Jakie konsekwencje w podatkach wywołują świadczenia rzeczowe

Wolna od podatku dochodowego jest wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych oraz wartość świadczeń rzeczowych (w naturze) finansowanych lub współfinansowanych ze środków budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, ze środków agencji rządowych, agencji wykonawczych lub ze środków pochodzących od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, w ramach rządowych programów.

Oznacza to, że wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, o ile dochody te spełniają łącznie następujące przesłanki: podatnik otrzymał nieodpłatne świadczenie, świadczenie częściowo odpłatne lub świadczenie rzeczowe (w naturze), świadczenie to jest finansowane lub współfinansowane ze środków budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, ze środków agencji rządowych, agencji wykonawczych lub ze środków pochodzących od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, świadczenie zostało przekazane w ramach rządowych programów.

Oznacza to, że niedopełnienie któregokolwiek z wymienionych warunków uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia.

W przedstawionym przypadku świadczenia przekazane osobom fizycznym pełniącym funkcje rodzin zastępczych będą korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Art. 9, 11, 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Przychodem ze stosunku pracy nie jest jedynie wynagrodzenie za pracę, ale także inne przysporzenie majątkowe, takie jak nieodpłatne świadczenia czy też świadczenia częściowo odpłatne.

Wolna od podatku dochodowego jest wartość otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 380 zł. Rzeczowymi świadczeniami nie są bony, talony i inne znaki uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi.

Skorzystanie ze zwolnienia możliwe jest, jeżeli są spełnione łącznie następujące przesłanki:

● świadczenie ma związek z finansowaniem działalności socjalnej,

● świadczenie ma charakter świadczenia rzeczowego,

● źródłem finansowania są w całości środki z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych,

● wartość tych świadczeń rzeczowych nie przekracza w roku podatkowym 380 zł.

Zgodnie z kodeksem cywilnym rzeczami są wyłącznie przedmioty materialne. Zatem ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych korzystają świadczenia o charakterze rzeczowym (np. bilety do kina, teatru, karnety na basen itp.).

W analizowanym przypadku dofinansowanie przez wnioskodawcę z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych zakupu biletów wstępu do kina i teatru, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli wartość sfinansowanych świadczeń rzeczowych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszu związków zawodowych nie przekraczała istotnie w roku podatkowym 380 zł.

Art. 9, 10, 11, 12, 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Wartość pieniężną świadczeń w naturze określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Z kolei wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;

2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;

3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;

4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według opisanych zasad, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Art. 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Świadczenia takie jak środki higieny osobistej (mydło i ręczniki) są wolne od podatku i nie powinna być od nich pobierana zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wolne od podatku są świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Wydawane pracownikom na podstawie regulaminu pracy środki higieny osobistej (ręczniki i mydło) są świadczeniami rzeczowymi wynikającymi z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przyznawane są bowiem na podstawie przepisów wykonawczych dotyczących zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

W związku z tym spełniają przesłanki umożliwiające skorzystanie ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Art. 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Umowa użyczenia jest jedną z umów nazwanych, obok najmu i dzierżawy, regulujących zasady używania rzeczy. Użyczenie jest umową, przez którą użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Istotą tej umowy jest jej bezpłatny charakter, co oznacza, że biorący w używanie nie ma obowiązku dokonywania żadnych świadczeń i opłat na rzecz dającego do bezpłatnego używania.

Opłaty pokrywane bezpośrednio przez osobę, której oddano do używania lokal mieszkalny, nie mogą być uznane za przychody podatnika. Opłaty ponoszone przez tę osobę z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego - jeżeli umowa nakłada na nią taki obowiązek - nie stanowią świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Natomiast sprawowanie opieki nad mieszkaniem oraz ewentualne nakłady, których koszt nie zostanie użyczającemu zwrócony, należy uznać za świadczenia w naturze będące rodzajem odpłatności za możliwość korzystania z mieszkania. Te świadczenia niepieniężne, które należy wycenić zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. określone na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania), stanowią dla podatnika przychód podlegający opodatkowaniu.

Art. 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Zwolniona od podatku jest wartość rzeczowych oraz pieniężnych świadczeń otrzymywanych przez pracownika, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: świadczenie ma charakter świadczenia rzeczowego lub pieniężnego, jest w całości sfinansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, wysokość tych świadczeń nie przekracza w roku podatkowym kwoty 380 zł.

Wartość wycieczki finansowanej przez zakład pracy z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych jest świadczeniem rzeczowym lub pieniężnym, bowiem uczestnicy wycieczki nie otrzymują świadczenia o charakterze materialnym, tj. rzeczowym, ani pieniędzy. Przedmiotem świadczenia jest usługa turystyczna, a nie rzecz czy pieniądze.

Wycieczka organizowana przez nadleśnictwo na rzecz pracowników i ich rodzin nie będzie świadczeniem rzeczowym. Wydatki poniesione na zorganizowanie wycieczki, sfinansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Art. 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl