Czy wpłata dla sprzedawcy pozbawia zwolnienia

szef Departamentu Podatkowego Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Darowizna między osobami najbliższymi korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Dotyczy to m.in. dokonania przysporzenia na rzecz dzieci. Skorzystanie ze zwolnienia ustawodawca obłożył jednak obowiązkiem dokonania w określonym terminie zgłoszenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego faktu nabycia przez obdarowanego własności rzeczy lub praw majątkowych. Ponadto, w przypadku nabycia tytułem darowizny lub polecenia środków pieniężnych, wskazany przywilej znajdzie zastosowanie w przypadku, jeżeli obdarowany udokumentuje ich otrzymanie dowodem przekazania na jego rachunek bankowy bądź rachunek prowadzony przez SKOK lub przekazem pocztowym.

Zatem to przedmiot darowizny decyduje o ewentualnym dodatkowym obowiązku nałożonym na osobę zamierzającą skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w ustawie podatkowej. Jeśli obdarowany nie nabywa środków pieniężnych, a przesunięcie majątkowe dotyczy jakichkolwiek innych składników majątku darczyńcy, wówczas jedyną powinnością podatnika korzystającego ze zwolnienia jest dokonanie stosownego zgłoszenia na urzędowym formularzu.

W opisanej sytuacji należy stwierdzić, że nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające obdarowanemu skorzystanie ze zwolnienia. Jeżeli ojciec, działając za wyrażoną na piśmie zgodą syna, wpłacił wierzycielowi - sprzedawcy mieszkania, określoną kwotę pieniężną, to w świetle art. 518 par. 1 pkt 3 kodeksu cywilnego wstąpił w prawa zaspokojonego wierzyciela. Innymi słowy, ojciec nabył, do wysokości dokonanej wpłaty, wierzytelność, która względem jego syna przysługiwała sprzedającemu mieszkanie. Następnie ojciec, z racji uzyskania statusu wierzyciela, zwalnia syna z jego długu, co z kolei reguluje art. 508 kodeksu cywilnego. Zwolnienie z długu nie jest zaś darowaniem środków pieniężnych, mimo że wierzytelność opiewa na określoną kwotę, a zatem dla skorzystania ze zwolnienia wystarczające powinno być jedynie dokonanie zgłoszenia, o którym mowa na wstępie.

Opracowała Magdalena Majkowska

Art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.).