Kiedy doręczenie decyzji jest prawidłowe

konsultant w KPMG Tax M. Michna

Doręczenie decyzji podatnikowi, który jest reprezentowany przez pełnomocnika, stanowi naruszenie art. 145 par. 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Skutki doręczenia decyzji bezpośrednio podatnikowi w takim przypadku są w orzecznictwie przedmiotem sporu.

Prezentowany jest pogląd, że doręczenie decyzji bezpośrednio podatnikowi z pominięciem ustanowionego pełnomocnika nie wywołuje skutków prawnych bez względu na to, czy podatnik poniósł ujemne skutki procesowe (np. w postaci utraty terminu na wniesienie odwołania). Decyzja taka nie została wprowadzona do obrotu prawnego i w rezultacie nie istnieje. Nie wywołuje skutków prawnych i nie przysługuje na nią odwołanie.

W orzecznictwie pojawia się jednak również stanowisko odmienne, w myśl którego nie można utożsamiać nieprawidłowego doręczenia decyzji z jej niewydaniem. Takie podejście będzie uzasadnione w sytuacji, gdy skutki wadliwego doręczenia zostaną zniwelowane. Będzie to miało miejsce w sytuacji, gdy od tak nieprawidłowo doręczonej decyzji zostanie wniesione odwołanie. Można bowiem wtedy argumentować, że co prawda został naruszony przepis określający sposób doręczania pism stronie działającej przez pełnomocnika, jednakże naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem podatnik skorzystał z przysługującego mu środka odwoławczego. Taka interpretacja przepisów powoduje jednak wiele niepewności w stosowaniu prawa.

Jeżeli więc podatnik nie kwestionuje istoty decyzji (kwoty zobowiązania podatkowego), a jedynie sposób jej doręczenia, to musi liczyć się z tym, że taki zarzut może się okazać nieskuteczny, gdyż organ podatkowy uzna, że niewłaściwe doręczenie decyzji nie miało istotnego wpływu na postępowanie (gdyż mimo tego uchybienia zdołał prawidłowo przygotować odwołanie) albo postępowanie odwoławcze zostanie umorzone jako bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt, że decyzja nie została wprowadzona do obrotu prawnego i nie ma mocy prawnej (więc nie ma czego skarżyć). W tym ostatnim przypadku podatnik nie byłby jednak zobowiązany do zapłaty podatku wynikającego z tej decyzji. Może się więc okazać, że złożenie odwołania wyłącznie z powodu nieprawidłowego doręczenia decyzji będzie miało jak najbardziej wpływ na konieczność zapłaty podatku przez podatnika. Ze względu na różne podejście orzecznictwa nie ma jednak pewności co do skutków takiego odwołania.

opracował Łukasz Zalewski

Art. 145 par. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).