Gdzie należy zapłacić podatek od emerytury otrzymywanej z Francji

- Jak należy opodatkować otrzymywane kwoty? - pyta pan Michał z Wrocławia.

O pomoc poprosiliśmy izby skarbowe w Bydgoszczy i Lublinie oraz dr. Janusza Fiszera, partnera w PwC i docenta Uniwersytetu Warszawskiego.

Izba Skarbowa w Bydgoszczy wyjaśniła DGP

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Przepis ten stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska.

20 czerwca 1975 r. Polska podpisała z rządem Republiki Francuskiej umowę w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku. Zgodnie z art. 18 tej umowy renty, emerytury i podobne wynagrodzenia z tytułu poprzedniego zatrudnienia, wypłacane osobie zamieszkałej w jednym z umawiających się państw, podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie. Również renty i emerytury otrzymywane z tytułu uprzednio pełnionych funkcji publicznych są opodatkowane w tym państwie, o ile odbiorca świadczeń ma miejsce zamieszkania w tym państwie i obywatelstwo tego państwa.

Co do zasady więc dochód osoby mającej miejsce zamieszkania w Polsce z emerytury wypłacanej z Francji podlega opodatkowaniu wyłącznie w państwie rezydencji, czyli w Polsce. Jednocześnie dochód ten nie podlega opodatkowaniu w państwie, z którego jest wypłacany, czyli we Francji. Tak więc w przypadku dochodu z tytułu omawianych świadczeń emerytalnych nie będzie miała zastosowania metoda wyłączenia z progresją, stosowana wyłącznie w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania.

Osoba posiadająca stałe miejsce zamieszkania w Polsce i otrzymująca emeryturę z Francji powinna do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym złożyć zeznanie podatkowe PIT-36. Uzyskana z zagranicy emerytura powinna zostać wykazana w części D PIT-36 w wierszu 8 zatytułowanym: Inne źródła.

Izba Skarbowa w Lublinie wyjaśniła DGP

W myśl art. 18 umowy polsko-francuskiej (z zastrzeżeniem art. 19 ust. 2) renty, emerytury i podobne wynagrodzenia z tytułu poprzedniego zatrudnienia, wypłacane osobie zamieszkałej w jednym umawiającym się państwie, podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie. Z uwagi na to, że podatnik ma miejsce zamieszkania w Polsce, emerytura otrzymana z Francji podlega opodatkowaniu w Polsce.

Jeżeli emerytura z Francji jest przekazywana osobom zamieszkałym w Polsce bez pośrednictwa płatnika, np. na konto za granicą, podatnik ma wówczas obowiązek wpłacać w ciągu roku bez wezwania zaliczki na podatek dochodowy. Po zakończeniu roku podatkowego podatnik otrzymujący emeryturę z Francji z tytułu zatrudnienia (jeżeli rocznego obliczenia podatku nie dokonał płatnik) zobowiązany jest w terminie do 30 kwietnia roku następnego złożyć zeznanie PIT-36, w którym wykazuje dochód z emerytury w części D zeznania, wiersz 8 (poz. 77, 79, 81/poz. 120, 122, 124).

W tym przypadku nie ma zastosowania metoda unikania podwójnego opodatkowania, gdyż dochód z emerytury podlega opodatkowaniu tylko w Polsce, a zatem nie dochodzi do podwójnego opodatkowania tego samego dochodu.

@RY1@i02/2012/040/i02.2012.040.071001500.803.jpg@RY2@

Dr Janusz Fiszer partner w PwC i docent UW

Kwestie unikania podwójnego opodatkowania dochodu w relacjach Polska - Francja reguluje umowa międzyrządowa w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana w Warszawie 20 czerwca 1975 r. Artykuł 18 tej umowy (Renty i emerytury) stanowi, że z zastrzeżeniem art. 19 ust. 2 renty, emerytury i inne podobne wynagrodzenia, wypłacane osobie zamieszkałej w umawiającym się państwie, podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie. Z kolei zgodnie z art. 19 ust. 2 lit. b) wspomnianej umowy (Funkcje publiczne) renty i emerytury podlegają opodatkowaniu tylko w drugim umawiającym się państwie, jeżeli ich odbiorca ma w tym państwie miejsce zamieszkania i posiada jego obywatelstwo.

W analizowanym przypadku, niezależnie od charakteru wypłacanej emerytury francuskiej, tj. niezależnie od tego, czy jest ona wypłacana z funduszy utworzonych przez państwo francuskie, jego jednostkę terytorialną lub władzę lokalną, czy też jest to emerytura wypłacana np. z ewentualnego francuskiego prywatnego funduszu emerytalnego - będzie ona podlegała opodatkowaniu tylko w Polsce, gdyż otrzymująca ją osoba jest obywatelem polskim i ma w Polsce miejsce zamieszkania.

Jest to ustalenie bardzo istotne dla określenia właściwej w tym przypadku metody unikania podwójnego opodatkowania. Ponieważ dochód z tytułu francuskiej emerytury podlega opodatkowaniu wyłącznie w Polsce, tym samym nie powstaje tutaj przesłanka zastosowania metody wyłączenia z progresją, gdyż zgodnie z art. 23 ust. 1 lit. a) wspomnianej umowy (Postanowienia o uniknięciu podwójnego opodatkowania) metoda wyłączenia z progresją może zostać zastosowana tylko wtedy, gdy osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga przychody lub posiada majątek, które stosownie do postanowień umowy podlegają opodatkowaniu we Francji.

Zgodnie z postanowieniami umowy polsko-francuskiej dochód pochodzący z tytułu francuskiej emerytury może być opodatkowany - czyli podlega opodatkowaniu - tylko w Polsce. Tym samym nie może być on opodatkowany we Francji. W konsekwencji dochód, który nie może być opodatkowany we Francji, nie podlega wyłączeniu z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce, a tym samym nie ma podstaw prawnych do zastosowania metody wyłączenia z progresją, o której mowa w art. 23 ust. 1 lit. a) umowy polsko-francuskiej.

Gdyby przyjąć, że zgodnie z postanowieniami umowy polsko-francuskiej teoretycznie dochód pochodzący z francuskiej emerytury mógłby być opodatkowany we Francji, to - niezależnie od faktycznego opodatkowania lub ewentualnego zwolnienia z opodatkowania takiej emerytury na podstawie wewnętrznych przepisów francuskiego prawa podatkowego - mógłby on podlegać wyłączeniu z podstawy opodatkowania PIT w Polsce. Jednak w opisanej sytuacji faktycznej francuska emerytura podlega w całości opodatkowaniu tylko w Polsce - na ogólnych zasadach.

W konsekwencji w odniesieniu do dochodów z tytułu francuskiej emerytury podatnik zobowiązany jest do samodzielnego obliczania i wpłacania zaliczek, zgodnie z art. 44 ust. 1a pkt 2 i ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. za miesiące od stycznia do listopada - do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskano dochód, a za grudzień - w terminie złożenia zeznania podatkowego - w wysokości 18 proc. uzyskanego dochodu. Zaliczki należy wpłacać po faktycznym uzyskaniu dochodu, zgodnie z tą zasadą, niezależnie od tego, czy jest to dochód uzyskany za jeden miesiąc, czy też wypłacony jednorazowo za okresy dłuższe. Tym samym więc każdorazowe otrzymanie wypłaty francuskiej emerytury będzie powodowało obowiązek wpłaty zaliczki w podanym wcześniej terminie. Nie stosuje się tutaj jakiegokolwiek algorytmu, a jedynie oblicza kwotę zaliczki jako 18 proc. uzyskanego dochodu po przeliczeniu na złote.

Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o PIT przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

W formularzu zeznania rocznego PIT-36 przychody, koszty, dochody (straty) i wpłacone zaliczki wykazuje się w części D.1., w polach 77 - 81 (Inne źródła, niewymienione w wierszach od 1 do 7; w tym emerytury - renty z zagranicy), a szczegółowe kwoty poszczególnych zaliczek wpłaconych w toku roku podatkowego wykazuje się w części N.1., odpowiednio w polach 253 - 264.

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.). Umowa między rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a rządem Republiki Francuskiej z 20 czerwca 1975 r. w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. z 1977 r. nr 1, poz. 5).

Oprac. Ewa Matyszewska