Pracownicy fiskusa nie powinni gonić tylko za wskaźnikami

Szef administracji podatkowej, wiceminister finansów Jacek Kapica chce, aby urzędnicy wspierali podatników w ich rozliczeniach. Jak - zgodnie z pani doświadczeniem - wygląda obecnie współpraca między podatnikami a przedstawicielami fiskusa?

Należy tu rozróżnić sferę wypracowywania rozwiązań podatkowych - zmiany przepisów, dostosowywanie ich do realiów gospodarczych oraz sferę kontroli ich stosowania. W pierwszym przypadku istotną rolę odgrywają interpretacje prawa podatkowego i pewność przepisów, która dzięki nim się pojawia. Podatnicy chętnie korzystają z tego rozwiązania. Z punktu widzenia efektywności systemu można jedynie żałować, że interpretacje ogólne wydawane są tak rzadko, a system opiera się na interpretacjach indywidualnych, których pełna kontrola jest bardzo czasochłonna.

Przepisy jednak ciągle się zmieniają, a w konsekwencji interpretacje indywidualne wydane na podstawie wcześniejszych regulacji tracą wartość. Tym samym pewność co do treści przepisu uzyskana przez przedsiębiorcę dzięki indywidualnej interpretacji znika. Częste zmiany przepisów są jednym z największych utrudnień w życiu przedsiębiorców.

Cieszy jednak, że resort finansów coraz częściej uwzględnia przy tworzeniu prawa opinię podatników reprezentowanych np. przez izby handlowe czy przemysłowe. Prowadzi to do poprawy systemu podatkowego.

A co z drugą sferą - kontroli?

Kontrole są obecnie gorącym tematem nie tylko w Polsce, ale i w większości rozwiniętych krajów na świecie. Bada się nie tylko rzetelność deklarowanych rozliczeń podatkowych, ale często analizuje się także intencje podatników przy wprowadzaniu przez nich schematów opodatkowania.

Przykładem są choćby obowiązujące od lipca rozporządzenia ministra finansów, które nakazują m.in. urzędom kontroli skarbowej badanie działań restrukturyzacyjnych (takich jak przeniesienie części produkcji czy zespołu ekspertów) w grupie podmiotów powiązanych.

Tak. Przepisy wymagają sprawdzania m.in. gospodarczych przyczyn dokonywania tego typu transakcji, oczekiwanych korzyści oraz innych opcji, które są dostępne dla podmiotów powiązanych uczestniczących w restrukturyzacji. Podatnicy muszą mieć świadomość, że cel wprowadzenia określonego schematu opodatkowania może mieć istotny wpływ na to, czy organy podatkowe zaakceptują warunki ustalone między podmiotami w ramach restrukturyzacji ich działalności.

Co należałoby poprawić we wzajemnych relacjach podatników i administracji podatkowej?

Obszar, który wymaga ciągłego rozwoju, to kompetencje urzędników i przełożenie tego na edukację podatnika. Im większa świadomość prawna i biznesowa urzędników, tym lepsza komunikacja z przedsiębiorcami, podatnikami. To z kolei powinno się przekładać na większą świadomość tych ostatnich i łatwiejsze egzekwowanie podatków.

Ważne jest też, aby przedstawiciele administracji podatkowej nie byli zmuszeni do pogoni za narzuconymi wskaźnikami, np. mierzącymi ich "finansową efektywność", nawet jeśli wiemy, że deficyt budżetowy wymaga zwiększenia wpływów z tytułu podatków. W postępowaniu podatkowym strony nie są sobie równe - stroną dominującą są organy podatkowe i to one powinny się zachowywać jak prawdziwy gospodarz procesu.

@RY1@i02/2013/244/i02.2013.244.14000040n.803.jpg@RY2@

Materiały prasowe

Agnieszka Tałasiewicz partner w Dziale Doradztwa Podatkowego EY, lider zespołu postępowań podatkowych i sądowych

Rozmawiała Agnieszka Pokojska