Jak można uzyskać zaświadczenie

Jeśli podatnik potrzebuje zaświadczenia z urzędu skarbowego ze względu na swój interes prawny, musi się zwrócić do tego urzędu z prośbą o jego wydanie. Wtedy organ podatkowy stwierdzi, czy rzeczywiście podatnik ma taki interes prawny. Jeśli okaże się, że tak - urząd musi wydać stosowne zaświadczenie. Zaświadczenie wydawane jest w granicach żądania wnioskodawcy.

W Ordynacji podatkowej określono dwie przesłanki wymagane do wydania zaświadczenia. Pierwsza ma miejsce wówczas, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. Drugą przesłanką jest interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, jaki ma osoba ubiegająca się o zaświadczenie.

Warto wiedzieć, że zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Co istotne, fiskus ma określony termin na wydanie żądanego dokumentu. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o jego wydanie. Wyjątek stanowią zaświadczenia potwierdzające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce dla niektórych państw (wymienionych w art. 306m par. 1 Ordynacji podatkowej). W takim przypadku zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia.

Organ podatkowy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Urzędnik przed wydaniem dokumentu może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Oczywiście fiskus może odmówić wydania zaświadczenia. W takim przypadku będzie musiał wydać postanowienie, na które podatnik będzie mógł złożyć zażalenie.

Trzeba wiedzieć, że organ podatkowy nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli znane są one organowi z urzędu lub możliwe są do ustalenia przez organ na podstawie:

● posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych;

● przedstawionych przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych;

● rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których organ ma dostęp w drodze elektronicznej;

● informacji otrzymanych od innego podmiotu publicznego.

Organ podatkowy żądający od strony zaświadczenia w celu potwierdzenia faktów lub stanu prawnego musi wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia tych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia.

Zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych.

Przed wydaniem tych zaświadczeń ustala się, czy w stosunku do wnioskodawcy nie jest prowadzone postępowanie mające na celu ustalenie lub określenie wysokości jego zobowiązań podatkowych. Jeżeli jest ono prowadzone i zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jego zakończenie, to decyzja ustalająca lub określająca wysokość zobowiązań podatkowych w celu wykazania ich w zaświadczeniu powinna być wydana niezwłocznie.

Nie można odmówić wydania zaświadczenia, jeżeli nie jest możliwe zakończenie postępowania. Wydając zaświadczenie, organ podaje informacje o prowadzonym postępowaniu.

Na żądanie wnioskodawcy w zaświadczeniu podaje się także informacje:

1) czy w stosunku do wnioskodawcy prowadzone jest:

a) postępowanie mające na celu ujawnienie jego zaległości podatkowych i określenie ich wysokości,

b) postępowanie egzekucyjne w administracji, również w zakresie innych niż podatkowe zobowiązań wnioskodawcy,

c) postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe;

2) dotyczące:

a) okresów, z których pochodzą zaległości, i ich tytułów,

b) podatków, których termin płatności został odroczony lub których płatność została rozłożona na raty.

Jeżeli zapłata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę została odroczona lub rozłożona na raty, uznaje się, że podatnik, płatnik lub inkasent do dnia upływu terminów przyznanych w ramach ulg w zapłacie podatków nie ma zaległości podatkowych.

Organ podatkowy na wniosek osoby, która uprawdopodobni, że może być spadkobiercą, wydaje zaświadczenie o wysokości znanych temu organowi zobowiązań spadkodawcy.

Jeżeli postępowanie podatkowe w sprawie określenia lub ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych spadkodawcy nie zostało zakończone, w zaświadczeniu podaje się przybliżoną wysokość zobowiązania na podstawie posiadanych danych co do podstawy opodatkowania.

Natomiast przy transakcjach związanych z nabyciem przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części organy podatkowe wydają zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych zbywającego:

● na wniosek zbywającego;

● na wniosek nabywcy za zgodą zbywającego.

W zaświadczeniu tym organ podatkowy określa wysokość zaległości podatkowych zbywającego na dzień wydania zaświadczenia.

Ponadto organy podatkowe za zgodą podatnika wydają zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych podatnika na żądanie:

1) jednostek organizacyjnych, które na podstawie ustaw regulujących zasady ich funkcjonowania uprawnione są do udzielania kredytów (pożyczek);

2) kontrahentów podatników prowadzących działalność gospodarczą oraz dzierżawców i użytkowników nieruchomości - w zakresie opodatkowania dzierżawionej lub użytkowanej nieruchomości;

3) małżonka podatnika (z pewnymi wyjątkami), a także rozwiedzionego małżonka w zakresie zaległości powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej oraz innych osób wymienionych w art. 111 Ordynacji podatkowej (chodzi m.in. o członków rodziny);

4) wspólnika spółek: cywilnej, jawnej, partnerskiej, oraz komplementariusza spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej.

Zgoda podatnika na wydanie zaświadczenia nie jest wymagana, jeżeli z żądaniem wydania tego dokumentu występuje małżonek podatnika pozostający z nim we wspólności majątkowej. Małżonek podatnika składa oświadczenie o pozostawaniu z podatnikiem we wspólności majątkowej pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

W zaświadczeniach dotyczących wysokości dochodu lub obrotu stwierdza się wyłącznie, czy wnioskodawca jest lub nie jest podatnikiem:

● podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, z określeniem wysokości obrotu;

● podatku dochodowego (we wszystkich formach opodatkowania); w przypadku opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych - z określeniem wysokości dochodu przyjętego do podstawy opodatkowania, a w przypadku osób prawnych - z określeniem wysokości dochodu przyjętego do podstawy opodatkowania, jak również kwoty podatku należnego.

Organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o ten dokument

Organ podatkowy na wniosek podatnika wydaje zaświadczenie o wysokości jego dochodu lub obrotu

Jeżeli żądanie wydania zaświadczenia nie zawiera numeru identyfikacji podatkowej (NIP), a wnioskodawca nie został zwolniony z obowiązku ewidencyjnego i brak ten nie został przez podatnika uzupełniony, organ podatkowy pozostawia żądanie bez rozpatrzenia.

Jeżeli zgodnie z dyspozycją zawartą we wniosku zaświadczenie ma być przekazane wnioskodawcy przebywającemu za granicą za pośrednictwem polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego, organ podatkowy przesyła zaświadczenie do tego przedstawicielstwa lub urzędu w celu doręczenia wnioskodawcy po pobraniu opłaty konsularnej.

Organ podatkowy wydaje zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości po porozumieniu:

● z organami podatkowymi, które były właściwe miejscowo, jeżeli zostały one wskazane we wniosku podatnika lub w piśmie wyrażającym zgodę na wydanie zaświadczenia;

● z organami podatkowymi, od których otrzymał do realizacji tytuły wykonawcze.

Podstawę do wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzającego stan zaległości, związanych z działalnością gospodarczą, stanowi zgoda podatnika wyrażona na piśmie, z jego podpisem i pieczęcią używaną do celów tej działalności.

Zwrócenie się do innego organu podatkowego o podanie informacji niezbędnej do wydania zaświadczenia oraz przekazanie żądanej informacji powinno być dokonane w formie elektronicznej, telefonicznej lub faksem i bez zbędnej zwłoki, potwierdzone pisemnie.

Przekazanie lub otrzymanie informacji odnotowuje się w ewidencji przekazanych lub otrzymanych informacji w sprawach zaświadczeń, ze wskazaniem: organu podatkowego, któremu przekazano lub od którego otrzymano informację, imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu, któremu przekazano lub od którego otrzymano informację, treści przekazanej lub otrzymanej informacji.

W rejestrze zaświadczeń wpisuje się: imię i nazwisko lub nazwę, miejsce zamieszkania lub adres siedziby oraz NIP), wnioskodawcy ubiegającego się o wydanie zaświadczenia; datę wpływu wniosku albo zgody na wydanie zaświadczenia; numer ewidencyjny zaświadczenia; informację o treści wniosku; informację o sposobie załatwienia wniosku; informację o treści zaświadczenia; informację o sposobie doręczenia zaświadczenia.

Zaświadczenia są wydawane przez organ podatkowy właściwy rzeczowo i miejscowo w sprawach poszczególnych zobowiązań podatkowych.

Rozporządzenie ministra finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe (Dz.U. nr 165, poz. 1374 z późn. zm.).

Podatnik chce wziąć w banku kredyt na zakup mieszkania. Ma on obowiązek przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny jego zdolności kredytowej. Ten obowiązek wynika z art. 70 prawa bankowego. W takim przypadku urzędowym dokumentem będzie m.in. zaświadczenie organu podatkowego o niezaleganiu kredytobiorcy z podatkami. Podatnik nie musi we wniosku o wydanie zaświadczenia wykazywać swojego interesu prawnego, tylko powinien wskazać przepis prawa, z którego wywodzi podstawę do żądania zaświadczenia. W naszym przypadku będzie to art. 70 prawa bankowego.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Dział VIII A ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).