Jak podatkowo rozliczać litewskie dochody

- Czy płacąc tam PIT, rozliczam się z litewskim urzędem skarbowym czy też dochody z tamtej firmy mam uwzględnić w zeznaniu w Polsce oraz czy składka ZUS płacona na Litwie uprawnia mnie do bezpłatnej opieki również w Polsce - pyta nasz czytelnik w liście do redakcji DGP.

Izbę Skarbową w Lublinie poprosiliśmy o podanie zasad rozliczania litewskich dochodów, a Joannę Aleksiejczuk ze spółki doradztwa podatkowego MDDP o odpowiedź na pytania czytelnika.

Uzyskując dochody z pracy najemnej wykonywanej za granicą, często należy rozliczyć się z nich także w Polsce.

Zgodnie z ogólną zasadą, osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w Polsce mają obowiązek uiszczania podatku dochodowego od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów, a więc także od dochodów z pracy wykonywanej za granicą (tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy).

Podstawowe znaczenie dla opodatkowania dochodów zagranicznych ma ustalenie miejsca zamieszkania (rezydencji) osoby, która je uzyskuje. Obowiązujące przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzują zasady określania miejsca zamieszkania osób fizycznych. I tak za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która:

● posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (tzw. ośrodek interesów życiowych) lub

● przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Organy podatkowe, rozstrzygając, gdzie znajduje się ośrodek interesów życiowych, a w konsekwencji miejsce zamieszkania podatnika, analizują, z którym państwem jest on silniej związany, np. gdzie podjął stałą pracę lub prowadzi działalność gospodarczą, zamieszkuje z całą rodziną, posiada nieruchomości lub inne składniki majątku, inwestuje, a także czy legitymuje się certyfikatem rezydencji wystawionym przez organy podatkowe danego państwa itd. Oznacza to, że czasowy pobyt za granicą nie powoduje automatycznie zmiany rezydencji podatkowej (miejsca zamieszkania ustalanego dla celów podatkowych).

Ustalając powinności wobec fiskusa należy uwzględniać postanowienia umowy międzynarodowej o unikaniu podwójnego opodatkowania. Polsko-litewska umowa stanowi, że przy unikaniu podwójnego opodatkowania dochodu uzyskanego na Litwie należy uwzględnić metodę wyłączenia z progresją.

Zastosowanie tej metody oznacza, że dochód zagraniczny jest zwolniony z podatku w Polsce. Jednak do opodatkowania pozostałego dochodu - osiągniętego w Polsce - stosuje się tzw. stopę procentową, czyli stawkę podatku właściwą dla całego dochodu, tj. łącznie z dochodem osiągniętym za granicą. Dokładny sposób obliczenia stopy procentowej oraz podatku wynika z art. 27 ust. 8 ustawy o PIT oraz z objaśnień do zeznania rocznego.

Podatnicy, którzy przebywają czasowo za granicą i uzyskują dochody ze stosunku pracy, mają prawo do zwolnienia z opodatkowania części przychodów. Kwota zwolnienia odpowiada 30 proc. diety za każdy dzień pobytu za granicą, w którym podatnik pozostawał w stosunku pracy. Kwota diety za dobę podróży służbowej wynosi na Litwie 33 euro.

Przy tej metodzie osoby, które nie uzyskały w Polsce żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu, nie muszą składać zeznania podatkowego, chyba że chcą np. skorzystać ze wspólnego opodatkowania z małżonkiem. W tym przypadku powinny złożyć zeznanie PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/ZG.

@RY1@i02/2009/189/i02.2009.189.086.015a.101.jpg@RY2@

Joanna Aleksiejczuk, konsultant w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

konsultant w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Istotne znaczenie dla ustalenia, czy dochody uzyskane za granicą przez osobę fizyczną podlegają opodatkowaniu w Polsce, ma określenie rezydencji podatkowej podatnika. Osoba posiadająca w Polsce miejsce zamieszkania w znaczeniu podatkowym podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów), bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Natomiast osoba, której miejsce zamieszkania znajduje się poza granicami Polski, podlega obowiązkowi podatkowemu wyłącznie od dochodów (przychodów) osiąganych w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy). Na podstawie definicji zawartej w ustawie o PIT za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która:

● posiada na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

● przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W przypadku osoby fizycznej, będącej rezydentem podatkowym jednego kraju, uzyskującej dochody ze źródeł położonych w innym kraju, dla obliczenia należności podatkowej w Polsce zastosowanie będą miały postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (przy założeniu, że Polska zawarła umowę z tym krajem). Do podatnika, uzyskującego dochody na podstawie umowy o pracę zawartej z litewskim pracodawcą, zastosowanie będzie miała umowa polsko-litewska. Zgodnie z art. 15 tej umowy, dochód uzyskany przez podatnika za pracę świadczoną na Litwie na podstawie umowy o pracę z litewskim pracodawcą będzie podlegał opodatkowaniu w kraju świadczenia pracy (tj. na Litwie). Zadeklarowanie tych dochodów w Polsce będzie zależeć od faktu, czy podatnik ma ograniczony czy nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Przy nieograniczonym obowiązku podatkowym, podatnik zobligowany jest zadeklarować w polskim zeznaniu dochody uzyskane na Litwie. Na podstawie umowy, dochody te są jednak zwolnione z podatku przy zastosowaniu tzw. metody wyłączenia z progresją. Zgodnie z tą metodą w Polsce zwalnia się z opodatkowania dochód osiągnięty na Litwie, natomiast dla ustalenia podatku należnego od dochodu osiągniętego w Polsce stosuje się stopę podatku obliczoną dla całego dochodu, tj. łącznie z dochodem osiągniętym w drugim państwie. Zatem podatnik będący polskim rezydentem podatkowym, uzyskujący dochody za pracę świadczoną na Litwie powinien uwzględnić je przy obliczaniu efektywnej stawki podatkowej stosowanej do dochodów osiągniętych ze źródeł polskich. Podatnik zobowiązany jest złożyć właściwemu urzędowi skarbowemu zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Dochody zagraniczne podatnik deklaruje w zeznaniu PIT-36 (wraz z załącznikiem PIT/ZG). Jeśli w danym roku podatkowym podatnik nie uzyskał żadnych dochodów z polskich źródeł, a wyłącznie dochody, które na podstawie polsko-litewskiej umowy są zwolnione z opodatkowania w Polsce, wówczas będzie zwolniony z obowiązku składania zeznania w Polsce. Podatnik nie ma również takiego obowiązku, jeśli na terytorium RP posiada ograniczony obowiązek podatkowy i nie uzyskuje w Polsce żadnych dochodów.

Ponadto, opłacając składki na ubezpieczenie w innym kraju UE niż Polska, podatnik może skorzystać z prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce. Dokumentem potwierdzającym prawo ubezpieczonego do pełnej opieki zdrowotnej w Polsce jest druk E106 - zaświadczenie niezbędne w celu uzyskania dostępu do bezpłatnej opieki medycznej w Polsce dla osoby ubezpieczonej w innym kraju Unii. Podatnik opłacający składki na ubezpieczenie zdrowotne na Litwie powinien zatem postarać się o uzyskanie takiego zaświadczenia wydanego przez władze litewskie.

Opracowała Ewa Matyszewska

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Umowa między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Litewskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie 20 stycznia 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. nr 51, poz. 277 z późn. zm.).