Jak w PIT odliczyć składki ZUS

Podatnicy uzyskujący przychody np. z tytułu umowy o pracę, działalności gospodarczej ponoszą w trakcie roku wydatki na składki ubezpieczeniowe. Wypełniając PIT za 2009 rok, będą mogli te składki uwzględnić w odliczeniach podatkowych. Zależnie od rodzaju opłacanej składki podatnik będzie mógł odliczyć je albo od dochodu, albo od podatku.

Płatnik zwrócił w 2009 roku pracownikom składki na ubezpieczenie społeczne. Czy powinien je wykazać w rozliczeniach podatkowych?

Kwota nadpłaconych składek na ubezpieczenia społeczne finansowana przez pracownika, zwrócona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem pracodawcy (płatnika składek), stanowi dla pracownika przychód ze stosunku pracy. W związku z tym kwotę zwróconych składek, bez względu na to, czy jest to zwrot składek pobranych od pracownika w ubiegłych latach podatkowych czy w bieżącym roku, pracodawca dolicza do wynagrodzenia i do pozostałych przychodów uzyskanych przez pracownika w miesiącu zwrotu i pobiera zaliczkę na podatek dochodowy.

Oznacza to, że kwoty zwróconych składek na ubezpieczenie społeczne płatnik ma obowiązek uwzględnić (zaliczyć do przychodów) przy ustalaniu zaliczek na podatek dochodowy za okres, w którym dokonano zwrotu nienależnie wpłaconych składek przez ZUS. Kwota zwrotu nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, natomiast od zwracanej nienależnie potrąconej części wynagrodzenia płatnik powinien potrącić należną składkę na ubezpieczenie zdrowotne, a potrącenie uwzględnić w zaliczce na podatek, w miesiącu, w którym ten zwrot nastąpił.

Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu m.in. kwot składek określonych w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 z późn. zm.):

● zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób współpracujących,

● potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika od przychodu podlegającego opodatkowaniu - odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zatem składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe podatnik będzie mógł odliczyć od dochodu.

Pracodawca wykupił dla swoich pracowników polisę ubezpieczeniową. Czy wartość miesięcznej składki ubezpieczeniowej jest przychodem pracownika, który trzeba opodatkować i wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym?

Z interpretacji organów podatkowych wynika, że wysokość miesięcznej składki ubezpieczeniowej opłacanej przez pracodawcę za pracowników jest przychodem pracowników podlegającym opodatkowaniu. Wartość składki ubezpieczeniowej opłaconej za pracownika pracodawca ma obowiązek doliczyć do wynagrodzenia wypłaconego w danym miesiącu i od łącznej wartości obliczyć, pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy, według zasad przewidzianych dla opodatkowania przychodów ze stosunku pracy. Podobne zasady obowiązują np. przy wykupieniu przez pracodawcę abonamentów medycznych dla pracowników.

Począwszy od rozliczenia PIT za 2008 rok podatnicy mają prawo w zeznaniu podatkowym uwzględnić również składki ubezpieczeniowe opłacone za granicą.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT, podatnicy mogą od swojego dochodu odliczyć kwoty składek zapłaconych w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego w innym niż Polska państwie UE lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Jednak zagraniczne składki można odliczyć od dochodu, jeśli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub od dochodu na podstawie ustawy o podatku tonażowym albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Odliczenie składek zagranicznych nie dotyczy składek:

● których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska,

● odliczonych w innym niż Polska państwie UE lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, lub w Konfederacji Szwajcarskiej od dochodu (przychodu) albo podatku osiągniętego w tym państwie, albo od podatku w Polsce.

Odliczenie to stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne.

Podatnicy, którzy opłacali w 2009 roku składki na ubezpieczenie zdrowotne, mogą je odliczyć od podatku. Podatek dochodowy, obliczony zgodnie ze skalą PIT lub na zasadach podatku liniowego, w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę:

● składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027):

- opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

- pobranej w roku podatkowym przez płatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - obniżenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku,

● składki zapłaconej w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązującymi w innym niż Polska państwie UE lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Podatniczka w 2009 roku samodzielnie opłacała składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Chce ją uwzględnić w swoim rozliczeniu PIT. Czy odliczenie tej składki jest limitowane? Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek dochodowy, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki. Warto pamiętać, że wysokość wydatków na składkę zdrowotną ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Obniżenie podatku o składki zagraniczne stosuje się, pod warunkiem że:

● nie dotyczy składki, której podstawą wymiaru jest dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska,

● składka na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne zapłacona w innym niż Polska państwie UE lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej nie została odliczona od dochodu (przychodu) albo podatku w tym państwie albo nie została odliczona od dochodu w Polsce,

● istnieje podstawa prawna wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

W rocznym PIT odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne nie jest limitowane. Z kolei odliczenie składki zdrowotnej nie może być większe niż 7,75 proc. wymiaru tej składki

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).