Jak dokumentować prawo do ulg

Wszystkie uzyskane w danym roku podatkowym dochody należy wykazać przed urzędem skarbowym i opodatkować. Podatnicy w celu zmniejszenia swoich zobowiązań podatkowych mają prawo skorzystać z ulg podatkowych. Aby jednak ująć je w rocznym PIT, trzeba w ciągu roku uzyskać do nich prawo. Chodzi tu głównie o zebranie odpowiednich dokumentów, które pozwolą na skorzystanie z odliczeń. Dotyczy to zarówno ulg odliczanych od dochodu, jak i od podatku.

Podatnik, który w roku podatkowym opłacał składki ubezpieczeniowe, może uwzględnić je w rocznym PIT.

Odliczeniu od dochodu podlegają również składki zapłacone w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Składki ubezpieczeniowe pomniejszą też podatek. Od podatku w rocznym PIT można bowiem odliczyć składki zapłacone na ubezpieczenie zdrowotne. Odliczenie to jest limitowane. Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.

Wysokość wydatków na składki ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Warto więc zbierać takie dokumenty. Będą nimi np. informacje z ZUS o wysokości zapłaconych składek.

Z ulgi rehabilitacyjnej mogą skorzystać osoby niepełnosprawne lub na utrzymaniu których są następujące osoby niepełnosprawne: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe - jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają kwoty 9120 zł.

Przykład 1

Podatnik jest osobą niepełnosprawną. Przez pół roku dojeżdżał na niezbędne zabiegi rehabilitacyjne. Wydatki na ten cel w wysokości 2280 zł chciałby odliczyć w zeznaniu rocznym od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Czy niepełnosprawność podatnika musi być potwierdzona, np. orzeczeniem lekarskim?

Tak. Podatnik, który jest osobą niepełnosprawną i poniósł wydatki na cele rehabilitacyjne, może je odliczyć od dochodu, jeżeli jego niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem wydanym na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Co więcej, z treści tego orzeczenia powinno wynikać, że dotyczy ono roku podatkowego, w którym dokonano wydatku uprawniającego do skorzystania z ulgi podatkowej.

W ramach tej ulgi odliczeniu od dochodu podlegają wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.

Podatnicy, którzy chcą z tego odliczenia skorzystać, muszą mieć udokumentowaną niepełnosprawność. Ponadto wydatki, które podlegają odliczeniu, są określone w przepisach ustawy o PIT. Też większość z nich trzeba odpowiednio udokumentować, czy to fakturami, rachunkami lub innymi dowodami ich poniesienia.

Wysokość wydatków na cele rehabilitacyjne ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Dokumentować nie trzeba jednak wydatków poniesionych na przewodników osób niewidomych, utrzymanie psa przewodnika oraz na dojazdy własnym samochodem na zabiegi rehabilitacyjne. Trzeba tu pamiętać, że brak obowiązku dokumentacji tych wydatków nie oznacza, że podatnik nie będzie musiał ich potwierdzać. Jeśli np. urząd skarbowy poprosi podatnika o potwierdzenie, że faktycznie poniósł wydatki rehabilitacyjne, konieczne będzie udowodnienie, że koszty takie zostały poniesione. Przykładowo dla potwierdzenia, że podatnik dojeżdżał na zabiegi rehabilitacyjne własnym autem, można przedstawić w urzędzie kopię karty zabiegowej.

Osoby, które ponoszą wydatki na internet, mogą odliczyć je w zeznaniu podatkowym. Od dochodu można odliczyć wydatki ponoszone przez podatnika z tytułu użytkowania sieci internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika. Odliczenie to jest limitowane. Odliczenie nie może przekroczyć 760 zł rocznie, nawet jeśli podatnik wydał w ciągu roku więcej na sieć niż 760 zł. W przypadku gdy wydatki podatnika w ciągu roku były mniejsze niż 760 zł, w zeznaniu uwzględni on tylko kwotę, jaką rzeczywiście wydał na internet.

Kluczowe przy korzystaniu z ulgi internetowej jest posiadanie odpowiednich dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków. Chodzi tu o faktury VAT. Jeśli do tej pory nie gromadziliśmy faktur za sieć, jest jeszcze czas na to, aby zwrócić się do operatora o ich wystawienie. Jeśli zgubiliśmy fakturę, można operatora poprosić o duplikat tego dokumentu. Tylko na podstawie faktur za internet pomniejszenie dochodu w rozliczeniu rocznym będzie możliwe.

Przykład 2

Podatnik będzie po raz pierwszy rozliczał się z urzędem skarbowym za 2009 rok. Czy dokumenty potwierdzające prawo do skorzystania z ulg podatkowych będzie mógł zniszczyć i wyrzucić od razu po rozliczeniu?

Niestety, nie. Dokumenty, które potwierdzają prawo do ulg podatkowych trzeba przechowywać przez prawie sześć lat, czyli do upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z regułami zawartymi w Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przedstawiając to na przykładzie: rozliczenie roczne PIT za 2009 rok należy złożyć w urzędzie skarbowym najpóźniej 30 kwietnia 2010 r. Zatem dokumenty, na podstawie których zeznanie za 2009 rok zostanie wypełnione, trzeba będzie przechowywać do końca 2015 roku.

Warto jeszcze wspomnieć o uldze na dziecko. Podatnicy mogą odliczyć od podatku obliczonego zgodnie ze skalą PIT, pomniejszonego o kwotę składki zdrowotnej, kwotę ulgi podatkowej na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

● wykonywali władzę rodzicielską,

● pełnili funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,

● sprawowali opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę. Odliczenie nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

● na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,

● wstąpiło w związek małżeński.

W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty ulgi za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Odliczenia dokonuje się w zeznaniu rocznym, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci.

Co ważne, na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik będzie zobowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności: odpis aktu urodzenia dziecka, zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka, odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą, zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Podatnik, który w 2009 roku przekazał darowizny, np. na cele kultu religijnego lub krwiodawstwa, odliczy je od dochodu, jeśli posiada potwierdzenie ich przekazania

, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, ma urząd skarbowy na sprawdzenie rozliczeń podatnika

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).