Pełnomocnictwa do podpisania oferty przetargowej bez opłaty

Katalog czynności, których dokonanie związane jest z koniecznością wniesienia opłaty skarbowej t.j. określają przepisy ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1628). Ustawa ta nie reguluje jednoznacznie kwestii, czy składając ofertę przetargową, wykonawca musi wnieść opłatę skarbową, w sytuacji gdy do oferty załączone jest pełnomocnictwo dla osoby podpisującej ofertę, a niewymienionej w Krajowym Rejestrze Sądowym lub zaświadczeniu o prowadzeniu działalności gospodarczej.

Potrzebna definicja

Dla ustalenia, czy obowiązek wniesienia opłaty skarbowej obejmuje również pełnomocnictwa udzielone w związku z udziałem wykonawcy w postępowaniu o zamówienie publiczne, konieczne jest rozstrzygnięcie, czy takie postępowanie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Tymczasem pojęcie "sprawy z zakresu administracji publicznej" nie zostało zdefiniowane dla potrzeb ustawy o opłacie skarbowej. Stosownej definicji brak jest również w innych obowiązujących przepisach prawa.

W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że sprawą z zakresu administracji publicznej jest akt administracyjny skierowany do mieszkańców gminy zawierający przepisy powszechnie obowiązujące, w tym także określające zasady i ogólne czynności z zakresu zarządu majątkiem gminnym adresowane do mieszkańców gminy, jak również do jej organów w celu bezpośredniego wykonania przez gminę zadań publicznych odnoszących się do podmiotów prawa jako członków społeczności lokalnej.

Do tej grupy zaliczyć można np. uchwały, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, a więc takie, które same przez się nie są czynnościami cywilnoprawnymi i nie wywołują skutków cywilnoprawnych, choć mogą być podejmowane z zamiarem podjęcia w przyszłości określonych czynności cywilnoprawnych - poprzedzają podejmowanie czynności cywilnoprawnych.

Tymczasem stosownie do postanowień ustawy - Prawo zamówień publicznych (dalej: p.z.p.) zarówno do czynności podejmowanych przez zamawiającego, jak i oferentów w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego stosuje się wyłącznie przepisy kodeksu cywilnego, chyba że przepisy ustawy p.z.p. stanowią inaczej.

Wszelkie umowy zawierane w trakcie postępowania o zamówienie publiczne zawierane są jako zgodne oświadczenia woli obu stron, a więc ani zamawiający, ani wykonawca nie mogą jednostronnie kształtować sytuacji prawnej drugiej strony. Ponadto należy zauważyć, iż przy podejmowaniu działań zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia procedury udzielenia zamówienia publicznego nie są wymagane żadne akty administracyjne.

Pełnomocnictwo do podpisania oferty przetargowej nie podlega opłacie skarbowej. Za takim poglądem przemawiają uregulowania wynikające z postanowień art. 11 ust. l ustawy o opłacie skarbowej. Stosownie do treści tego uregulowania organy administracji rządowej i samorządowej oraz podmioty, o których mowa w art. l ust. 2 tej ustawy, przekazują organowi podatkowemu właściwemu w sprawie opłaty skarbowej zbiorczą informację o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej od dokonanych przez nie czynności urzędowych, wydanych zaświadczeń i zezwoleń (pozwoleń, koncesji), a także od zaświadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej, użytych w prowadzonych przez te organy lub podmioty postępowaniach oraz od złożonych do nich dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz ich odpisów, wypisów lub kopii.

Z przepisu tego wynika jednoznacznie, iż obowiązek sporządzania i przekazywania stosownych informacji o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej dotyczy wyłącznie enumeratywnie wymienionych podmiotów wykonujących tylko im przypisane na podstawie stosownych przepisów prawa ściśle określone czynności.

Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone może być natomiast zarówno przez organ administracji rządowej lub samorządowej, jak i przez każdy inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, nieobjęty obowiązkiem sporządzania i składania informacji o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej, a więc mielibyśmy do czynienia z nierównym traktowaniem wszystkich podmiotów wobec prawa.

Reprezentacja przed KIO

Opłacie skarbowej podlega natomiast pełnomocnictwo od reprezentowania wykonawcy przed Krajową Izbą Odwoławczą. Zgodnie z przepisami ustawy o opłacie skarbowej wysokość opłaty od dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz ich odpisów, wypisów i kopii wynosi 17 zł. Organem podatkowym właściwym miejscowo jest organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce złożenia dokumentu. W konsekwencji, zgodnie z aktualnie obowiązującym stanem prawnym wykonawca, który ustanawia pełnomocnika do reprezentowania przed Krajową Izbą Odwoławczą, musi wnieść opłatę od udzielanego pełnomocnictwa.

Edyta Partyn