Kiedy fiskus zakwestionuje nasz PIT

Urząd skarbowy ma prawo żądać od podatnika dokumentów potwierdzających prawo do skorzystania z danej ulgi podatkowej. W przypadku ulgi rehabilitacyjnej, odliczenia wydatków na leki dokonuje się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, np. faktur bądź rachunków wystawionych przez aptekę. Co więcej, wydatki na leki mogą zostać uwzględnione w zeznaniu rocznym, jeśli osoba niepełnosprawna posiada zaświadczenie od lekarza specjalisty, że musi stale lub czasowo przyjmować dany lek. Zatem zarówno rachunki potwierdzające poniesione wydatki, jak i zaświadczenie lekarskie to warunki, po spełnieniu których skorzystanie z odliczenia jest w ogóle możliwe. Urząd skarbowy może więc żądać ich przedstawienia w celu sprawdzenia, czy zostały spełnione.

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Podatnicy nie mają racji. Zgodnie z art. 155 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Zatem w pojęciu dokonanie określonej czynności osobiście mieści się sformułowanie złożenie wyjaśnień odnośnie do posiadanego stanu majątkowego. Nie można zawężać stosowania art. 155 Ordynacji podatkowej do postępowania podatkowego.

Organ podatkowy I instancji dokonuje czynności sprawdzających, które mają na celu sprawdzenie terminowości składania deklaracji i wpłacania zadeklarowanych podatków oraz stwierdzenia formalnej poprawności dokumentów z tym związanych oraz ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Zatem w przypadku dokonywania czynności sprawdzających podstawę prawną do zastosowania wezwania stanowią art. 155 Ordynacji podatkowej oraz art. 272 Ordynacji podatkowej z wyraźnie wskazanym rodzajem czynności sprawdzających, wymienionych w tym przepisie oraz przywołaniem przepisów w zakresie materialnego prawa podatkowego.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Ujawnienie wydatków dających prawo do ulgi podatkowej po złożeniu zeznania podatkowego za rok, w którym zostały poniesione, nie rodzi negatywnych skutków w zakresie prawa do odliczeń, które w zeznaniu się nie znalazły. Przyjęcie, że podatnik nie mógłby po upływie terminu przewidzianego na złożenie zeznania skorygować go na swoją korzyść i tym samym żądać określenia zobowiązania podatkowego w niższej wysokości (stwierdzenia nadpłaty), prowadziłoby do niedopuszczalnego zróżnicowania praw i obowiązków obywatela jako podatnika, co wielokrotnie podkreślały sądy administracyjne.

Jak wynika z przepisów Ordynacji podatkowej, urząd faktycznie może skorygować zeznanie, gdy skorygowany podatek nie przekracza 1000 zł. Korektę wysyła do podatnika. Podatnik może wnieść sprzeciw do organu, który dokonuje korekty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji. Wniesienie sprzeciwu anuluje korektę. Można wówczas podnieść argument o nieuwzględnieniu ulgi i dokonać korekty samodzielnie.

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Urząd ma do tego prawo. Z uwagi na fakt, że rodzice podatnika dokonywali odliczeń z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności wyłącznie na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową, dla zachowania prawa do ulgi podatkowej z tego tytułu, podatnik powinien wydatkować wycofane oszczędności na cele określone w ustawie. Celem mieszkaniowym jest również spłata kredytu bankowego zaciągniętego na budowę budynku mieszkalnego.

W przypadku dokonywanych czynności sprawdzających przez organ podatkowy podatnik powinien przedłożyć m.in.: dokument potwierdzający scedowanie przez rodziców na podatnika wskazanego rachunku; aneks do sporządzonej umowy, w którym strony ustaliły, że środki zgromadzone na rachunku kasy mieszkaniowej mogą być przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe; umowę zawartą z bankiem o kredyt hipoteczny; potwierdzenia spłat rat kredytu hipotecznego.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 276 Ordynacji podatkowej, w toku czynności sprawdzających organ podatkowy może wejść do naszego mieszkania tylko i wyłącznie za naszą zgodą. Za zgodą podatnika, organ podatkowy może dokonać oględzin lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu, jeżeli jest to niezbędne do zweryfikowania zgodności stanu faktycznego z danymi wynikającymi ze złożonej deklaracji oraz z innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe. Przepisy art. 276 stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku oraz odnosi się do wykorzystanych przez podatnika ulg inwestycyjnych.

Zaznaczyć trzeba, że zgoda podatnika musi być jasno i wyraźnie wyrażona. Nie może być w tym przypadku zgody dorozumianej czy też tylko opartej na domniemaniu organu podatkowego. W momencie uzyskania zgody podatnika pracownik organu podatkowego, w porozumieniu z podatnikiem, ustala termin dokonania oględzin. Podpisaną przez podatnika adnotację o ustaleniu terminu oględzin zamieszcza się w aktach sprawy. Brak naszej zgody dyskwalifikuje możliwość przeprowadzenia jakichkolwiek czynności sprawdzających w naszym mieszkaniu. W przypadku gdy nieudostępnimy lokalu mieszkalnego w uzgodnionym terminie, organ podatkowy może wyznaczyć nowy termin przeprowadzenia oględzin. Jeśli i tym razem, mimo wcześniejszej naszej zgody, nie wpuściliśmy pracownika organu podatkowego do naszego mieszkania, musimy się liczyć z tym, że organ podatkowy może wszcząć kontrolę podatkową, w trakcie której ma już szersze kompetencje do wkraczania na cudzy teren.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).