Jak zawieszenie działalności wpływa na roczne rozliczenie

W przypadku zawieszenia działalności przez cały rok może się okazać, że podatnik nadal osiągał przychody np. finansowe lub ze sprzedaży środka trwałego. Przychody ze zbycia środków trwałych i wyposażenia należą do kategorii przychodów, których uzyskiwanie w okresie zawieszenia działalności gospodarczej jest dozwolone. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przedsiębiorcy w okresie zawieszenia działalności gospodarczej są zwolnieni z opłacania zaliczek miesięcznych w podatku dochodowym. Podatnik nie musiał zatem w trakcie roku odprowadzić do urzędu skarbowego zaliczki na podatek dochodowy w związku z dokonaną sprzedażą. Ponieważ działalność była zawieszona do końca ubiegłego roku, rozliczenie przychodu ze sprzedaży wyposażenia nastąpi w zeznaniu rocznym składanym za 2009 r. Podatnik będzie również zobowiązany do uiszczenia podatku dochodowego wynikającego z rozliczenia rocznego.

Art. 14a ust. 4 pkt 3 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 z późn. zm.).

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Zawieszenie firmy zwalnia z obowiązku rozliczeń z fiskusem w trakcie roku podatkowego, tj. z opłacania zaliczek na podatek dochodowy. W okresie zawieszenia działalności podatnik nie traci jednak statusu przedsiębiorcy. Podatnicy, którzy zawiesili firmę, formalnie nadal prowadzą działalność gospodarczą, a zawieszenie działalności, nie może być utożsamiane z jej likwidacją. W związku z tym przedsiębiorca, który zawiesił działalność, wykonuje wszystkie inne obowiązki nałożone przepisami prawa, w tym obowiązki podatkowe. Oznacza to, że musi on złożyć roczne zeznanie podatkowe w urzędzie skarbowym w terminie do 30 kwietnia 2010 roku.

Firmę można zawiesić na okres od jednego miesiąca do dwóch lat, przy czym na obowiązek złożenia zeznania podatkowego nie wpływa długość okresu zawieszenia. Zeznanie podatkowe za 2010 rok składają zatem również przedsiębiorcy, których działalność była zawieszona przez cały ubiegły rok. Dotyczy to również sytuacji, gdy firma nie uzyskała żadnych przychodów dopuszczalnych przez przepisy o swobodzie działalności gospodarczej ani nie generowała żadnych dopuszczalnych kosztów, które mogłyby zostać wykazane w zeznaniu podatkowym.

Art. 14a ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 z późn. zm.).

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Jeżeli podatnik nie wykazuje za ubiegły rok żadnych przychodów w związku z tym, że działalność przez większą część roku była zawieszona, jednak poniósł określone koszty związane z zabezpieczeniem źródła przychodów, to składa zeznanie podatkowe, w którym wykazuje stratę.

Podatnik w kolejnych latach podatkowych będzie mógł ją rozliczyć na ogólnych zasadach, tzn. będzie mógł odliczyć stratę od dochodu w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych. Wysokość takiego odliczenia w którymkolwiek z tych lat nie będzie mogła przekroczyć 50 proc. kwoty straty.

Art. 9 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

W okresie zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może uzyskiwać przychodów z bieżącej działalności, a zatem nie może także rozliczać w tym okresie kosztów uzyskania takich przychodów. Ich ewentualne rozliczenie świadczyłoby, że przedsiębiorca wbrew ustawowemu zakazowi wykonuje działalność gospodarczą w okresie zawieszenia.

Z drugiej strony przedsiębiorca ma obowiązek w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej regulować zobowiązania powstałe przed datą tego zawieszenia, ma również prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Można sobie zatem wyobrazić sobie sytuacje, w których przedsiębiorca uwzględnia w okresie zawieszenia pewne koszty uzyskania przychodów. Jako przykład można tutaj podać czynsze za najem, dzierżawę czy leasing środków trwałych. Tego typu wydatki zaliczane są do kosztów pośrednich działalności gospodarczej. Ich ponoszenie w okresie zawieszenia jest niezbędne dla utrzymania firmy, aby można było kontynuować działalność po okresie zawieszenia.

W okresie zawieszenia przedsiębiorca może zatem rozpoznawać koszty pośrednie, których ponoszenie niezbędne jest dla utrzymania i zabezpieczenia źródła przychodów, mogą to być m.in.: wydatki na utrzymanie firmowego lokalu, opłaty za utrzymanie rachunków bankowych, opłaty, które przedsiębiorca obowiązany jest ponosić, niezależnie od faktu zawieszenia, tj. podatek od nieruchomości, opłata z tytułu użytkowania wieczystego. Koszty te podatnik ma prawo uwzględnić w rocznym rozliczeniu podatku.

Art. 22, art. 23 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Przedsiębiorca w okresie zawieszenia zasadniczo nie może osiągać przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Od tej reguły są jednak wyjątki, do których ustawodawca zaliczył uzyskiwanie przychodów o charakterze finansowym. Odsetki bankowe oraz inne przychody o charakterze finansowym są przychodami, które nie wpływają na prawo zawieszenia działalności, co nie znaczy, że nie trzeba ich wykazywać w rocznym zeznaniu podatkowym. Zgodnie z ogólnymi zasadami takie przychody będzie trzeba ujawnić w rocznym PIT.

Odsetki na rachunkach firmowych nie podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19 proc. (tzw. podatek Belki). Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o PIT odsetki takie zalicza się do przychodów firmy. Zasada ta ma zastosowanie zarówno do przedsiębiorców opodatkowanych na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej, jak i firm korzystających z możliwości opodatkowania podatkiem liniowym.

Wartość otrzymanych odsetek podatnik powinien wykazać jako przychód w prowadzonej księdze przychodów i rozchodów i wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym. Przychodem zasadniczo będą wyłącznie odsetki faktycznie otrzymane przez podatnika (zaksięgowane na rachunku bankowym).

Art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

magdalena.majkowska@infor.pl