Czy spółka komandytowa jest optymalna podatkowo

1 Osoby zagraniczne coraz częściej podejmują działalność gospodarczą w Polsce. Strategiczną decyzją w tym zakresie jest wybór formy prawnej realizacji przedsięwzięcia gospodarczego. Dlaczego forma prowadzenia biznesu jest tak istotna?

Podjęcie decyzji o wyborze formy prowadzenia działalności powinien poprzedzać starannie przeprowadzony proces decyzyjny, w którym nie można pominąć aspektów podatkowych. W świetle aktualnie obowiązujących przepisów pomioty zagraniczne mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach, jak obywatele polscy. Zarówno osoba prawna, jak i osoba fizyczna z zagranicy mogą zatem podjąć działalność gospodarczą w Polsce zarówno w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i spółki komandytowej, przystępując do takich spółek jako wspólnik.

2 Która z tych form jest korzystniejsza?

Podstawową zaletą prowadzenia działalności w formie spółki kapitałowej jest ograniczenie odpowiedzialności wspólników (udziałowców), którzy nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Za zobowiązania spółki kapitałowej - w przeciwieństwie do spółki osobowej, w której to wspólnicy odpowiadają całym swoim majątkiem - odpowiada spółka do wysokości posiadanego przez nią majątku.

Z kolei regulacje prawne dotyczące spółki komandytowej normowane są w art. 102-124 kodeksu spółek handlowych. Spółka komandytowa jest osobową spółką handlową posiadającą zdolność prawną, a zatem jest ona samodzielnym podmiotem praw i obowiązków. W spółce komandytowej musi wystąpić co najmniej dwóch wspólników, z których co najmniej jeden odpowiada wobec wierzycieli za zobowiązania spółki bez ograniczenia (komplementariusz), natomiast odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona do wysokości sumy komandytowej.

3 W praktyce gospodarczej częstym rozwiązaniem jest sytuacja, gdy komplementariuszem spółki komandytowej jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a komandytariuszami pozostali wspólnicy (osoby prawne lub osoby fizyczne). Czy taka konstrukcja daje dodatkowe korzyści?

Zaletą takiego rozwiązania jest ograniczenie odpowiedzialności za zobowiązania spółki komandytowej jedynie do majątku sp. z o.o., co skutkuje wyłączeniem odpowiedzialności osób fizycznych i prawnych będących komandytariuszami. Natomiast odpowiedzialność podmiotów będących komandytariuszami jest zredukowana wyłącznie do wysokości sumy komandytowej, którą można ustalić na minimalnym poziomie.

4 Podstawową i najważniejszą różnicą, a zarazem zaletą prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki komandytowej jest wyeliminowanie zasady podwójnego opodatkowania. Czy to prawda?

Owszem. Dochody z tytułu udziału w zyskach spółki komandytowej opodatkowane są bowiem jednokrotnie na poziomie wspólnika.

Natomiast dochody spółki z o.o. opodatkowane są dwukrotnie: na poziomie spółki (podatek CIT w wysokości 19 proc.) oraz na poziomie poszczególnych wspólników (podatek od dywidend 19-proc.).

5 Jak będzie wyglądać rozliczenie podatkowe, gdy wspólnikiem w polskiej spółce z o.o. będzie podmiot zagraniczny?

W celu przedstawienia szczegółowych zasad opodatkowania w takim przypadku należy wyodrębnić dwie sytuacje, a mianowicie, gdy wspólnikiem w polskiej spółce będzie:

a) osoba fizyczna będąca rezydentem zagranicznym, np. z Holandii,

b) osoba prawna według prawa zagranicznego (w przyjętym przykładzie holenderskiego) będąca rezydentem zagranicznym (holenderskim).

Zacznijmy od rozliczenia osób fizycznych. Od uzyskanych przez osoby fizyczne dochodów (przychodów) z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 19 proc. Przepis stosuje się z uwzględnieniem umów podatkowych, w naszym przykładzie będzie to konwencja między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu. Konwencja przewiduje, że dywidenda wypłacana przez polską spółkę z o.o. osobie fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Holandii może być opodatkowana podatkiem w wysokości 15 proc., przy założeniu przedłożenia przez tę osobę fizyczną certyfikatu rezydencji.

W przypadku gdy wspólnikiem polskiej spółki z o.o. będzie holenderska osoba prawna (spółka), zastosowanie znajdzie art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Podatek od dywidendy wyniesie, podobnie jak w przypadku osób fizycznych, 19 proc. Jednak wspólnik posiadający co najmniej 10 proc. udziałów jest zwolniony z opodatkowania dywidendy, przy założeniu, że będzie posiadał swoje udziały przez co najmniej 2 lata i przedstawi holenderski certyfikat rezydencji. W przypadku niespełnienia warunków zwolnienia z podatku - przy założeniu udokumentowania miejsca siedziby wspólnika certyfikatem rezydencji - podatek wyniesie 15 proc.

6 A jak będzie w spółce komandytowej?

W sytuacji gdy podmiot holenderski (osoba fizyczna lub osoba prawna) przystąpi w Polsce do spółki komandytowej, to będzie on podlegać obowiązkowi podatkowemu w Polsce tylko od dochodów osiąganych na terytorium RP. W rozumieniu polsko-holenderskiej konwencji, dochody wspólników spółki komandytowej, co do zasady, uznać należy za zyski z przedsiębiorstwa prowadzącego działalność w Polsce przez położony tam zakład. Zatem przychody osiągane przez będących osobami fizycznymi zagranicznych wspólników polskich spółek komandytowych, co do zasady podlegać będą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce według skali progresywnej w wysokości 18 lub 32 proc. Możliwy będzie również, przy zachowaniu warunków przewidzianych w ustawie, wybór zryczałtowanej formy opodatkowania w wysokości 19 proc. Natomiast przychody osiągane przez wspólnika będącego osobą prawną będą podlegały opodatkowaniu w Polsce według stawki 19 proc.

Rozwiązanie związane z oparciem struktury organizacyjnej planowanej działalności na spółce komandytowej z udziałem sp. z o.o. pozwala osiągnąć znaczące korzyści podatkowe. Jak już wspomniałam, w przypadku spółek z o.o. dochód udziałowców opodatkowany jest dwukrotnie - raz na poziomie spółki kapitałowej od osiąganych przez tę spółkę dochodów, a drugi raz przy wypłacie dywidendy przez tę spółkę. W przypadku spółki komandytowej dochód opodatkowany zostanie tylko raz - jako dochód osiągany bezpośrednio przez wspólników.

Za optymalną formę prowadzenia działalności gospodarczej, z uwagi na limitowanie odpowiedzialności wspólników, jak również ograniczenie zasady podwójnego opodatkowania, należy zatem uznać spółkę komandytową, w której komplementariuszem (odpowiedzialnym bez ograniczeń za zobowiązania spółki) będzie utworzona specjalnie w tym celu spółka z o.o. (sp. z o.o. sp. k.).

@RY1@i02/2012/025/i02.2012.025.07100120c.802.jpg@RY2@

Archiwum

dr Hanna Kozłowska, biegły rewident i doradca podatkowy KDA Grupa Sarnowski i Wiśniewski w Poznaniu

Model obciążeń podatkowych

Formuła obliczeniowa	Sp. z o.o.	Sp. komandytowa
Dochód do opodatkowania na poziomie spółki	100	100
Podatek CIT (19-proc.)	19	-
Dochód do opodatkowania na poziomie wspólnika	81	-
PIT od dywidendy/udziału w zyskach spółki osobowej (19-proc.)	15,39	19
Dochód dyspozycyjny u wspólnika	65,61	81

Rozmawiała Ewa Matyszewska

Podstawa prawna

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.). Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).