w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 1876/13). Dlatego decyzje organów celnych względem takiej spółki zostały uchylone. Zdaniem sądu w przypadku spółki cywilnej organy celne powinny toczyć postępowania i wydawać decyzje wobec każdego ze wspólników z osobna, gdyż to oni są podatnikami w świetle przepisów akcyzowych.

WSA orzekał w sprawie samochodów o homologacji ciężarowej sprowadzanych przez spółkę cywilną z innych krajów UE do Polski. Klasyfikacja samochodów w momencie ich przywozu nie była kwestionowana przez organy celne. Jednak już po przywozie spółka dokonywała przebudowy wnętrza pojazdów, co wzbudziło uwagę organów, które w efekcie zakwestionowały prawidłowość klasyfikacji sprowadzanych samochodów i wydały negatywne decyzje w zakresie podatku akcyzowego. Jednak prawidłowa klasyfikacja pojazdów dla celów akcyzowych nie miała znaczenia dla sądu, który skupił się na aspektach proceduralnych. WSA unieważnił swym wyrokiem sześć decyzji Izby Celnej w Warszawie wydanych w tym sporze, gdyż były to decyzje skierowane do spółki cywilnej. Sąd orzekł zaś, że spółka cywilna nie jest podatnikiem akcyzy.

O ile powyższy wyrok prawdopodobnie nie będzie miał istotnych konsekwencji w kontekście klasyfikacji samochodów na potrzeby akcyzy, o tyle może wywołać poważniejsze konsekwencje dla innych podatników akcyzy - spółek cywilnych posiadających już wydane decyzje i zezwolenia organów celnych (np. na prowadzenie składu podatkowego bądź działania jako zarejestrowany odbiorca) bądź ubiegających się o takie zezwolenia. Jeśliby przyjąć logikę sądu, decyzje i zezwolenia dotyczące akcyzy powinny być wydawane poszczególnym wspólnikom spółki cywilnej. Decyzje i zezwolenia posiadane już przez takie podmioty mogłyby się okazać nieważne, a nowe musiałyby być wydawane dla każdego wspólnika z osobna, co zapewne spowodowałoby praktyczne problemy.

Zgodnie z ustawą akcyzową podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jeśli dokonuje czynności opodatkowanych akcyzą lub jeśli zaistniał wobec niej stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą. Definicja ta przewiduje zatem uznanie za podatnika jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Jednak zdaniem warszawskiego WSA definicja spółki cywilnej zawarta w kodeksie cywilnym nie pozwala na zakwalifikowanie jej jako takiej jednostki, a co za tym idzie jako podatnika akcyzy.

Z kolei w praktyce orzeczniczej w sprawach dotyczących VAT przyjęło się, że spółka cywilna jest podatnikiem VAT. Warto dodać, że ustawa o VAT, podobnie jak ustawa akcyzowa, w definicji podatnika wymienia m.in. jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej. Komentowany wyrok niejednego podatnika może zatem wprowadzić w zakłopotanie. Przykładowo warunkiem uzyskania zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego lub nabywanie wyrobów jako zarejestrowany odbiorca jest posiadanie statusu podatnika VAT. Ale w świetle omawianego wyroku WSA spółka cywilna posiadająca status podatnika VAT nie mogłaby otrzymać takiego zezwolenia, gdyż nie jest podatnikiem akcyzy. Z kolei poszczególni wspólnicy spółki cywilnej, którzy zgodnie ze stanowiskiem WSA powinni być uznani za podatników akcyzy, nie są traktowani jako podatnicy VAT. Powyższe pokazuje, że tezy omawianego wyroku WSA są bardzo trudne do zastosowania w praktyce i mogą powodować problemy podatników.

Organy celne powinny wydawać decyzje wobec każdego ze wspólników z osobna, gdyż to oni są podatnikami

@RY1@i02/2014/067/i02.2014.067.07100020b.801.jpg@RY2@

Magda Chmielewska-Cholewa menedżer w EY

Magda Chmielewska-Cholewa

menedżer w EY

@RY1@i02/2014/067/i02.2014.067.07100020b.802.jpg@RY2@

Marta Kolbusz-Nowak konsultant podatkowy w EY

Marta Kolbusz-Nowak

konsultant podatkowy w EY