Fajki nie-pokoju, czyli tytoniowa wojna cenowa

Ministerstwo Finansów wyznaczyło na ten rok średnią cenę paczki papierosów, od której nalicza akcyzę na 13,60 zł. Od tej ceny koncerny tytoniowe muszą płacić podatek - 8,41 zł. Okazuje się, że już niemal 60 proc. legalnie produkowanych papierosów jest sprzedawanych poniżej ustalonej przez resort finansów ceny. O czym to świadczy? O coraz bardziej zaciętej wojnie cenowej prowadzonej przez koncerny.

Z raportu kancelarii Parulski & Wspólnicy Doradcy Podatkowi wynika, że jeszcze w 2014 r. odsetek sprzedawanych poniżej minimum akcyzowego papierosów wynosił 14 proc. Potem z każdym rokiem rósł, by w 2015 r. sięgnąć 40 proc., a w 2016 r. już 53 proc.

Koncerny tytoniowe nie planują - jak wynika z naszych nieoficjalnych rozmów - zakończenia coraz bardziej kosztownej wojny cenowej. Jeden z koncernów szacuje nawet, że cała branża wydaje na nią ok. 500 mln dol. rocznie - ponad dwa razy tyle, co trzy lata temu. To pieniądze przeznaczane na marketing i sprzedaż papierosów poniżej minimum akcyzowego.

Walka o klientów

Mimo tego zyski netto sektora rosną. Według analityków Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w 2016 r. wyniosły 321,6 mln zł wobec 222,3 mln zł rok wcześniej.

Wojna cenowa, jak tłumaczą koncerny, jest konsekwencją wciąż wysokiego udziału w rynku papierosów z szarej strefy. - Szacuje się go na 17-18 proc., co w liczbach bezwzględnych daje około 13-15 mld zł sztuk papierosów. Na nielegalnym rynku państwo traci 6-7 mld zł rocznie z tytułu VAT i akcyzy - uważa Szymon Parulski, doradca podatkowy z kancelarii Parulski & Wspólnicy.

Innymi powodami coraz bardziej zaciętej walki o klienta są panująca moda na niepalenie i fakt, że pozostałym palaczom przybywa możliwości - zamiast po zwykłe papierosy mogą sięgać po te elektroniczne. Utrzymanie wysokiej sprzedaży nie jest więc już możliwe bez dodatkowych działań wspierających. A nic, zdaniem koncernów, tak nie przekonuje klientów jak niska cena.

Według GUS statystyczny Polak w 2016 r. wypalił 1891 sztuk papierosów, o 29 proc. więcej niż rok wcześniej, ale wpływy z podatku akcyzowego zwiększyły się w tym czasie o niecałe 4 proc., do 18,49 mld zł.

Fiskus zmaga się z szarą strefą

Powodem jest wspomniana wojna cenowa i szara strefa. Dlatego służby celno-skarbowe na coraz większą skalę zwalczają nielegalne fabryki papierosów - w ubiegłym roku zamknięto 72 zakłady, przejęto 44,5 mln sztuk papierosów oraz ponad 200 ton tytoniu z nielegalnych źródeł. W pierwszym półroczu tego roku służby zajęły wyroby tytoniowe warte 213 mln zł. Z tego 133 mln zł przypadało na papierosy, a 80 mln zł na tytoń oraz susz tytoniowy.

Według Szymona Parulskiego najlepszym rozwiązaniem dla budżetu byłaby eliminacja czy ograniczenie wojen cenowych. - Można to zrobić przez efektywne opodatkowanie najtańszych papierosów na rynku, tak aby agresywna polityka cenowa była bardziej kosztowna, a w efekcie nieopłacalna dla tych, którzy ją stosują - podkreśla Parulski. Jego zdaniem to lepsze rozwiązanie niż podwyżka akcyzy dla wszystkich.

- Ta mogłaby odwrócić trend ograniczania szarej strefy. Eliminacja agresywnej konkurencji cenowej zwiększyłaby wpływy do budżetu oraz urealniła dochody branży tytoniowej - podkreśla.

Minimalny VAT

Jak zakończyć wojnę cenową? Eksperci podpowiadają, że takim sposobem byłoby ustalenie zamiast minimalnego podatku akcyzowego, który wpływa do budżetu państwa od każdej sprzedanej paczki, również minimalnego VAT.

- W tym rozwiązaniu przyjmuje się, że w przypadku papierosów jest określona minimalna łączna kwota akcyzy i podatku VAT. Dla wyrobów o niższej cenie niż ta określona przez resort finansów stawka akcyzy i VAT jest do pewnego poziomu stała. Natomiast gdy papierosy są oferowane drożej, zastosowanie znajduje podstawowa stawka akcyzy wskazana w ustawie - wyjaśnia Szymon Parulski.

Taki mechanizm spowoduje wzrost podatków, a tym samym i ceny papierosów o kilkadziesiąt groszy na paczce, co - biorąc pod uwagę rosnący z roku na rok dochód rozporządzalny Polaków - nie powinno stanowić zachęty przechodzenia do szarej strefy.

Parulski dodaje, że dzięki temu mechanizmowi do budżetu państwa wpływałoby dodatkowo 100 mln zł rocznie. Rozwiązanie to jest już stosowane w kilku państwach w Unii Europejskiej, m.in. w Niemczech i we Włoszech.

Propozycję rozwiązania przedstawiono już resortowi finansów.

Z naszych rozmów z ministerstwem wynika, że na razie priorytetem jest wprowadzenie akcyzy od elektronicznych papierosów i wyrobów nowatorskich od 2018 r.

W związku z tym, jak podkreśla biuro prasowe Ministerstwa Finansów, obecnie nie są prowadzone prace nad zmianą opodatkowania papierosów. - Dotyczy to minimalnego podatku całkowitego bądź podwyższenia minimalnego podatku akcyzowego - dodaje wydział prasowy Ministerstwa Finansów.

@RY1@i02/2017/212/i02.2017.212.00000070a.801.jpg@RY2@

Patrycja Otto

patrycja.otto@infor.pl