Kiedy urząd skarbowy ma prawo zastosować karne stawki ryczałtu

@RY1@i02/2011/010/i02.2011.010.086.0009.001.jpg@RY2@

Tomasz Piekielnik, doradca podatkowy, partner w spółce doradztwa podatkowego Piekielnik i Partnerzy

Zasadniczo stawki te znajdują zastosowanie, gdy organ podatkowy stwierdzi, że podatnik nie ujął określonego przychodu w ewidencji przychodów.

Istnieją trzy przypadki, w których organ podatkowy może określić karne stawki ryczałtu, tj. gdy: podatnik w ogóle nie prowadzi ewidencji przychodów lub dla dokonywanych przez podatnika transakcji z podmiotami powiązanymi zostały ustalone warunki nieodpowiadające warunkom rynkowym, w związku z czym doszło do niezewidencjonowania przychodu przez podatnika (lub zaewidencjonowania go w niższej wysokości, niż należałoby oczekiwać), lub podatnik prowadzi ewidencję przychodów niezgodnie z warunkami wymaganymi do uznania ewidencji za dowód w postępowaniu podatkowym.

Prowadzenie ewidencji przychodów w sposób niepozwalający uznać ją za dowód w postępowaniu podatkowym oznacza prowadzenie jej w sposób nierzetelny lub wadliwy. Za wadliwą uważa się ewidencję prowadzoną niezgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia, a za nierzetelną - jeżeli dokonywane w ewidencji zapisy nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego. Pamiętajmy też, że przepisy rozporządzenia uznają w szczególnych przypadkach, że (pomimo braku określonych zapisów w ewidencji) jest ona rzetelna i niewadliwa - co pozwoli uniknąć stosowania karnych stawek ryczałtu, tj. gdy:

● niewpisane lub błędnie wpisane kwoty przychodów łącznie nie przekraczają 0,5 proc. przychodu wykazanego w ewidencji za dany rok podatkowy (lub w roku podatkowym do dnia, w którym organ podatkowy wykrył błędy), lub

● brak zapisów jest związany z nieszczęśliwym wypadkiem lub zdarzeniem losowym, które uniemożliwiły podatnikowi prowadzenie ewidencji, lub

● podatnik uzupełnił (lub skorygował) zapisy w ewidencji przed rozpoczęciem kontroli przez organ podatkowy, lub

● błędne zapisy są skutkiem oczywistej omyłki, a podatnik posiada na to faktury VAT lub inne dowody.

Karne stawki ryczałtu stanowią pięciokrotność stawek zryczałtowanego podatku, które byłyby zastosowane do przychodu podatnika w przypadku jego zaewidencjonowania, przy czym ryczałt ten nie może być wyższy niż 75 proc. niezaewidencjonowanego przychodu. Oznacza to, że dla stawek zryczałtowanego podatku właściwych ze względu na rodzaj prowadzonej działalności (uzyskiwanych przychodów) karne stawki ryczałtu wynoszą odpowiednio:

● 15 proc. - wobec przychodów opodatkowanych stawką 3-proc. (np. działalność usługowa w zakresie handlu),

● 27,5 proc. - wobec przychodów opodatkowanych stawką 5,5-proc. (np. prowizja z działalności handlowej),

● 42,5 proc. - wobec przychodów opodatkowanych stawką 8,5 proc. (np. przychody z najmu, dzierżawy itp. uzyskiwane poza działalnością gospodarczą),

● 75 proc. - wobec przychodów opodatkowanych stawką 17 proc. (wynajem samochodów osobowych) lub według stawki 20 proc. (przychody osiągane w zakresie wolnych zawodów).

Przykładowo, gdy podatnik nie wykazał w ewidencji np. przychodu z wynajmu samochodów w wysokości 10 tys. zł, wówczas organ podatkowy opodatkuje tę niezaewidencjonowaną kwotę przychodu według stawki podatkowej w wysokości 75 proc., w związku z czym należny podatek od tego konkretnego przychodu wyniesie 7,5 tys. zł.

Zatem nieprawidłowe prowadzenie ewidencji przychodów może powodować bardzo dotkliwe skutki finansowe dla podatnika, przed którymi może on się uchronić, jedynie skrupulatnie ewidencjonując każdy uzyskany w roku podatkowym przychód.

EM