Jak będzie opodatkowany zapis windykacyjny

Czytelnik chciałby zapisać sąsiadowi cenny instrument muzyczny.

- W jakiej formie tego dokonać i czy płaci się od tego podatek - pyta pan Alojzy z Raciborza.

Obecnie obowiązujące przepisy umożliwiają spadkodawcy zobowiązanie w testamencie spadkobiercy (ustawowego lub testamentowego) do spełnienia konkretnego świadczenia (np. przekazania rzeczy) na rzecz oznaczonej osoby (zapisobiercy). Taka forma znacznie ogranicza wpływ spadkodawcy na rzeczywisty los takiej rzeczy po jego śmierci. Poza tym zapisobierca nie uzyskuje własności rzeczy w momencie otwarcia spadku. W efekcie dopiero w momencie wykonania zapisu (np. przeniesienia własności przedmiotu) powstaje u zapisobiercy obowiązek w podatku od spadków i darowizn.

Od 23 października 2011 r. będzie obowiązywać dodatkowe, nowe rozwiązanie w postaci tzw. zapisu windykacyjnego. W drodze testamentu, sporządzonego w formie aktu notarialnego, spadkodawca będzie mógł postanowić, że określona osoba stanie się właścicielem przedmiotu zapisu z chwilą jego śmierci (spadkodawcy). Przedmiotem tego zapisu będzie rzecz oznaczona co do tożsamości i inne prawa (składniki majątkowe) oznaczone w ustawie.

Podobnie jak przy zapisie (zwykłym), nabycie przedmiotu w drodze zapisu windykacyjnego będzie opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn. W przypadku nowej kategorii zapisu obowiązek podatkowy powstanie jednak z chwilą uprawomocnienia się stosownego orzeczenia sądu (np. stwierdzającego nabycie spadku) lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Od tego momentu zapisobierca będzie miał miesiąc na złożenie stosownego zeznania podatkowego.

Należy pamiętać, że wysokość podatku zależy od tzw. grupy podatkowej, do której zaliczony będzie nabywca, oraz od podstawy opodatkowania. Zakładając brak pokrewieństwa, sąsiad czytelnika zostałby zaliczony do tzw. III grupy podatkowej. Z pytania nie wynika wartość rzeczy. Warto jednak pamiętać, że nabywca zaliczony do tej grupy zapłaci podatek, gdy czysta wartość rzeczy (po potrąceniu ewentualnych obciążeń wynikających z zapisu) przekracza 4902 zł. Nabycie w drodze zapisu windykacyjnego objęte będzie podobnymi wyłączeniami (zwolnieniami) jak w przypadku nabycia w drodze zapisu zwykłego.

anna.rymaszewska@infor.pl

Art. 1 pkt 8, 9 art. 2 pkt 4, art. 5, art. 9 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 85, poz. 458).