Czy można skontrolować zlikwidowaną spółkę

Anna Żarkowska

doradca podatkowy, Instytut Studiów Podatkowych

Zgodnie z art. 281 par. 1 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z poźn. zm.) kontrola podatkowa może być przeprowadzona u podatników, płatników, inkasentów oraz następców prawnych. Oznacza to, że organy podatkowe nie mogą przeprowadzić kontroli zlikwidowanej spółki cywilnej w zakresie VAT, gdyż przestał istnieć podatnik tego podatku. Czynności kontrolne nie mogą być również przeprowadzone w stosunku do wspólników nieistniejącej spółki, gdyż kontrola podatkowa nie może obejmować innych podmiotów, w tym osób ponoszących odpowiedzialność podatkową za zobowiązania podatkowe. Osoby trzecie w rozumieniu art. 115 Ordynacji - m.in. byli wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej - wobec których organy podatkowe mogą wydać decyzję o odpowiedzialności za zaległości podatkowe, nie są wymienione w katalogu podmiotów podlegających kontroli podatkowej.

Nie oznacza to jednak, że nie ma możliwości zweryfikowania zobowiązania w VAT nieistniejącej już spółki. Mimo że organy podatkowe nie mają możliwości przeprowadzenia kontroli podatkowej w tym zakresie w zlikwidowanej spółce, mogą orzec o odpowiedzialności byłego wspólnika jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 115 Ordynacji. W takiej sytuacji organ określa prawidłową wysokość zobowiązania spółki w VAT oraz jednocześnie orzeka o obciążeniu wspólnika ewentualnymi zaległościami podatkowymi. Wydając decyzję, organ powinien dokonać weryfikacji prowadzonej przez spółkę dokumentacji podatkowej. Do jej przechowywania po zakończeniu bytu prawnego spółki aż do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego zobowiązani są jej byli wspólnicy.

Dopuszczalne jest jednak przeprowadzenie kontroli podatkowej u wspólnika zlikwidowanej spółki cywilnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ w tym przypadku podatnikiem z tytułu udziału w spółce cywilnej jest wspólnik, a nie spółka.

Zakres kontroli nie może wykroczyć poza zakres i termin wskazany w upoważnieniu do jej przeprowadzenia, jednak przepisy nie wskazują maksymalnego czasu trwania kontroli. Kontrolowany ma obowiązek udzielać wszelkich wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli, dostarczać żądane dokumenty oraz zapewnić kontrolującym warunki do pracy.

Podstawa prawna

Art. 115; art. 281 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

(PM)