Istotny interes nie przesądza o przyznaniu ulgi

Decyzja o uldze w spłacie zobowiązań podatkowych (odroczenie płatności, rozłożenie zaległości na raty, umorzenie) należy do naczelnika urzędu skarbowego.

Podejmuje on decyzję na podstawie art. 67a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), ale - jak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (wyrok z 7 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 230/10) - ustawodawca dał organom podatkowym możliwość podjęcia swobodnej decyzji.

Oznacza to, że nawet w przypadku spełnienia warunków określonych w ustawie organ podatkowy może odmówić udzielenia ulgi, np. umorzenia zaległości podatkowej.

Jak wynika z art. 67a par. 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może:

● odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty,

● odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

● umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Zgodnie natomiast z par. 2 umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Problem sprowadza się zazwyczaj do zbadania przez organ podatkowy, czy w sprawie występuje ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Przepisy nie przewidują jednak definicji tych terminów.

Jak wynika z wyroku WSA w Bydgoszczy, ważnym interesem podatnika może być trudna sytuacja materialna połączona z chorobą uniemożliwiającą spłatę zaległości podatkowej. W sprawie rozpatrzonej przez sąd skarżąca - która odpowiadała za długi zmarłego męża z tytułu nieopłaconego VAT za kwiecień 2006 r. - domagała się umorzenia zaległości ze względu na chorobę i bardzo złą sytuację finansową niepełnej rodziny.

Organ podatkowy wcześniej przychylił się do wniosku kobiety o rozłożenie zaległości na raty. Podatniczka nie była jednak w stanie zapłacić rat. Wystąpiła więc o umorzenie zaległości, jednak organ podatkowy odmówił zastosowania po raz drugi ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

Sąd orzekł, że w sprawie niewątpliwie można mówić o ważnym interesie podatnika, jednak kontrola sądowa decyzji uznaniowych jest ograniczona. Organy podatkowe mogą bowiem podejmować swobodne decyzje, oczywiście odpowiednio je uzasadniając.

Co więcej, organ, nawet w sytuacji gdy decyzja jest uzasadniona ważnym interesem podatnika, nie jest bezwzględnie zobowiązany do rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem podatnika.

WSA zwrócił jednak uwagę, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżąca, gdy wystąpią nowe okoliczności w stosunku do stanu faktycznego z dnia podejmowania zaskarżonej decyzji, złożyła ponowny wniosek o zastosowanie wobec niej wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości podatkowej.

Łukasz Zalewski

Art. 67a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.)