Osoba firmująca musi być świadoma oszustwa

Organ podatkowy, który chce przypisać firmantowi odpowiedzialność za zaległości podatkowe innej osoby, musi wykazać, że zostały spełnione trzy przesłanki określone w art. 113 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Jak wynika z tego przepisu, jeżeli podatnik zgodził się świadomie, by inna osoba (podmiot gospodarczy) w celu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej lub rzeczywistych rozmiarów tej działalności posługiwała się jego imieniem i nazwiskiem albo jego firmą lub nazwą tej firmy, wówczas podatnik całym swoim majątkiem ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe powstałe w okresie użyczania danych.

Jak wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (wyrok z 8 marca 2011 r., I SA/Bk 736/10, wyrok nieprawomocny), aby mówić o firmanctwie, o którym mowa w art. 113 Ordynacji, muszą być spełnione trzy przesłanki:

1) świadoma zgoda osoby użyczającej swojego imienia i nazwiska lub firmy;

2) zatajenie przez podatnika prowadzenia działalności albo jej rozmiarów, a w konsekwencji uchylanie się od opodatkowania;

3) powstanie zaległości podatkowej w okresie, w którym firmujący użyczał swojego imienia lub nazwiska albo firmy.

W sprawie rozstrzygniętej przez sąd skarżąca, czyli osoba, której organ podatkowy postawił zarzut firmanctwa, udostępniła innej osobie konto użytkownika na jednym z portalów aukcyjnych do prowadzenia sprzedaży wysyłkowej. Organ podatkowy przypisał więc skarżącej odpowiedzialność za zaległości podatkowe tej drugiej osoby, która sprzedawała towary. Skarżąca nie zgodziła się z tą decyzją i wyjaśniła, że nie była w ogóle świadoma tego, że znajoma wykorzystywała jej konto na portalu aukcyjnym do prowadzenia swoich interesów. Dodała, że o niczym nie wiedziała i nie czerpała z tego żadnych korzyści.

Jak wyjaśnił sąd, z art. 113 Ordynacji wynika możliwość nałożenia sankcji na podmiot, który użyczając swojego nazwiska i imienia lub firmy,współdziałał z podatnikiem w procederze uchylania się od opodatkowania. Sąd podkreślił, że przesłanką odpowiedzialności firmującego jako osoby trzeciej jest w szczególności nie tylko świadomość, ale i zgoda na to, by podatnik posługiwał się jego danymi, a także świadomość, że podatnik ma na celu zatajenie prowadzenia działalności gospodarczej lub rzeczywistych rozmiarów tej działalności.

Przesłankę tę pominęły jednak organy podatkowe wydające decyzję.

Co więcej, w opinii sądu administracyjnego pojęcia zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej nie można stawiać na równi z pojęciem niezgłoszenia do opodatkowania działalności gospodarczej.

W pojęciu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej akcentuje się bowiem działanie firmującego i firmanta ukierunkowane na stworzenie mylnego przeświadczenia otoczenia, w tym także organów podatkowych, o podmiocie, na którym spoczywają obowiązki podatkowe.

Osoba, której zostanie udowodnione firmanctwo, solidarnie odpowiada za zaległości podatkowe oszusta

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 113 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).