Jak prawidłowo opodatkować dochody uzyskane za granicą

Podstawę ustawową ubezpieczenia w prawie niemieckim stanowi kodeks socjalny, m.in. jego księga siódma (SGB VII). Świadczenia pieniężne związane ze śmiercią ubezpieczonego na skutek wypadku przy pracy przyznawane i ustalane na podstawie tych przepisów są więc świadczeniami pochodzącymi z działu ubezpieczeń od następstw wypadków niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego.

Emerytury i renty otrzymywane z Niemiec, wypłacane osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji, gdy świadczenia (płatności) są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Republiki Federalnej Niemiec, bowiem płatności takie podlegają opodatkowaniu tylko w państwie źródła, tj. w Niemczech.

Niemieckie ustawowe ubezpieczenie społeczne składa się z pięciu działów: ustawowe ubezpieczenie na wypadek bezrobocia, ustawowe ubezpieczenie emerytalne, ustawowe ubezpieczenie zdrowotne, ustawowe ubezpieczenie od następstw wypadków oraz ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne.

Świadczenia pochodzące z tych pięciu działów mogą mieć formę zasiłków jednorazowych lub bieżących świadczeń stałych. Niemniej jednak, wyłączne prawo do opodatkowania w Niemczech dotyczy zarówno bieżących stałych świadczeń, jak i jednorazowych zasiłków pochodzących ze wszystkich wymienionych działów ustawowego ubezpieczenia.

W analizowanej sprawie renta pobierana przez podatniczkę (wdowia i sieroca) nie podlega opodatkowaniu w Polsce.

Art. 3, 27 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 18 ust. 1 umowy z 14 maja 2003 r. między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz.U. z 2005 r. nr 12, poz. 90).

Dochód uzyskany przez podatnika z tytułu pełnienia funkcji dyrektora w spółce na Cyprze jest zwolniony z opodatkowania w Polsce. Jednak jeżeli podatnik uzyskałby w danym roku podatkowym inne dochody podlegające opodatkowaniu w Polsce, dochód uzyskany na Cyprze powinien zostać uwzględniony dla potrzeb obliczenia stopy procentowej podatku od pozostałego dochodu podlegającego opodatkowaniu w Polsce.

Podatek określa się wówczas w następujący sposób:

● do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym dodaje się dochody zwolnione od tego podatku i od sumy tych dochodów oblicza się podatek według skali PIT,

● ustala się stopę procentową tego podatku do tak obliczonej sumy dochodów,

● ustaloną stopę procentową stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Zatem uzyskiwane dochody z tytułu pełnienia funkcji dyrektora spółki będą podlegać opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 16 umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, tj. na Cyprze i w Polsce.

Jednocześnie w Polsce należy uniknąć podwójnego opodatkowania, stosując metodę wyłączenia z progresją.

Art. 3, 27 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 16 umowy z 4 czerwca 1992 r. podpisanej między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. z 1993 r. nr 117, poz. 523).

Od momentu wyjazdu z Polski do pracy w ZEA i AS w ramach oddelegowania, tj. od 1 lutego 2010 r., miejsce zamieszkania podatnika dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych znajduje się poza Polską. Tym samym w Polsce podlega od tego momentu ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. posiada status nierezydenta podatkowego, czyli podlega w Polsce opodatkowaniu wyłącznie od dochodów osiąganych na terytorium Polski.

Jednocześnie to, że Polska nie zawarła z AS umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, nie będzie mieć żadnego wpływu na określenie rezydencji podatkowej dla celów PIT w Polsce, jako że już na podstawie wewnętrznych przepisów ustawy o PIT obowiązujących w Polsce w okresie oddelegowania do pracy w ZEA i AS podatnik jest uznany za nierezydenta podatkowego dla celów PIT w Polsce.

Art. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 4 umowy z 31 stycznia 1993 r. podpisanej między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Zjednoczonych Emiratów Arabskich w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz.U. z 1994 r. nr 81, poz. 373).

Analizując stopień powiązań osobistych i gospodarczych podatnika, uznać należy, że od dnia wyjazdu z Polski miał miejsce zamieszkania w Omanie. Wynika to z tego, iż tam znajduje się jego ośrodek interesów życiowych. W związku z tym podatnik od osiąganych od tego momentu dochodów podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, tj. podlega opodatkowaniu jedynie od dochodów osiąganych na terytorium RP zgodnie z przepisami ustawy o PIT.

Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

Art. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Od 1 stycznia 2009 r. wprowadzono regulację, zgodnie z którą w informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 powinny być uwzględnione również dochody wolne od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych. Dochody, chociaż zwolnione z podatku dochodowego w Polsce, to w przypadku uzyskiwania przez podatnika innych dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce wpłyną na wysokość podatku w Polsce. Obowiązek ujęcia w informacji PIT-11 dochodów zagranicznych wolnych od podatku dotyczy wyłącznie dochodów, które zostały uzyskane za pośrednictwem podmiotu będącego płatnikiem sporządzającym informację roczną.

Pozostałych dochodów zwolnionych z opodatkowania, co do zasady - z wyjątkiem zaznaczonym w art. 39 ust. 1 cyt. ustawy o PIT - nie wykazuje się w informacji PIT-11.

W związku z tym w informacji PIT-11 płatnik jest zobowiązany wykazać dochód uzyskany przez pracownika za pracę w Wielkiej Brytanii po uwzględnieniu stosownych kosztów uzyskania przychodów ustalonych zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o PIT.

Nie ma natomiast obowiązku obliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych do organu podatkowego w Polsce od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom z tytułu pracy najemnej wykonywanej w Wielkiej Brytanii w sytuacji, kiedy nie występuje w roli pracodawcy wypłacającego te wynagrodzenia albo jeśli są one ponoszone przez zakład, który pracodawca posiada w Wielkiej Brytanii.

Art. 3, 27 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 14 konwencji z 20 lipca 2006 r. zawartej między Rzeczypospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych (Dz.U. z 2006 r. nr 250, poz. 1840).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl