Kiedy urząd rozpatrzy wniosek o ulgę

radca prawny, doradca podatkowy, menedżer w zespole podatków bezpośrednich Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Przepisy Ordynacji podatkowej umożliwiają organowi podatkowemu, na wniosek podatnika, udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Jedną z takich ulg jest m.in. rozłożenie podatku na raty lub też odroczenie terminu zapłaty podatku, o które to ulgi podatnik może się ubiegać we właściwym organie podatkowym poprzez złożenie odpowiedniego wniosku. Wniosek, aby miał szanse powodzenia, musi być uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie podaje definicji "ważnego interesu podatnika" czy "interesu publicznego". Stąd też, aby zdefiniować te subiektywne pojęcia, konieczne jest sięgnięcie to definicji wypracowanych przez orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku z 16 stycznia 2003 r. NSA wskazał, że za ważny interes podatnika należy uznać sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych (sygn. akt SA/Sz 945/01). Do zdarzeń takich zaliczymy np. utratę dobytku wskutek klęski żywiołowej czy ciężką, przewlekłą chorobę podatnika, wymagającą kosztownego leczenia. Warto wskazać, że sądy uznają, iż brak jest warunków do udzielenia ulgi w zapłacie zobowiązania, jeżeli trudności finansowe podatnika nie wynikają z okoliczności niezależnych od podatnika.

Natomiast w wyroku z 12 lutego 2003 r. NSA stwierdził, że interes publiczny obejmuje konieczność respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, kontrolę błędnych decyzji (sygn. akt III SA 1838/01).

Warto podkreślić, że nawet wystąpienie powyższych przesłanek nie przesądza, że organ podatkowy udzieli ulgi w spłacie zobowiązania. Decyzja w tej sprawie podejmowana jest bowiem na podstawie uznania administracyjnego, przy czym należy wyraźnie podkreślić, że jakkolwiek decyzja organu podatkowego jest uznaniowa, to nie może być decyzją dowolną, oderwaną od występującego w danej sytuacji obiektywnego stanu faktycznego. Jeżeli jednak organ podatkowy uzna, że wniosek podatnika zasługuje na uwzględnienie, podatnik będzie mógł wpłacić podatek w terminie późniejszym, niż wynikający z przepisów lub zapłacić podatek w ratach, które ustali organ podatkowy.

Oprac. Przemysław Molik

Art. 67a - 67e ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).