Polisa ubezpieczeniowa dla pracownika nie podlega PIT

Jeśli wykupienie polisy ubezpieczeniowej przez zakład pracy dla pracowników jest konieczne i warunkuje wykonywanie działalności pracodawcy, to pracownik nie uzyskuje przychodu z objęcia go ubezpieczeniem.

Spółka wystąpiła do ministra finansów o interpretację indywidualną. We wniosku przedstawiła, że ubezpiecza pracowników delegowanych do pracy za granicę, m.in. na Białoruś czy do Rosji w celu świadczenia usług serwisu maszyn i urządzeń. Zarówno w umowie ubezpieczenia zawieranej z towarzystwem ubezpieczeniowym, jak i w polisie, nie określa się z imienia i nazwiska ubezpieczonych. W chwili zawierania umowy spółka nie jest w stanie określić, który pracownik, kiedy i na jak długo zostanie oddelegowany. Dlatego też polisy są wykupywane w tzw. osobodniach. Spółka spytała organ, czy w wyniku wykupienia takiej polisy pracownik otrzymuje przychód na czas podróży służbowej.

Według spółki wartość polisy nie stanowi przychodu pracowników oddelegowanych do pracy za granicą, ponieważ jej wykupienie pozostaje w ścisłym związku z pracą wykonywaną na rzecz pracodawcy. Podkreśliła też, że jeśli nie wiadomo, którzy pracownicy i kiedy będą korzystali z ubezpieczenia, to nie można przyporządkować przychodu konkretnej osobie.

Organ nie zgodził się z tym. Uznał, że w pojęciu przychodu mieści się każda realna korzyść, jaką uzyskuje podatnik - w tym opłacenie składki na ubezpieczenie pracowników delegowanych do pracy za granicą. Przychód ten podlega zatem opodatkowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał interpretację za prawidłową. Wyjaśnił, że z ogólnej definicji przychodu ze stosunku pracy oraz pojęcia nieodpłatnego świadczenia, o którym mówi art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) przez nieodpłatne świadczenia należy rozumieć każde zdarzenie prawne i zjawisko gospodarcze skutkujące powstaniem po stronie pracownika nieekwiwalentnego przysporzenia majątkowego. Korzyścią, jaką odnosi pracownik, jest w tej sprawie uprawnienie do wypłaty określonej należności w przypadku ziszczenia się warunków przedstawionych w umowie ubezpieczenia. Ponadto wykupienie polisy nie jest obowiązkiem narzuconym spółce przez przepisy prawa.

NSA nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i uchylił wyrok sądu wojewódzkiego.

Sąd nie zgodził się z poglądem, że wykupienie przez pracodawcę dla pracownika polisy na czas zagranicznej podróży służbowej jest dla tego ostatniego nieodpłatnym świadczeniem, i powinno być kwalifikowane jako przychód ze stosunku pracy. Sąd powołał się na uchwałę w składzie całej Izby NSA z 24 października 2011 r. (sygn. akt II FPS 7/10), w której to sąd stwierdził, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu przepisów prawa podatkowego obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu. Jednocześnie ustawodawca nie obliguje osoby uprawnionej do przyjęcia oferowanej jej korzyści. Podatnik (pracownik), może zatem skorzystać albo odmówić skorzystania z umowy przewidującej zastrzeżenie korzyści na jej rzecz.

Nie ulega wątpliwości, że pracownik oddelegowany do wykonywania pracy poza granicami kraju niekiedy z dnia na dzień nie dysponuje tego rodzaju swobodą. Jego ubezpieczenie jest przecież warunkiem odbycia podróży służbowej. Spółka wyjaśniła, że uzyskanie wizy i wjazd na terytorium takich państw jak Białoruś czy Rosja uzależnione jest od potwierdzenia wykupienia ubezpieczenia medycznego. Brak tego ubezpieczenia skutkuje odmową wjazdu na terytorium danego kraju. Nie jest to więc osobista korzyść pracownika, ale obowiązek pracodawcy zobowiązanego do wykonania określonych usług na rzecz obcego kontrahenta.

Wyrok NSA z 23 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1741/11), prawomocny