Organ musi sprawdzić dlaczego powstała zaległość

I SA/Ol 457/08

Podatnik zwrócił się do naczelnika urzędu skarbowego o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. W tym roku podatnikowi umorzono należności czynszowe. W związku z tym powstał przychód, od którego podatnik nie zapłacił podatku.

We wniosku podatnik wskazał, że jest osobą niepełnosprawną i leczy się w związku z chorobą nowotworową. Z tego tytułu otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, podobnie jak niepełnosprawna małżonka. Głównym źródłem utrzymania rodziny jest jego emerytura. Pełnoletni syn również pozostaje bez pracy.

Organ I instancji odmówił umorzenia zaległości. Powołał art. 67 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią, organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Organ zauważył, że uzyskiwane przez rodzinę dochody przewyższają miesięczne wydatki. Podatnicy spłacają kredyty. Okoliczności powstania zaległości podatkowej nie noszą znamion zdarzeń nadzwyczajnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uwzględnił skargę. Sąd stwierdził, że decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach uznania administracyjnego. Ustawodawca dopuścił możliwość udzielenia pomocy w spłacie zaległości podatkowych w wypadku zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków oddzielnie lub oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zaległości podatkowej.

Istnienie tych przesłanek nie jest oparte na kryterium uznania administracyjnego. Zasadność i celowość odmowy nie podlega ocenie sądu. Kontrola sądu obejmuje tę część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi.

W opinii sądu przyjęcie braku istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika, jak i również interesu publicznego było przedwczesne. Nie zbadano bowiem wszechstronnie okoliczności sprawy.