Jak fiskus sprawdzi darowizny i kiedy zakwestionuje odliczenie

Takie sprawozdanie jest potrzebne. Podatnik może odliczyć od dochodu darowiznę przekazaną na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła w pełnej wysokości. Ale obdarowany musi w ciągu dwóch lat sporządzić sprawozdanie z wykorzystania otrzymanych środków.

Artykuł 55 ust. 7 ustawy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż stanowi on, że darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła wyłączone są z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym darczyńców.

Pierwszym warunkiem dokonania odliczenia jest posiadanie przez darczyńcę pokwitowania odbioru darowizny przez obdarowanego oraz sprawozdania kościelnej osoby prawnej, które powinno być sporządzone w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny, o przeznaczeniu darowizny na tę działalność. Drugim warunkiem dokonania odliczenia jest to, by kwota darowizny była udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna dokumentem, z którego wynika wartość darowizny, a także oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

Zatem darowizny przekazane na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła katolickiego - podlegają odliczeniu od dochodu w pełnej wysokości, jednak przy spełnieniu opisanych dwóch warunków.

Sprawozdanie jest szczegółowym zdaniem sprawy z czegoś, opisem jakichś zdarzeń, wypadków, opisem, raportem, przedstawieniem przebiegu jakiejś działalności. Powinno być sporządzone z dokładnością, która pozwoli na kontrolę opisanych w nim faktów i zdarzeń, bowiem ogólny opis przeznaczenia darowizny nie jest sprawozdaniem, a zatem nie spełnia ustawowego wymogu.

Art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Art. 55 ust. 7 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 29, poz. 154 z późn. zm.).

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie nakłada wymogu posiadania przez obdarowanego statusu organizacji pożytku publicznego, a inne wymogi określone w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych są spełnione. Ustawa ta przewiduje możliwość odliczenia darowizn przekazanych na cele określone w art. 4 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie organizacjom, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom, określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego, obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10 proc. dochodu. Zakres ulgi związanej z darowiznami na rzecz organizacji pozarządowych nie uzależnia dokonania odliczenia od posiadania przez obdarowaną organizację formalnego statusu organizacji pożytku publicznego. Istotne jest, aby jednostka obdarowana prowadziła działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych i nie była jednostką sektora finansów publicznych.

Art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Taką darowiznę można odliczyć. Przepisy podatkowe dopuszczają możliwość odliczenia od dochodu darowizn udzielonych na rzecz równoważnych organizacji określonych w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzących działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizujących cele pożytku publicznego. Nie ma natomiast możliwości odliczenia darowizn udzielonych na rzecz organizacji zagranicznych z innych krajów lub na cele inne niż cele pożytku publicznego.

Odliczenie darowizny od dochodu przysługuje pod warunkiem, że wysokość darowizny jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

Dla odliczenia darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego funkcjonującej w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, niezbędne jest:

● udokumentowanie przez podatnika oświadczeniem tej organizacji, że na dzień przekazania darowizny była ona równoważną organizacją do polskiej organizacji pożytku publicznego, realizującą cele pożytku publicznego i prowadzącą działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, oraz

● istnienie podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub odrębnych ustaw do uzyskania przez polski organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium organizacja posiada siedzibę (pomoc podatkowa fiskusa zagranicznego).

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Jeśli zgubimy dokumenty potwierdzające przekazanie darowizny i nie będziemy w stanie udowodnić zasadności odliczeń dokonanych w naszym zeznaniu, w wyznaczonym przez organ podatkowy terminie możemy przedstawić duplikaty brakujących dokumentów (np. potwierdzenia przelewów bankowych czy duplikaty umów). Gdy jednak tego nie zrobimy, urząd skarbowy będzie uprawniony do zakwestionowania naszego zeznania podatkowego i do zanegowania naszego prawa do odliczenia darowizny od dochodu, żądając uiszczenia należnego podatku oraz odsetek, które zostaną naliczone za zwłokę w dokonaniu płatności. Teoretycznie możliwe jest też zastosowanie sankcji karnych skarbowych (grzywny), gdy spowodowane nieuprawnionym odliczeniem zaniżenie podatku jest znaczne, a podatnik nie złoży tzw. czynnego żalu.

Art. 56 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl