Nie można wydać decyzji bez zakwestionowania deklaracji

Jeżeli organ podatkowy nie podważa wysokości zobowiązania podatkowego wykazanego przez podatnika w deklaracji, to wydając decyzję deklaratoryjną wydaje ją z naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję samorządowego kolegium odwoławczego (SKO) w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. Wcześniej prezydent miasta określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego za okres od września do grudnia 2004 r. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że spółka, pomimo złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004 rok, w której wykazała do opodatkowania grunty, budynki lub ich części oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to jednak nie dokonała wpłaty za ostatnie cztery miesiące 2004 r. Prezydent uznał, że wobec tego niezapłacony podatek stał się zaległością podatkową.

Spółka nie wniosła odwołania od decyzji. Następnie złożyła wniosek do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając, że została ona wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. Podkreśliła, że rozstrzygnięcie to, choć formalnie zostało nazwane decyzją w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, to faktycznie jest decyzją w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej. Argumentowała, że decyzja ta nie korygowała wysokości zobowiązania podatkowego, wynikającego z deklaracji spółki, lecz stwierdzała jedynie wysokość niezapłaconego przez spółkę podatku od nieruchomości za okres od września do grudnia 2004 r. Oznacza to, że decyzja w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, wydawana jest jedynie w sytuacji, gdy organ podatkowy kwestionuje wysokość zobowiązania podatkowego wykazanego w deklaracji. SKO nie uwzględniło wniosku spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 16 grudnia 2012 r. (sygn. akt I Sa/Kr 1531/10) oddalił skargę spółki. Wyjaśnił, że organy podatkowe nie dopuściły się rażącego naruszenia prawa, ani tym bardziej nie można stwierdzić, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Sąd podkreślił, że decyzja deklaratoryjna może być wydawana przez organ na podstawie art. 21 par. 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), zarówno gdy organ w wyniku przeprowadzenia postępowania podatkowego kwestionuje kwoty wykazane przez podatnika, jak i wtedy, gdy wysokość tych kwot, według organu, jest właściwa, lecz podatnik nie zapłacił w całości lub w części obciążającego go podatku. Spółka złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił rozstrzygnięcie sądu wojewódzkiego.

NSA wskazał, że w stosunku do spółki zobowiązanie w podatku od nieruchomości powstawało z mocy prawa, bez potrzeby wydawania i doręczania decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. Organ podatkowy I instancji nie podważał wysokości zobowiązania podatkowego w danym podatku, zadeklarowanego przez spółkę. W takiej sytuacji nie ulega wątpliwości, że stosownie do art. 21 par. 2 Ordynacji podatkowej, wykazany przez spółkę w deklaracji podatek od nieruchomości był podatkiem do zapłaty za wszystkie 12 miesięcy 2004 r., w tym za okres od września do grudnia 2004 r. Dlatego też, w tym przypadku nie było podstaw prawnych do wydania przez organ podatkowy decyzji deklaratoryjnej na podstawie art. 21 par. 3 Ordynacji podatkowej.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1585/11), prawomocny

Oprac. Przemysław Molik