Chorwacki kontrahent z unijnym NIP

Za niecały miesiąc Chorwacja stanie się jednym z krajów UE. Oznacza to, że dotychczasowy obrót towarami między polskimi a chorwackimi przedsiębiorcami nie będzie już importem i eksportem, ale wewnątrzwspólnotowym nabyciem i dostawą. Dla polskich firm jest to ułatwienie, ale trzeba zwrócić uwagę na dokumenty niezbędne, aby można było przy sprzedaży stosować 0-proc. stawkę VAT.

Bez dokumentów celnych

- W przypadku wywozu towarów do Chorwacji nie trzeba już będzie mieć dokumentów celnych, które umożliwiają zastosowanie zerowej stawki VAT - mówi Michał Piotrowski, doradca podatkowy z PKF Tax.

Wystarczające będą dokumenty określone w art. 42 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Chodzi o papiery otrzymane od przewoźnika/spedytora, np. CMR, list przewozowy czy specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku. Aby jednoznacznie potwierdzić dostarczenie towarów do innego kraju UE, mogą być one uzupełnione o dodatkowe elementy, np. korespondencję handlową z nabywcą (w tym zamówienie), dokument potwierdzający zapłatę, dowód przyjęcia towarów na terytorium innego kraju UE (forma oświadczenia złożonego przez nabywcę) itp.

Po 1 lipca polski przedsiębiorca powinien też sprawdzić, czy chorwacki kontrahent ma unijny NIP.

- Taki identyfikator podatkowy nie tylko co do zasady gwarantuje pewność uznania dostawy za wewnątrzwspólnotową, ale także posłuży polskiej firmie przy okazji raportowania transakcji w ramach informacji podsumowujących VAT-UE - wyjaśnia Michał Piotrowski. Trzeba przy tym pamiętać, że posiadanie unijnego NIP przez zagranicznego kontrahenta warunkuje możliwość zastosowania preferencyjnego opodatkowania dla polskiego przedsiębiorcy. Prawo do 0-proc. stawki VAT istnieje bowiem pod warunkiem dokonania dostawy na rzecz nabywcy mającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych wydanych przez państwo członkowskie.

Przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów co do zasady nie ma wymogu, by zagraniczny kontrahent posługiwał się unijnym NIP. Jednak choćby z perspektywy dokumentacyjnej (informacji podsumowujących), wyegzekwowanie od niego takiego numeru będzie pomocne i pozwoli uniknąć niepotrzebnych wyjaśnień w urzędzie skarbowym.

Zmiany będą dotyczyć także niektórych skutków podatkowych związanych ze świadczeniem usług w relacjach z chorwackimi kontrahentami. Przykładowo usługi transportowe z chwilą wejścia Chorwacji do UE przestaną mieć status "usług transportu międzynarodowego", a będą stanowić usługi wewnątrzunijne. Michał Piotrowski wyjaśnia, że w określonych przypadkach oznacza to, iż wystawimy fakturę bez VAT w miejsce faktury ze stawką 0 proc.

Podatek dochodowy

Przystąpienie Chorwacji do UE pociągnie za sobą również zmiany w rozliczeniu podatku dochodowego od niektórych transakcji, szczególnie w przypadku podmiotów powiązanych kapitałowo.

- Dyrektywy unijne przewidują szczególne preferencje przy opodatkowaniu transakcji realizowanych między podatnikami mającymi siedzibę lub zarząd w UE - podkreśla Agnieszka Chamera, doradca podatkowy, prezes PKF Tax.

Obecnie, gdy polska spółka ma spółkę zależną lub dominującą w Chorwacji, gdzie udział w kapitale wynosi minimum 25 proc., przy dokonywaniu wypłat z tytułu odsetek lub licencji musi zastosować stawkę podatku u źródła wynoszącą 20 proc. (po uzyskaniu certyfikatu rezydencji - 10 proc.). Po 1 lipca w takiej sytuacji nie trzeba już będzie płacić daniny - dochody będą korzystały ze zwolnienia z podatku u źródła w Polsce (po spełnieniu warunków z art. 21 ust. 3 ustawy o CIT - t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Kolejną preferencję dla unijnych podatników CIT, czyli zwolnienie dywidendy z opodatkowania w państwie źródła, przewiduje art. 22 ust. 4 ustawy o CIT. Agnieszka Chamera przypomina, że zwolnienie to ma zastosowanie, gdy polska spółka wypłaca dochody z tytułu udziału w zyskach na rzecz swojego wspólnika będącego spółką z siedzibą w EU. Jednak ten musi mieć minimum 10 proc. udziałów (akcji) w spółce wypłacającej nieprzerwanie przez dwa lata (termin ten może upłynąć również po wypłacie dywidendy). Nie może przy tym korzystać ze zwolnienia z opodatkowania CIT od całości swoich dochodów. Ponadto podmiot uzyskujący dochód musi mieć certyfikat rezydencji swojego kraju.

Obecnie podatek u źródła potrącany w Polsce przy wypłacie dywidendy na rzecz wspólnika będącego spółką chorwacką w takich sytuacjach wynosi co do zasady 19 proc. Po przedłożeniu certyfikatu rezydencji może to być 5 proc. (przy posiadaniu min. 25 proc. udziałów) lub 15 proc.

Po wejściu Chorwacji do UE korzystniejsze będą też zasady opodatkowania wymiany udziałów (patrz ramka) spółek mających siedzibę na terytorium Unii. Preferencja polega na neutralności podatkowej w momencie dokonania takiej transakcji. U wspólników wnoszących w taki sposób aport nie powstanie przychód podatkowy, a dokonywana zmiana umowy spółki w związku z aportem nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

- Obecnie wnoszenie w taki sposób aportów w postaci udziałów/akcji do spółek chorwackich oznacza dla polskiego udziałowca powstanie przychodu opodatkowanego 19-proc. stawką - podkreśla Agnieszka Chamera.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl