Wypis z rejestru pozwala uzyskać informacje o zastawie skarbowym

Fiskus może zabezpieczać realizację zobowiązań podatkowych poprzez ustanowienie zastawu skarbowego na rzeczach i prawach majątkowych podatników. Trzeba wiedzieć, że rzecz obciążona zastawem skarbowym w dalszym ciągu pozostaje we władaniu podatnika. Może on nie tylko z niej korzystać, ale również przenieść jej własność. Należność z rzeczy zabezpieczonej zastawem może być egzekwowana niezależnie od tego, czyją stała się własnością. Zastaw zachowuje skuteczność wobec każdorazowego właściciela przedmiotu zastawu i co do zasady ma pierwszeństwo przed jego wierzycielami osobistymi. Oznacza to, że fiskus może zaspokoić się z przedmiotu zastawu bez względu na zmianę jej właściciela. Przed zakupem wartościowej rzeczy, np. samochodu, warto zatem się upewnić, czy nie jest ona obciążona zastawem skarbowym.

Zastaw skarbowy przysługuje Skarbowi Państwa i jednostkom samorządu terytorialnego (reprezentowanym przez właściwe organy podatkowe) z tytułu zobowiązań podatkowych, a także z tytułu zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości. Przedmiotem zastawu skarbowego mogą być rzeczy ruchome oraz zbywalne prawa majątkowe o określonej wartości. W dniu ustanowienia zastawu wartość ta musi wynosić co najmniej 11 300 zł. Zastaw skarbowy powstaje z dniem wpisu do rejestru zastawów skarbowych prowadzonego przez naczelnika urzędu skarbowego.

W celu ochrony ewentualnych nabywców rzeczy zabezpieczonych zastawem skarbowym wprowadzono zasadę jawności rejestrów. Jeżeli zatem podatnik chce uzyskać informację, czy dana rzecz lub prawo majątkowe o wartości co najmniej 11 300 zł są obciążone zastawem skarbowym, ma taką możliwość. Organ podatkowy prowadzący rejestr, na wniosek osoby zainteresowanej, wydaje wypis z rejestru zastawów skarbowych. Zawiera on informacje o obciążeniu rzeczy lub prawa zastawem skarbowym oraz o wysokości zabezpieczonego zastawem skarbowym zobowiązania podatkowego lub zaległości podatkowej.

Wypis może uzyskać każda osoba zainteresowana, np. nabywca rzeczy, wierzyciel zainteresowany egzekucją z rzeczy czy osoba zamierzająca ustanowić na niej zastaw. Uprawnienie do uzyskania wypisu z rejestru przysługuje zarówno osobom fizycznym, jak i prawnym. Wniosek o wydanie wypisu można złożyć w każdym czasie, w którym jest on niezbędny osobie ubiegającej się o wypis.

W Polsce mamy dwa rodzaje rejestrów, z których można uzyskać wypis: rejestry zastawów skarbowych oraz Centralny Rejestr Zastawów Skarbowych. Rejestry zastawów skarbowych prowadzone są przez naczelników urzędów skarbowych właściwych miejscowo dla podatnika, którego rzeczy lub prawa majątkowe zostały obciążone.

Centralny Rejestr Zastawów Skarbowych (CRZS) prowadzi minister finansów. Nie dokonuje się w nim wpisów konstytutywnych, lecz zawiera on dane zbiorcze z rejestrów prowadzonych przez poszczególnych naczelników urzędów skarbowych. Organy podatkowe mają obowiązek przekazywania informacji z rejestru zastawów skarbowych do CRZS. Przekazanie informacji z rejestrów zastawów skarbowych do CRZS następuje nie później niż następnego dnia po dokonaniu wpisu lub wykreśleniu wpisu z rejestru zastawów skarbowych. Centralny Rejestr Zastawów Skarbowych pełni więc rolę ogólnokrajowej informacji o wszystkich zastawach, które zostały ustanowione na terenie całego kraju.

Rejestr zastawów skarbowych zawiera:

● datę ustanowienia zastawu,

● informację o podstawie ustanowienia zastawu,

● dane dotyczące zobowiązanego, w tym jego numer identyfikacji podatkowej (NIP),

● dane identyfikujące przedmiot zastawu,

● wysokość należności zabezpieczonej zastawem,

● datę wygaśnięcia zastawu.

Centralny Rejestr Zastawów Skarbowych zawiera dane, o których mowa powyżej, oraz informacje o urzędzie skarbowym, którym kieruje właściwy naczelnik urzędu skarbowego, który dokonał wpisu zastawu skarbowego. W CRZS przechowywane są informacje o wszystkich ustanowionych zastawach skarbowych na terenie całego kraju. Celem prowadzenia CRZS jest ochrona obrotu gospodarczego poprzez nałożenie obowiązku ujawniania zastawów w tym rejestrze oraz umożliwienie uzyskania przez zainteresowanego wypisu zawierającego informacje o obciążeniu konkretnej rzeczy lub zbywalnego prawa majątkowego zastawem skarbowym oraz o wysokości zabezpieczonej należności.

Osoba ubiegająca się o wydanie wypisu z rejestru zastawów skarbowych składa wniosek do urzędu skarbowego. Powinien on zawierać:

● dane osobowe zainteresowanego otrzymaniem wypisu, tj. imię, nazwisko lub nazwę przedsiębiorstwa, adres zamieszkania lub siedziby, nr NIP,

● w sytuacji gdy osobą zainteresowaną nie jest władający rzeczą lub prawem, należy podać również dane osobowe właściciela,

● dane charakteryzujące przedmiot, którego wypis ma dotyczyć (w przypadku samochodów należy dołączyć kopię dowodu rejestracyjnego),

● cel otrzymania wypisu,

● kopię dowodu uiszczenia opłaty za wypis.

Urzędy skarbowe dysponują przykładowymi wzorami wniosku o wypis, które każdy zainteresowany może pobrać. Wniosek można wysłać pocztą albo złożyć osobiście lub przez pełnomocnika w siedzibie urzędu.

W celu uzyskania wypisu z CRZS należy złożyć wniosek zawierający dane ruchomości lub zbywalnego prawa majątkowego, będących przedmiotem zainteresowania, dane właściciela ruchomości lub zbywalnego prawa majątkowego i dane wnioskodawcy. Jeżeli wypis ma dotyczyć samochodu, należy podać również markę, numer rejestracyjny, numer silnika i numer podwozia samochodu.

Wnioski o wydanie wypisu z CRZS można składać listownie na adres Ministerstwa Finansów (ul. Świętokrzyska 12; 00-916 Warszawa), faksem (pod nr 0-22 694-54-88), bądź osobiście w budynku Ministerstwa Finansów.

Za wydanie wypisu pobierana jest opłata stanowiąca dochód budżetu państwa. Wysokość opłaty za wydanie wypisu z rejestrów zastawów skarbowych wynosi 20 zł, natomiast z Centralnego Rejestru Zastawów Skarbowych - 50 zł. Opłatę należy uiścić na konto, odpowiednio - właściwego urzędu skarbowego lub Ministerstwa Finansów. Kopie dowodu opłaty należy dołączyć do wniosku o wydanie wypisu.

Wypis z CRZS jest droższy, warto jednak zwrócić uwagę, że zwalnia on z konieczności poszukiwania organów podatkowych, w których określona rzecz mogła zostać obciążona zastawem skarbowym.

Naczelnik urzędu skarbowego dokonuje wykreślenia wpisu w rejestrze zastawów skarbowych w dniu:

● wygaśnięcia zastawu skarbowego, np. z dniem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego,

● wydania decyzji o wykreśleniu, w przypadku gdy rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym w dniu jego ustanowienia nie stanowiły własności podatnika. Decyzję taką wydaje się na wniosek właściciela rzeczy.

magdalena.majkowska@infor.pl

Art. 41-46 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 24 grudnia 2002 r. w sprawie rejestru zastawów skarbowych oraz Centralnego Rejestru Zastawów Skarbowych (Dz.U. nr 240, poz. 2068 z późn. zm.).