Dział spadku trzeba zgłosić do urzędu skarbowego

Mąż i brat zmarłej podatniczki odziedziczyli po niej dom i wkłady oszczędnościowe. Wartość wkładów to 1 mln zł. Dom wart jest tyle samo. Spadkobiercy postanowili podzielić się spadkiem. Jeden weźmie dom, drugi oszczędności. Transakcja zostanie przeprowadzona u notariusza.

Warto więc wyjaśnić, że umowa działu spadku jest możliwa dopiero po uzyskaniu sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Dorota Stangreciak-Karpierz, prawnik w Auxilium, przypomina, że zgodnie z art. 6 ust. 4. ustawy o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768), jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Stanowisko takie potwierdzone jest m.in. wyrokiem NSA z 11 stycznia 2000 r. (sygn. akt I SA/Wr 2545/98), stwierdzającym, że skoro w myśl art. 21 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania, to dniem powstania zobowiązania w podatku od spadków jest sądowe postanowienie stwierdzenia nabycia spadku.

- Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o nabyciu spadku powstaje obowiązek podatkowy, również w przypadku zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Warunkiem uzyskania wskazanego zwolnienia jest złożenie w terminie sześciu miesięcy organowi podatkowemu stosownego zgłoszenia - podpowiada Dorota Stangreciak-Karpierz.

Ekspert dodaje, że jedynie w przypadku gdyby z jakiegoś powodu składniki spadku podlegające działowi nie zostały zgłoszone organowi podatkowemu do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia. Jak wynika z wyroku NSA z 8 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II FSK 921/2006) w przypadku powołania się na niewskazaną przez podatnika wcześniej darowiznę termin przedawnienia liczy się od tego momentu.

Umowny dział spadku jest to porozumienie spadkobierców co do tego, jakie składniki majątkowe, wchodzące w skład całości spadku (tzw. masy spadkowej), mają przypaść poszczególnym osobom w ramach przyznanych im udziałów. Dokonanie podziału majątku spadkowego jest możliwe tylko wtedy, gdy istnieje zgoda wszystkich spadkobierców

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl