Co zrobić przed końcem roku, aby skorzystać z ulg w PIT

Zbliżający się koniec roku to sygnał, że pora przygotować się do rozliczenia PIT za 2009 rok. Najważniejsze to zebrać potrzebne dokumenty. Większość ulg jest tak skonstruowana, że gdy nie mamy odpowiednich papierów, czy to w postaci faktur umów, czy zaświadczeń, nie można z nich skorzystać, nawet gdy wydaliśmy lub wydamy przed końcem roku pieniądze na cele objęte odliczeniem. Dokumenty te musimy zgromadzić, ale nie dołączamy ich do zeznania PIT. Przechowujemy je na wypadek, gdyby urzędnicy chcieli sprawdzić nasze zeznanie.

W najlepszej sytuacji są osoby, które dysponują nadwyżką pieniędzy, którą mogłyby i chcą przekazać na społecznie użyteczne cele. W takim przypadku, mogą dokonać darowizny. Ważne, by miała ona odpowiedniego adresata i były przeznaczone na odpowiedni cel (zob. art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT). Jeśli chcemy sobie zagwarantować prawo do odliczenia takiej darowizny, musimy zadbać o to, by w naszych dokumentach znalazło się potwierdzenie, że pieniądze trafiły na konto obdarowanego. Potrzebny będzie nam przekaz pocztowy lub bankowy dowód wpłaty. W tym ostatnim przypadku może to być oczywiście dowód wpłaty dokonanej za pomocą konta internetowego w banku. Musi to być jednak wtórnik przelewu generowany przez bank, a nie wyciąg z konta. Jeśli darowizna miała charakter niepieniężny, potrzebna jest z kolei umowa oraz oświadczenie obdarowanego, że darowiznę przyjął. W przypadku dokonania darowizny na rzecz zagranicznego podmiotu prowadzącego działalność w zakresie pożytku publicznego, trzeba dodatkowo postarać się o oświadczenie tej organizacji, że taką działalność ona prowadzi.

Podatnik chce odliczyć od swojego dochodu darowiznę przekazaną na Kościół. Ofiarował na ten cel 4 tys. zł. Czy, aby taka darowizna pomniejszyła dochód podatnika, musi być ona przekazana w odpowiedniej formie?

Tak. Podatnik, który chce od dochodu w zeznaniu za 2009 rok odliczyć darowiznę na cele kultu religijnego, musi ją wpłacić na konto bankowe Kościoła. Musi też tej czynności dokonać przed końcem 2009 roku. Podstawą dokonania odliczenia od dochodu będzie bowiem dowód wpłaty na konto bankowe Kościoła.

Podatnik we wrześniu i listopadzie oddał honorowo krew. Teraz dowiedział się, że ma prawo w zeznaniu rocznym odliczyć wartość oddanej bezpłatnie krwi. Czy musi postarać się o potwierdzenie, że krew oddał?

Tak. Ulga na krew polega na tym, że podatnik może w rocznym zeznaniu podatkowym odliczyć od uzyskanego dochodu wartość oddanej krwi. Za każdy litr oddanej krwi lub osocza podatnik może odliczyć od dochodu 130 zł. Jeśli więc ktoś w 2009 roku oddał 2 litry krwi, dochód pomniejszy o 260 zł.

Aby z ulgi na krew skorzystać, podatnik musi postarać się o dokument, który potwierdzi wartość przekazanej darowizny w postaci krwi. W stacji krwiodawstwa należy pobrać zaświadczenie o ilości oddanej krwi i osocza oraz oświadczenie stacji o przyjęciu darowizny. W wydanym zaświadczeniu nie może być uwzględniona wartość krwi, za którą dawca otrzymał wynagrodzenie. Taka darowizna nie podlega odliczeniu od dochodu.

Istotnym warunkiem odliczenia wydatków na internet (zob. art. 26 ust. 1 pkt 6a ustawy o PIT) jest posiadanie faktury ze wskazaniem danych osobowych i miejsca zamieszkania podatnika, który z dostępu do sieci korzysta. Co istotne, faktury takiej nie można niczym innym zastąpić. Trzeba też pamiętać, że fakturą jest tylko formalnie wystawiona faktura papierowa lub faktura elektroniczna spełniająca wymogi przepisów o VAT. A zatem, faktura tylko udostępniona w internecie i samodzielnie wydrukowana charakteru takiego już nie ma. Ważne też, by zwrócić uwagę, że odliczeń można dokonać tylko z faktur wystawionych w danym roku podatkowym i w tym roku opłaconych. Poza fakturą trzeba zatem posiadać także dowody zapłaty za internet.

W przypadku ulgi na dzieci również pojawiły się wymogi dokumentacyjne. Część dokumentów jest oczywiście i tak w naszym posiadaniu, warto jednak zadbać o ich kopie. Przepisy przewidują, że na żądanie przedstawicieli fiskusa podatnik może być zobowiązany do przedstawienia zaświadczeń, oświadczeń lub innych dowodów stwierdzających dane niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia. Dotyczy to w szczególności odpisu aktu urodzenia dziecka (gdy go nie mamy, warto postarać się o dodatkowy egzemplarz), zaświadczenia sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego (gdy to opiekunowie chcą korzystać z ulgi), odpisu orzeczenia sądu o ustaleniu rodzinny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą, a także zaświadczenia o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły. Przed końcem roku warto postarać się szczególnie o ten ostatni dokument, jeśli zamierzamy korzystać z ulgi na pełnoletnie dzieci uczące się.

Kłopoty z dokumentowaniem prawa do ulgi są też stosunkowo częste w przypadku odliczeń rehabilitacyjnych związanych z dojazdem na konieczne zabiegi rehabilitacyjne. Przyjęło się uważać, że to odliczenie nie wymaga dokumentowania. Tak jednak nie jest. Prawdą jest, że nie trzeba dokumentować wydatków na paliwo i inne koszty utrzymania samochodu. Równocześnie trzeba jednak móc udowodnić, że samochód jest naszą własnością lub współwłasnością. Trzeba też posiadać dokument potwierdzający, że zostaliśmy skierowani na zbiegi rehabilitacyjne oraz że z zabiegów takich rzeczywiście korzystaliśmy. W tym przypadku wystarczy zaświadczenie, kopia skierowania, a także każdy inny dokument potwierdzający te fakty. Trzeba też posiadać odpowiednie orzeczenie o niepełnosprawności.

W sierpniu podatnik otrzymał orzeczenie o niepełnosprawności. Jednak od początku roku ponosił wydatki na rehabilitację, m.in. dojeżdżał na zabiegi, kupował zapisane przez lekarza leki oraz sprzęt rehabilitacyjny. Czy od dochodu w PIT za 2009 rok będzie mógł odliczyć wydatki za cały 2009 rok czy tylko te od momentu otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności?

Niestety podatnik w zeznaniu za 2009 rok będzie mógł odliczyć od dochodu tylko te wydatki na rehabilitację, które poniósł od momentu otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności.

Ulgą, która wymaga odpowiedniego udokumentowania, jest także ulga na leki, przysługująca w ramach odliczeń rehabilitacyjnych. Aby z niej korzystać w granicach ustawowego limitu, musimy nie tylko posiadać dokument potwierdzający zakup leków, ale także być w posiadaniu dokumentów, które pozwolą udowodnić, że po pierwsze, leki te przepisał nam lekarz specjalista. Po drugie, że lek ten musiał być stosowany stale przez dłuższy czas.

Podatniczka jest osobą niepełnosprawną. Miesięcznie wydaje na leki ponad 500 zł. Czy może uwzględnić wydatki na leki w zeznaniu podatkowym?

Podatniczka może uwzględnić wydatki na leki w rocznym zeznaniu podatkowym, odliczając je od dochodu. Jednak w tym miejscu dwie ważne uwagi. Po pierwsze, leki odlicza się od dochodu w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu, a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo). Zatem jeśli podatniczka na leki wydaje np. 500 zł w miesiącu, to od dochodu odliczy 400 zł za każdy miesiąc. Za cały rok da to sumę 4,8 tys. zł. Po drugie, podatniczka musi posiadać faktury za te leki, które będzie chciała uwzględnić w rocznym zeznaniu podatkowym.

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).