Czy darowizna mieszkania zawsze jest opodatkowana

doradca podatkowy w BDO

W przypadku darowizny mieszkania przez rodziców małżonka obu małżonkom należy pamiętać, że istnieje możliwość skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Ze zwolnienia tego w przypadku nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych (w tym własności mieszkania) korzysta jako zstępny: syn lub córka. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest złożenie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych na formularzu SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy od dnia przekazania mieszkania w formie darowizny. Obowiązek złożenia informacji nie wystąpi, jeśli darowizna zostanie przekazana w formie aktu notarialnego, wówczas zobowiązany do poinformowania właściwego naczelnika urzędu skarbowego będzie notariusz.

Małżonek zstępnego nie korzysta natomiast z tego zwolnienia od opodatkowania podatkiem. W stosunku do tej osoby istnieje możliwość zastosowania zwolnienia z opodatkowania nabycia rzeczy lub praw majątkowych do wysokości 9637 zł od jednej osoby, czyli łącznie od obydwu rodziców małżonka: 19 274 zł. Ponad tę kwotę wartość darowanego mieszkania (w rzeczywistości połowa wartości mieszkania, gdyż w połowie mieszkanie zostało darowane mężowi/żonie) podlega opodatkowaniu podatkiem według skali podatkowej.

W opisanej sytuacji optymalnym rozwiązaniem jest, aby mieszkanie darować w całości zstępnemu, gdyż wówczas nie wystąpi podatek do zapłaty. Zstępny z kolei w dalszej czynności jest uprawniony do darowania małżonkowi połowy mieszkania i wówczas także nie wystąpi podatek, gdyż darowizna rzeczy lub praw majątkowych małżonkowi korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W opisanej sytuacji należy także pamiętać o uregulowaniach zawartych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Zgodnie z nimi opodatkowaniu podatkiem w wysokości 19 proc. podlega odpłatne zbycie mieszkania, w przypadku gdy takie zbycie nastąpi w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie mieszkania, w tym w formie darowizny. Istnieje jednak możliwość zastosowania zwolnienia od opodatkowania PIT zbywanego mieszkania w przypadku, gdy podatnik, w ciągu dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie mieszkania, przeznaczy kwoty uzyskane ze sprzedaży mieszkania na własne cele mieszkaniowe.

Opracowała Ewa Matyszewska

Ustawa z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768).