Jak urzędy skarbowe kontrolują działalność gospodarczą podatników

Alicja Sarna

doradca podatkowy w MDDP

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej zakazuje prowadzenia więcej niż jednej kontroli przedsiębiorcy w tym samym czasie. Zasada ta - choć z pewnymi wyjątkami - dotyczy wszelkich rodzajów kontroli, a więc obok kontroli także rozliczeń podatkowych. Jeżeli więc u danego przedsiębiorcy prowadzona jest kontrola przez jakikolwiek organ kontroli, to organy podatkowe, które chciałyby rozpocząć kontrolę rozliczeń podatkowych, zobowiązane są do odstąpienia od czynności kontrolnych i ustalenia nowego terminu rozpoczęcia kontroli z podatnikiem. Zasada ta nie dotyczy sytuacji, w których jedną z prowadzonych równocześnie kontroli miałaby być kontrola zasadności zwrotu podatku naliczonego nad należnym.

Kontrowersje budzi także możliwość jednoczesnego prowadzenia postępowania kontrolnego na podstawie przepisów ustawy o kontroli skarbowej oraz innych kontroli. Zdaniem praktyków działanie takie jest niezgodne z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej. Ministerstwo Finansów prezentuje jednak inny pogląd na tę sprawę. Przedsiębiorca musi być powiadomiony na piśmie o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. Jeżeli jednak kontrola ma dotyczyć weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, podatnik nie musi być zawiadomiony o zamiarze jej wszczęcia.

Przepisy przewidują ponadto limity czasowe prowadzenia kontroli. Limity te dotyczą kontroli prowadzonych w siedzibie przedsiębiorcy w danym roku kalendarzowym przez dany organ kontroli. Ograniczenia limitu kontroli nie stosuje się w kontroli dotyczącej zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

pb

Art. 77, 79, 82 i 83 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 z późn. zm.).