Kiedy i za jakie błędy w PIT podatnik może dostać grzywnę

Czy obowiązki podatkowe to tylko zapłata należnego PIT

@RY1@i02/2012/044/i02.2012.044.18300150b.816.jpg@RY2@

Obowiązkiem podatkowym jest przede wszystkim wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Obowiązkami podatkowymi są też np. obowiązek składania deklaracji podatkowych czy prowadzenie odpowiedniej dokumentacji, ksiąg. Jak podkreślił NSA w wyroku z 22 listopada 2000 r. (sygn. akt SA/Sz 1305/99), zdefiniowane w Ordynacji podatkowej pojęcia obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe odnoszą się do wszystkich przepisów szeroko rozumianego prawa podatkowego.

W opisanym przypadku podatnik powinien złożyć zeznanie za 2011 r. i wykazać w nim zarobione kwoty oraz zapłacone zaliczki na PIT. Jeśli rzeczywiście zarobki nie przekroczyły 3091 zł, podatek wpłacony w trakcie roku zostanie studentowi zwrócony w formie nadpłaty podatku. Na zwrot tej kwoty urząd skarbowy ma 3 miesiące od momentu otrzymania rocznej deklaracji.

Gdy student nie dopełni obowiązku rozliczeniowego, urząd skarbowy może wymierzyć mu grzywnę. Urzędnicy fiskusa swoje czynności zaczną od wezwania podatnika w celu wyjaśnienia, dlaczego nie złożył PIT za 2011 r.

Podstawa prawna

Art. 4 i 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Czy za samo niezłożenie zeznania są kary pieniężne

@RY1@i02/2012/044/i02.2012.044.18300150b.817.jpg@RY2@

Niezłożenie zeznania PIT przez podatnika zagrożone jest karą grzywny za wykroczenie skarbowe, która może być wymierzona w granicach od 1/10 do dwudziestokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia. Obecnie, przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym 1500 zł, kara grzywny może być wymierzona w wysokości od 150 zł do 30 000 zł.

Podatnicy są zobowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Obowiązek złożenia zeznania podatkowego spoczywa na wszystkich podatnikach, którzy uzyskali w roku podatkowym dochody podlegające opodatkowaniu, bez względu na to, czy wysokość tych dochodów spowodowała powstanie zobowiązania podatkowego, czy też nie. Nie zwalnia się z tego obowiązku osób, u których w wyniku obliczenia podatek należny za dany rok podatkowy w ogóle nie wystąpił (podatek należny = 0 zł).

Zatem podatnik powinien złożyć jak najszybciej PIT za 2010 r. wraz z czynnym żalem, czyli pismem, w którym przyzna się, że popełnił wykroczenie skarbowe - nie złożył zeznania, a miał taki obowiązek. Takie pismo uchroni podatnika przed grzywną.

Na złożenie PIT za 2011 r. jest jeszcze czas - do 30 kwietnia 2012 r. W tym terminie podatnik powinien złożyć zeznanie z dochodami uzyskanymi w ubiegłym roku. Nawet jeśli wyniosły one 500 zł.

Podstawa prawna

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 48 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Czy pracodawca może dostać karę skarbową

@RY1@i02/2012/044/i02.2012.044.18300150b.818.jpg@RY2@

Płatnik, który nie pobiera podatku albo pobiera go w kwocie niższej od należnej, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie. Jeżeli kwota niepobranego podatku jest małej wartości, płatnik podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Natomiast gdy kwota niepobranego podatku nie przekracza ustawowego progu płatnik będzie podlegał karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

Podstawa prawna

Art. 78 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Czy za brak wpłaty można zostać ukaranym grzywną

@RY1@i02/2012/044/i02.2012.044.18300150b.819.jpg@RY2@

Jeżeli niezłożeniu zeznania towarzyszy jednocześnie niewpłacenie podatku, to w zależności od wysokości nieterminowo wpłaconego podatku popełniony czyn kwalifikowany jest jako wykroczenie albo przestępstwo skarbowe. Kwotę graniczną między wykroczeniem i przestępstwem skarbowym stanowi kwota wynosząca 5-ktotność minimalnego wynagrodzenia, czyli obecnie 7500 zł.

W takim przypadku sankcje za wykroczenie skarbowe mogą wynieść od 1/10 do dwudziestokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia. Oznacza to, że kara grzywny może być wymierzona w wysokości od 150 zł do 30 000 zł. Natomiast za przestępstwo skarbowe grozi kara grzywny lub kara pozbawienia wolności do lat 5 albo obie te kary łącznie.

Kara grzywny za przestępstwo skarbowe orzekana jest w stawkach dziennych od 10 do 720 stawek dziennych. Jedna stawka dzienna nie może być niższa od 1/30 części minimalnego wynagrodzenia. Nie może też przekraczać jej czterystukrotności. Przy obecnie obowiązującej wysokości minimalnego wynagrodzenia (1500 zł) rozpiętość stawki dziennej kształtuje się od 50 zł do 20 000 zł. Natomiast kara pozbawienia wolności może być orzeczona od 5 dni do 5 lat. Z kolei kara nadzwyczajnie obostrzona nie może przekroczyć 10 lat kary pozbawienia wolności.

Podstawa prawna

Art. 54 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Czy fiskus ocenia działania uporczywe podatnika

@RY1@i02/2012/044/i02.2012.044.18300150b.820.jpg@RY2@

Jednokrotne niedopełnienie obowiązku nie może być potraktowane jako działanie uporczywe. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem słowa "uporczywe" to stan utrzymujący się długo lub ciągle się powtarzający.

Z przepisów kodeksu karnego skarbowego wynika, że podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Trzeba zaznaczyć, że sąd może odstąpić od wymierzenia tej kary, jeżeli przed wszczęciem postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe wpłacono w całości należny podatek na rzecz właściwego organu.

Jeśli zatem żona zapłaci jak najszybciej należny podatek wraz z odsetkami (obecnie wynoszą one 14 proc. w skali roku), uniknie grzywny z urzędu skarbowego.

Podstawa prawna

Art. 57 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Czy narażenie na uszczuplenie to brak podatku

@RY1@i02/2012/044/i02.2012.044.18300150b.821.jpg@RY2@

Niewskazanie w deklaracji kwoty podatku należnego to też narażenie na uszczuplenie podatku, ale nie tylko. Sąd Najwyższy w wyroku z 11 lutego 2003 r. (sygn. akt IV KKN 21/00; niepublikowany) wyjaśnił, że narażenie na uszczuplenie podatku powinno być rozumiane jako działanie bądź zaniechanie biernego podmiotu stosunku prawnopodatkowego prowadzące do powstania różnicy między należną Skarbowi Państwa bądź jednostce samorządu terytorialnego kwotą podatku a kwotą przypadającą do uiszczenia według zeznania lub zgłoszenia straty. Narażeniem na uszczuplenie podatku jest przede wszystkim niezadeklarowanie należnej kwoty podatku, od którego uiszczenia sprawca się w ten sposób uchylił, a ponadto w szczególności niezgłoszenie właściwemu organowi podatkowemu przedmiotu opodatkowania, niezgłoszenie danych mogących mieć wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego lub jego wysokości albo podania takich danych niezgodnie z rzeczywistością oraz nierzetelne prowadzenie ksiąg, a także każde inne działanie prowadzące do powstania różnicy między należną kwotą a wykazaną w zeznaniu podatkowym.

Podatnik powinien więc jak najszybciej złożyć korektę PIT-37 i dołączyć do niej pisemne uzasadnienie przyczyn korekty. Uzasadnieniem tym będzie niepodanie kwoty podatku należnego w pierwotnej deklaracji.

Podstawa prawna

Art. 54 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Czy korekta ochroni przed wysoką karą

@RY1@i02/2012/044/i02.2012.044.18300150b.822.jpg@RY2@

Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe kto złożył prawnie skuteczną, w rozumieniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, korektę deklaracji podatkowej wraz z uzasadnieniem przyczyny korekty i w całości uiścił niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie.

Zatem podatnik nie dostanie grzywny z urzędu skarbowego, jeśli poprawił błędy w deklaracji i zapłacił brakujący podatek.

Podstawa prawna

Art. 16a ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

PIT 2011 60 dni zostało na złożenie PIT za rok 2011

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl