Uchylenie decyzji wymiarowej wstrzymuje egzekucję

Egzekucja może być prowadzona w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy tak długo, jak zachowuje on swoją aktualność. Uchylenie decyzji wymiarowej, która była podstawą wystawienia tytułu egzekucyjnego, pociąga za sobą konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organy podatkowe wszczęły postępowanie egzekucyjne dotyczące należności w VAT za poszczególne miesiące 2005 roku. Podatnik wniósł zarzuty. Wskazał, że decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, nie jest prawomocna ani nie była doręczona zobowiązanemu. Ponadto nie doręczono mu wcześniej upomnienia, a tytuły wykonawcze wydał organ niewłaściwy miejscowo.

Organy podatkowe obu instancji uznały zarzuty za bezzasadne. Wyjaśniły, że tytuły wykonawcze wynikają ze skutecznie doręczonej pełnomocnikowi decyzji określającej VAT za poszczególne miesiące 2005 roku. Ponadto zgodnie z art. 224 Ordynacji podatkowej wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania, w związku z czym w ocenie organu w dniu wystawienia tytułów wykonawczych (w 2008 roku) istniał obowiązek z niej wynikający. Decyzja wymiarowa została uchylona później. Podkreślono, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie powoduje konieczności umorzenia postępowania egze- kucyjnego.

Prowadzona sprawa w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego nie została bowiem umorzona. Organ wyjaśnił jedynie, że z uwagi na prawdopodobieństwo zmiany wysokości zobowiązania organ egzekucyjny nie powinien prowadzić w tym czasie (od uchylenia zaskarżonej decyzji do dnia wydania nowej) postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyznał jednak rację skarżącemu, choć nie podzielił wszystkich zarzutów. WSA wskazał na art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który określa, co może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przepis określa enumeratywnie zarzuty, jakie przysługują zobowiązanemu. Jednym z tych zarzutów jest nieistnienie obowiązku (art. 33 par. 1 pkt 1), na który to głównie zarzut powołuje się skarżący.

Jak zauważył sąd, nie ma wątpliwości, że po wszczęciu postępowania egzekucyjnego decyzja określająca zobowiązanie w VAT została uchylona przez organ II instancji, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Sąd nie zgodził się, że w sytuacji uchylenia decyzji, na podstawie której prowadzona była egzekucja, nie zachodzi konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny prowadzi egzekucję administracyjną na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne jest więc prowadzone w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy i służy wykonaniu obowiązku wskazanego właśnie w tym tytule. W sytuacji gdy w tytule wykonawczym jako podstawę prawną wskazano określone orzeczenie - decyzję organu podatkowego, egzekucji podlega kwota należna w świetle tego orzeczenia. W sprawie pos- tępowanie egzekucyjne, wszczęte w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy wystawiony na podstawie decyzji, z której wynikała wysokość dochodzonej należności, którą następnie uchylono, nie może być już dalej prowadzone i podlega umorzeniu.

Co prawda, zdaniem sądu uchylenie decyzji wymiarowej określającej wysokość zobowiązania w VAT i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie powoduje, że zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. Jednak w konsekwencji wysokość tego zobowiązania nie wynika z decyzji. Uchylenie decyzji powoduje, że zobowiązanie przestaje istnieć w kwocie określonej uchyloną decyzją. Nie wystę-puje więc obowiązek podlegający egzekucji, rozumiany jako kwota dochodzonej wskazanej w tytule wykonawczym należności.

Nie jest rzeczą organu egzekucyjnego oczekiwanie, aż wierzyciel wprowadzi do obrotu prawnego kolejną decyzję określającą wysokość podatku. Jeśli nawet to nastąpi, to dotychczasowy tytuł wykonawczy i tak nie będzie mógł być realizowany. Jest on nieadekwatny do nowej podstawy prawnej egzekwowanej należności (nowej decyzji).