Organ podatkowy musi dokładnie oszacować obrót

Metoda oszacowania zastosowana przez organ podatkowy musi prowadzić do określenia podstawy opodatkowania w wysokości zbliżonej do rzeczywistości - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Podatnik prowadził w 2008 r. działalność gospodarczą i korzystał ze zwolnienia podmiotowego w VAT (zgodnie z przepisami z 2008 r. wartość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie mogła przekroczyć 50 tys. zł; obecnie limit ten wynosi 150 tys. zł). Zajmował się sprzedażą odzieży i obuwia, a handel prowadził na ulicy w miejscach niedozwolonych, za co dostał 55 mandatów karnych, wystawionych przez straż miejską. Organy podatkowe przeprowadziły kontrolę u podatnika i stwierdziły, że nie prowadził on ewidencji dla celów VAT, ale prowadził ewidencję na potrzeby zryczałtowanego rozliczania podatku dochodowego - tyle że nierzetelnie.

W związku z tym oszacowały wartość sprzedaży opodatkowanej i ustaliły zobowiązanie w VAT za 2008 r. Podatnik nie zgodził się z szacunkami.

Sąd orzekł, że podatnik ma rację. Przyznał co prawda, że organ podatkowy miał prawo do oszacowania obrotu, ale nie zrobił tego prawidłowo. Zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), w przypadku stwierdzenia, że podatnik nie prowadzi ewidencji albo prowadzi ją w sposób nierzetelny, można ustalić obrót w drodze oszacowania. Organ w omawianej sprawie ustalił, że średnia kwota sprzedaży brutto za jeden dzień, wynikająca z ewidencji dla celów PIT, wynosiła 247 zł. Przyjął też, że w dniach, w których podatnik dostał mandaty, obrót był dokładnie taki sam. Sąd uznał takie szacowanie za błędne. Zgodnie z art. 23 par. 5 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) celem szacowania jest odtworzenie stanu najbardziej zbliżonego do rzeczywistości. Wyjaśnił, że organ nie ustalił, w jakich godzinach skarżący najczęściej prowadził działalność gospodarczą i w jakich godzinach zostały wystawione mandaty. Jeżeli były to godziny poranne lub południowe, organ powinien wziąć pod uwagę, że po otrzymaniu mandatu podatnik faktycznie nie mógł już prowadzić sprzedaży w danym dniu. A to wpływa na oszacowanie obrotu. Nawet gdyby przyjąć, że podatnik przeniósł się w inne miejsce, to i tak wartość obrotu należy o pewną część pomniejszyć. Wyrok jest nieprawomocny.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Wyrok WSA w Łodzi z 3 października 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 634/12.