Jak fiskus kontroluje firmy latem

Kontrola skarbowa prowadzona jest zgodnie z planem kontroli. Jednak jeżeli okoliczności faktyczne uzasadniają niezwłoczne podjęcie kontroli, kontrola podatkowa może być wszczęta po okazaniu kontrolowanemu legitymacji służbowych i znaków identyfikacyjnych. Jest to wtedy tzw. kontrola na legitymację. Przy tego typu czynnościach kontrolowanemu należy niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie trzech dni od dnia wszczęcia kontroli, doręczyć postanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego oraz upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej.

Plany kontroli ustalają dyrektorzy urzędów kontroli skarbowej stosownie do zadań określonych przez generalnego inspektora kontroli skarbowej.

Kontrola skarbowa może być również prowadzona poza planem kontroli, na podstawie uzyskanych informacji lub materiałów albo przeprowadzonych analiz.

Ustawa z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 z późn. zm.).

Od decyzji służy odwołanie do właściwego dyrektora izby skarbowej albo do właściwego dyrektora izby celnej, jeżeli decyzję wydał dyrektor urzędu kontroli skarbowej.

Od decyzji wydanej przez generalnego inspektora kontroli skarbowej nie służy odwołanie, jednak można zawnioskować do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wynik kontroli powinien zawierać: oznaczenie organu kontroli skarbowej; oznaczenie kontrolowanego; datę wydania; zakres kontroli; powołanie podstawy prawnej; końcowe ustalenia i wnioski; termin usunięcia nieprawidłowości wskazanych przez organ kontroli skarbowej; podpis organu kontroli skarbowej.

Ustawa z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 z późn. zm.).

Wszczęcie postępowania kontrolnego następuje wyłącznie z urzędu w formie postanowienia. Datą wszczęcia postępowania kontrolnego jest dzień doręczenia kontrolowanemu postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego. Organ kontroli skarbowej może w ramach prowadzonego postępowania kontrolnego przeprowadzić kontrolę podatkową. Kontrola podatkowa jest prowadzona na podstawie imiennego upoważnienia udzielonego przez organ kontroli skarbowej. Wszczęcie kontroli podatkowej następuje przez doręczenie kontrolowanemu upoważnienia do jej przeprowadzenia. Czynności kontrolne przeprowadza inspektor wraz upoważnionymi pracownikami, po okazaniu legitymacji służbowych i znaków identyfikacyjnych.

Ustawa z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 z późn. zm.).

Organ kontroli skarbowej kończy postępowanie kontrolne: decyzją, gdy ustalenia dotyczą: a) podatków, których określanie lub ustalanie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych oraz podatku akcyzowego, b) opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa, których określanie lub ustalanie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych; wynikiem kontroli; postanowieniem, gdy w trakcie toczącego się postępowania kontrolnego zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.

Przed wydaniem decyzji lub wyniku kontroli organ kontroli skarbowej wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Ustawa z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 z późn. zm.).

Kasa rejestrująca służąca do prowadzenia ewidencji obrotów musi zapewniać prawidłowe zaewidencjonowanie podstawowych danych dotyczących zawieranych transakcji, w tym wysokości uzyskiwanego przez podatnika obrotu i kwot podatku należnego, oraz musi przechowywać te dane lub też zapewniać bezpieczny ich przekaz na zewnętrzne nośniki danych.

Producenci krajowi i importerzy kas rejestrujących muszą uzyskać dla kas potwierdzenia ministra finansów, że urządzenia te spełniają wymienione funkcje oraz kryteria i warunki techniczne, którym muszą odpowiadać. Od września 2011 r. potwierdzenia takie będzie wydawać prezes Głównego Urzędu Miar.

Rozporządzenie ministra finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków ich stosowania (Dz.U. nr 212, poz. 1338 z późn. zm.).

Obowiązek ewidencji za pośrednictwem kasy fiskalnej wynika z ustawy o podatku od towarów i usług, a o obowiązku wydawania paragonów stanowi rozporządzenie ministra finansów w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące oraz warunków ich stosowania. Przepisy kodeksu karnego skarbowego za czyn zabroniony stanowiący wykroczenie skarbowe uznają naruszenie obowiązków wynikających z przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, czyli naruszenie obowiązku fiskalizacji sprzedaży na kasie rejestrującej oraz naruszenie obowiązku wydawania paragonów.

Nawet jeżeli kwota niezaewidencjonowanej sprzedaży z obiektywnego punktu widzenia jest niska, nie można dawać pozwolenia na łamanie prawa podatkowego, gdyż pozwolenie takie mogłoby prowadzić do wytworzenia się w społeczeństwie bezprawnych wzorców zachowań, co jest niedopuszczalne. Ponadto każda osoba, która użytkuje kasę fiskalną, doskonale wie, że każdą sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej należy fiskalizować.

Trzeba też wiedzieć, że kto wbrew przepisom ustawy dokona sprzedaży z pominięciem kasy rejestrującej albo nie wyda dokumentu z kasy rejestrującej stwierdzającego dokonanie sprzedaży, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych.

Granice kary grzywny wynoszą w 2011 roku od 138,60 zł do 27 720 zł. Za błędy w ewidencji w kasie najczęściej wystawiany jest mandat karny skarbowy. Jego maksymalna wysokość to obecnie 2772 zł.

Ustawa z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

W ramach tej akcji kontrolowane będą m.in. punkty gastronomiczne, rozrywkowe. Zaplanowane czynności będą przeprowadzane nie tylko w godzinach pracy urzędów, ale również w godzinach wieczornych i nocnych oraz w dni wolne od pracy, czyli soboty i niedziele.

Urzędnicy sprawdzą, czy podatnik:

● prowadzi działalność zgodnie z obowiązującymi przepisami (rejestracja, zgłoszenie do opodatkowania),

● posiada kasę fiskalną oraz dokonuje w niej ewidencji całości sprzedaży dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej,

● wydaje paragony stwierdzające dokonanie sprzedaży,

● ewidencjonuje sprzedaż towarów i usług w urządzeniach innych niż kasy fiskalne.

Ustawa z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 z późn. zm.).

Kontrole mają na celu zwalczanie szarej strefy. Przeprowadzone przez urzędników czynności dowodzą, że podatnicy prowadzący działalność sezonową (np. punkty gastronomiczne w miesiącach letnich nad morzem) albo w ogóle nie rejestrują firm, albo zaniżają przychody przez nieewidencjonowanie sprzedaży za pomocą kas fiskalnych.

Przy wykonywaniu swoich zadań urzędy kontroli skarbowej współpracują z policją, prokuraturą, służbami celnymi i innymi organami. Współpraca polega nie tylko na wymianie informacji o przestępcach gospodarczych, ale również na przeprowadzaniu wspólnych działań, w tym m.in. akcji kontrolnych przy zabezpieczeniu i pomocy policji.

Ustawa z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 z późn. zm.).

Sprzedawca, nie wydając paragonu, nie ewidencjonuje części swoich przychodów i tym samym nie odprowadza do budżetu państwa podatku naliczonego w cenie towaru i zapłaconego przez konsumentów. To zaś nie wpływa pozytywnie na równe szanse podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tej samej branży, bo podatnik, który nie odprowadza podatku, może obniżyć cenę towaru lub usługi. Akceptowanie takich mechanizmów, pomimo oferowanych niższych cen, negatywnie wpływa na zdolność do funkcjonowania pozostałych przedsiębiorców i naraża ich na wymierne straty finansowe. Ważne jest, aby o cenie towaru czy usługi decydowała jedynie operatywność sprzedawcy i stosowanie zasad uczciwej konkurencji.

Ustawa z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl