Dobro rodziny ma znaczenie dla przyznania ulgi

I SA/Bk 263/08

Podatniczka wystąpiła o umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami. Dług podatkowy powstał w związku z przeniesieniem odpowiedzialności za zaległości byłego męża. Wniosek motywowała trudną sytuacją finansową i rodzinną. Organ odmówił umorzenia. Uznał, że udzielenie ulgi jest niecelowe, gdyż zaległości powstały w czasie trwania małżeństwa i przed zniesieniem wspólności majątkowej małżeńskiej. Ponadto powodem ich powstania nie były zdarzenia losowe, lecz świadome postępowanie polegające na nierzetelnym prowadzeniu urządzeń księgowych. Ostatecznie sprawa zaległości trafiła na wokandę sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uwzględnił skargę podatniczki.

Sąd podkreślił, że przy ocenie, czy sytuacja podatnika kwalifikuje się do zastosowania ulgi podatkowej, na uwadze trzeba mieć również zasady konstytucyjne. Zgodnie z konstytucją państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Skarżąca samotnie wychowuje dwójkę małoletnich dzieci, zaś jej były mąż jest pozbawiony wolności i nie partycypuje w kosztach utrzymania dzieci, pomimo zasądzonych alimentów. W tych okolicznościach organy, oceniając sytuację materialną strony w kontekście wystąpienia przesłanek do zastosowania ulgi podatkowej, powinny mieć na uwadze również konstytucyjne wartości, płynące z powyższego uregulowania.

W ocenie sądu nadrzędnym celem jest to, aby wskutek dochodzenia zaległości podatkowych państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Organy powinny zatem wziąć pod rozwagę, czy w związku z sytuacją majątkową i rodzinną skarżącej w ogóle realne jest ściągnięcie należności podatkowych, jakie ciążą na zobowiązanej. A także to, czy koszty prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie będą wyższe od możliwych do ściągnięcia kwot.