Jak należy ustalić podział kosztów w spółce partnerskiej

Wspólnicy w umowie uzależnili podział przychodów spółki od zysku wypracowanego przez każdego z nich. Z kolei udział w kosztach i wydatkach niestanowiących kosztów oraz w stratach ma odpowiadać stosunkowi sumy udziału w kosztach wspólnych i kosztach indywidualnych do wszystkich kosztów spółki. Czy można określić przychód z udziału w spółce w sposób odmienny niż udziału w kosztach tej spółki?

Fakt, że przepisy kodeksu spółek handlowych dopuszczają możliwość zastrzeżenia w umowie spółki osobowej, że udział wspólnika w zysku będzie określony odmiennie od jego udziału w stratach, nie oznacza, że takie zasady można przenieść na grunt rozliczenia podatkowego.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali. Zasadę tę stosuje się odpowiednio do rozliczenia kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat. Jeśli nie jest możliwe określenie wielkości prawa wspólnika do udziału w zysku z umowy spółki ze względu na jej treść, to przyjmuje się, że prawa wspólników do udziału w zysku są równe, a w konsekwencji także po równo należy dzielić pomiędzy nich przychody i koszty ich uzyskania.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 grudnia 2011 r. (II FSK 1034/10) podkreślił, że jeżeli ustawa podatkowa przewiduje określone konsekwencje prawnopodatkowe odnoszące się do zasad określania przychodów i kosztów uzyskania przychodów wspólników spółki jawnej czy partnerskiej, podatnik nie może domagać się uchylenia bądź modyfikacji tych konsekwencji tylko dlatego, że inaczej stanowi zawarta przez niego umowa spółki.

Możliwość stosowania innej proporcji do rozliczania przychodów z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, a innej do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, jest konsekwentnie odrzucany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Potwierdzają to m.in. wyroki NSA z 6 października 2011 r. (II FSK 704/10) czy z 17 listopada 2011 r. (II FSK 842/10).

Sąd wskazał w nich, że elementem ustawowej normy prawnej powinno być wyraźne odesłanie do aktu woli, jakim jest umowa spółki osobowej czy też uchwała wspólników, jeżeli akt ten ma mieć wpływ na ustalenie wysokości obowiązku podatkowego wspólnika. Natomiast art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT takiego elementu nie zawiera.

W świetle takiego stanowiska sądów administracyjnych podatnicy, którzy zamierzają założyć spółkę osobową, powinni pamiętać o tym, by umowa spółki uwzględniała bezwzględnie obowiązujące normy prawa podatkowego również w odniesieniu do zasad przypisywania wspólnikom przychodów i kosztów.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 37, art. 51, art. 89 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).