Po wniesieniu skargi  do sądu wstrzymanie możliwe tylko z urzędu

Wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego może nastąpić tylko z urzędu po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego.

W lutym 2010 r. podatnik zwrócił się do naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji z urzędu do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego (art. 239f par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

Organ podatkowy ustalił, że zobowiązania podatkowe nie zostały zabezpieczone zastawem skarbowym ani hipoteką przymusową. Zastaw skarbowy wskazany we wniosku podatnika dotyczył innych decyzji, które zostały uchylone. W związku z tym organ podatkowy nie znalazł podstaw do zastosowania z urzędu art. 239f par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podatnik zakwestionował to rozstrzygnięcie i ponownie wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznych do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego i przywrócenie zastawu skarbowego. Organ odwoławczy również nie zgodził się na wstrzymanie wykonania decyzji i ostatecznie sprawa trafiła do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił jednak skargę podatnika. Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 239f par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy I instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego z urzędu. Może to nastąpić po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę (do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego).

W ocenie sądu skarżący złożył przedmiotowy wniosek, domagając się czynności organów podatkowych, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa obowiązującego organ może podejmować działania tylko z urzędu. Jednocześnie sąd podkreślił, że zarzuty skarżącego dotyczące zasadności wykreślenia zastawu skarbowego oraz prowadzonego postępowania dotyczą odrębnych kwestii i nie mogły być przedmiotem analizy w tym postępowaniu.

Dodatkowo WSA przypomniał, że organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn nie może być wszczęte. Przesłanka ta, jakkolwiek sformułowana w sposób otwarty, nie może być interpretowana rozszerzająco. Nie ulega wątpliwości, że dla skuteczności wszczęcia postępowania podatkowego konieczne jest zachowanie określonych reguł, nie jest dopuszczalna żadna dowolność. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, według którego dyspozycja tego przepisu powinna znaleźć zastosowanie w przypadku, gdy na przeszkodzie do wszczęcia postępowania stoją przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny.

opracowała Aleksandra Tarka