Organy i sądy różnią się w ocenie opodatkowania dożywocia

@RY1@i02/2012/240/i02.2012.240.18300040b.802.jpg@RY2@

dr Janusz Marciniuk doradca podatkowy, Marciniuk i Wspólnicy

W mijającym roku pojawiały się rozbieżne poglądy dotyczące powstawania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w przypadku zawierania umów dożywocia. Organy podatkowe w wydawanych interpretacjach prezentowały pogląd, że zawarcie takiej umowy ma charakter odpłatny, a więc rodzi skutki podatkowe w postaci powstania obowiązku podatkowego w PIT. W zamian za przeniesienie prawa własności nieruchomości dożywotnik otrzymuje bowiem świadczenie wzajemne - pod postacią zapewnienia mu stałej opieki. Przychodem podlegającym opodatkowaniu jest wartość rynkowa nieruchomości będącej przedmiotem umowy o dożywocie.

Zdania takiego nie podzielały wojewódzkie sądy administracyjne, np. WSA w Gdańsku w wyroku z 15 lutego 2012 r. (sygn. akt I SA/Gd 1115/11) oraz WSA w Szczecinie w wyroku z 26 stycznia 2012 r. (sygn. akt I SA/Sz 955/11). Sądy, nie negując odpłatnego - na gruncie cywilnoprawnym - charakteru umów dożywocia, prezentowały pogląd, że umowom tym nie można przypisać charakteru odpłatnego w rozumieniu ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.). Nie jest bowiem możliwe ustalenie wielkości przychodu (podstawy opodatkowania) ze względu na losowy charakter świadczeń otrzymywanych przez zbywcę, a przede wszystkim ze względu na brak możliwości ich wyceny w chwili zawarcia umowy (dożywotnik dostaje przyrzeczenie otrzymania w przyszłości określonych świadczeń).

Odmienne stanowisko prezentuje jednak NSA (np. w wyroku z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2625/10 oraz z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1101/10). Według NSA świadczenie dożywotnika ma swój odpowiednik w świadczeniach nabywcy nieruchomości, które mają określony, dający się wyrazić w pieniądzu, walor finansowy. Z tytułu zawarcia umowy dożywocia dochodzi zatem do powstania przychodu w PIT po stronie dożywotnika.

Not. MGM