Jakie są zasady amortyzacji w przypadku obcych środków trwałych

Obie ustawy o podatku dochodowym stanowią, że podatnicy mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla przyjętych do używania inwestycji w obcych środkach trwałych,

Czy w przypadku podatników, którzy wykorzystują w swojej działalności obce środki trwałe, obwiązują jakieś osobne zasady. Czy podatnik ma prawo ustalania specjalnego okresu amortyzacji lub obowiązują go inne stawki amortyzacji?

@RY1@i02/2010/198/i02.2010.198.086.0009.001.jpg@RY2@

Marek Koliński, doradca podatkowy, partner w Kancelarii Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

Zasadą jest, iż amortyzacji podlegają środki trwałe będące własnością podatnika. Podstawowym i szeroko znanym wyjątkiem od tej zasady jest leasing finansowy.

Drugim bardzo często spotykanym wyjątkiem są inwestycje w obce środki trwałe. Może to dziwić, ale tak powszechnie stosowana instytucja prawa podatkowego nie doczekała się swojej własnej definicji. Warto tu zatem sięgnąć do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W jedynym z wyroków NSA stwierdził, iż inwestycjami w obcych środkach trwałych są także wydatki poniesione przez podatnika na ulepszenie (unowocześnienie) środków trwałych wykorzystywanych przez niego na potrzeby działalności gospodarczej, ale stanowiących obcą własność. Przy czym przez ulepszenie środka trwałego należy rozumieć także jego unowocześnienie, które podnosi wartość techniczną (użytkową) tego urządzenia i przynosi konkretne efekty, jak istotna poprawa parametrów użytkowych oraz zwiększenie ogólnej sprawności technicznej w stosunku do sprawności pierwotnej.

W takim duchu ukształtowała się też praktyka podatkowa, gdzie przyjmuje się, że inwestycje w obce środki trwałe to nic innego jak ulepszenie środków, z tym że takie ulepszenie, którego koszty ponosi ktoś inny niż właściciel. Najczęściej jest to dzierżawca lub najemca.

Aby zatem stwierdzić, czy dzierżawca lub najemca ma prawo amortyzować inwestycję daną inwestycję, należy ocenić, czy ulepszył obcy środek trwały.

Jeśli danego wydatku nie można zakwalifikować do ulepszenia, to dzierżawca lub najemca może rozpoznać wydatki jako pośrednie koszty uzyskania przychodów potrącalne w dacie poniesienia.

Zgodnie z ustawami podatkowymi, CIT i PIT brzmią tu jednakowo, ulepszenie jest wynikiem przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji. Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 3 500 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania.

Wzrost wartości użytkowej może być mierzony w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji.

Największą korzyścią uznania nakładów na cudzą rzecz jako inwestycji w obcy środek trwały jest możliwość ich przyśpieszonej amortyzacji. Gdyby te same wydatki poniósł właściciel, nie miałby prawa do przyśpieszonej amortyzacji, lecz musiałby podnieść wartość początkową istniejących środków trwałych.

Obie ustawy o podatku dochodowym stanowią, że podatnicy mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla przyjętych do używania inwestycji w obcych środkach trwałych, z tym że dla inwestycji w obcych budynkach (lokalach) lub budowlach okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat. Zaś okres amortyzacji dla pozostałych inwestycji w obce środki trwałe nie może być krótszy niż:

1) dla środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji: a) 24 miesiące - gdy ich wartość początkowa nie przekracza 25 000 zł, b) 36 miesięcy - gdy ich wartość początkowa jest wyższa od 25 000 zł i nie przekracza 50 000 zł, c) 60 miesięcy - w pozostałych przypadkach,

2) dla środków transportu, w tym samochodów osobowych - 30 miesięcy.

W razie rozwiązania umowy najmu lub dzierżawy wartość netto inwestycji w obcym środku trwałych może stanowić koszt uzyskania przychodów.

at