Jak wypełnić informacje PIT-11 i PIT-8C
Szybkość wypełnienia i złożenia zeznania rocznego nie jest zależna tylko od woli podatnika. W dopełnieniu obowiązków rozliczeniowych podatnikowi pomogą informacje o uzyskanych dochodach w danym roku, które otrzyma od płatnika. Jednak tu od razu trzeba zastrzec, że obowiązek rocznego rozliczenia podatkowego spoczywa na podatniku nawet wtedy, gdy informacji o dochodach (przychodach) i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od płatnika nie otrzyma. My dziś omówimy zasady wypełniania i przekazywania dwóch informacji: PIT-11 i PIT-8C.
Dochody i zaliczki
Informacja PIT-11 zawiera informacje o wysokości uzyskanych przychodów, pobranych zaliczkach na podatek, składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w danym roku podatkowym. Obowiązek wystawienia tego formularza spoczywa na płatnikach PIT. Terminem, do którego płatnik powinien wystawić oraz przekazać PIT-11 podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, jest koniec lutego roku następującego po roku podatkowym, którego rozliczenie dotyczy.
Obowiązek wystawienia PIT-11
W terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 31, art. 33 i art. 35 ustawy o PIT, w przypadku gdy nie dokonują rocznego obliczenia podatku, są zobowiązani przekazać podatnikowi i urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, imienne informacje sporządzone według ustalonego wzoru - PIT-11. W przypadku podatników o ograniczonym obowiązku podatkowym w Polsce informacja PIT-11 jest przesyłana przez płatnika urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.
Informację PIT-11 muszą do końca lutego wystawić także płatnicy, którzy są osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą, osobami prawnymi i ich jednostkami organizacyjnymi oraz jednostkami organizacyjnymi niemającymi osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18 ustawy o PIT, osobom o nieograniczonym obowiązku podatkowym. Wskazani płatnicy w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym są zobowiązani przesłać podatnikom o nieograniczonym obowiązku podatkowym oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi według miejsca zamieszkania podatnika - imienne informacje o wysokości dochodu - PIT-11.
Trzeba tu wyjaśnić, że wskazane świadczenia w art. 13 pkt 2 i 4-9 dotyczą przychodów:
pkt 2 z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych,
pkt 4 z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi,
pkt 5 otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7,
pkt 6 osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10 ustawy o PIT, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9,
pkt 7 otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych,
pkt 8 z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością
z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9,
pkt 9 uzyskanych na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.
W art. 18 ustawy o PIT mowa jest natomiast o przychodach z praw majątkowych, w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.
W przypadku gdy za zakład pracy wypłaty przychodów dokonuje komornik sądowy lub podmiot niebędący następcą prawnym zakładu pracy, przejmujący jego zobowiązania wynikające ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, jest on zobowiązany, jako płatnik, do poboru zaliczki na podatek, stosując do wypłacanych świadczeń najniższą stawkę podatkową określoną w skali PIT. W takiej sytuacji komornik jako płatnik będzie musiał dodatkowo w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym przekazać podatnikowi i do urzędu skarbowego imienne informacje PIT-11.
Warto w tym miejscu wyjaśnić, że od 1 stycznia 2009 r. zmieniły się zasady wystawiania informacji PIT-11, jeśli obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy ustał w ciągu roku. Zgodnie z nowymi regulacjami w tym zakresie, jeżeli obowiązek poboru przez płatników zaliczek na podatek ustał w ciągu roku, płatnicy na pisemny wniosek podatnika, w terminie 14 dni od dnia złożenia tego wniosku, są zobowiązani do sporządzenia i przekazania podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, lub urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych, imiennej informacji PIT-11.
Potrzebne dane
Przejdźmy teraz do wypełnienia informacji PIT-11. Składa się ona z dwóch stron i 91 pozycji.
Płatnik, rozpoczynając wypełnianie PIT-11, powinien zacząć od wpisania swojego NIP w poz. 1. Następnie trzeba określić, za jaki okres wystawiana jest informacja, podając dzień, miesiąc i rok - od - do. Na te dane przeznaczone są pozycje 4 i 5.
Teraz płatnik musi przejść do części A. W tym miejscu (poz. 6-7) trzeba podać urząd skarbowy, do którego adresowana jest informacja oraz cel złożenia formularza. Do wyboru będzie tu złożenie informacji bądź jej korekta. Warto dodać, że płatnik zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej ma prawo skorygować złożoną informację. Musi tylko pamiętać, że do korekty trzeba dołączyć pisemne uzasadnienie przyczyn korekty.
Część B poświęcona jest danym płatnika. Uzupełnienie poszczególnych rubryk będzie zależało od tego, czy płatnik jest osobą fizyczną czy nie. W poz. 8-19 płatnik wpisuje: rodzaj płatnika poprzez zaznaczenie odpowiedniego kwadratu, pełną nazwę firmy, REGON lub imię, nazwisko, datę urodzenia i PESEL, adres siedziby bądź zamieszkania.
Następna część C dotyczy danych podatnika. Trzeba tu wpisać: NIP, nazwisko, imię, datę urodzenia, PESEL oraz adres zamieszkania.
Dochodzimy teraz do części D, w której trzeba podać informacje o kosztach uzyskania przychodu z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej. W tej części płatnik zaznacza odpowiedni kwadrat, z ilu stosunków pracy podatnikowi koszty przysługują i w jakiej wysokości.
Część E PIT-11 jest najobszerniejsza, bo poświęcone są jej poz. 36-82. W tej części płatnik musi wpisać dochody podatnika, pobrane zaliczki oraz pobrane składki. Wpisywanie dochodów podatnika podzielone jest tu na poszczególne źródła przychodów: należności ze stosunku pracy, stosunku służbowego, spółdzielczego i z pracy nakładczej, a także zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacone przez zakład pracy; należności z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego; emerytury - renty zagraniczne; należności za pracę przypadające tymczasowo aresztowanym lub skazanym; świadczenia wypłacone z Funduszów: Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; przychody z osobiście wykonywanej działalności gospodarczej, w tym z umowy zlecenia i o dzieło; czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich; udział w organach stanowiących osób prawnych; kontrakt menedżerski, umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem lub umowa o podobnym charakterze; prawa autorskie i inne prawa pokrewne; należności wynikające z umowy aktywizacyjnej; inne źródła. Przychód z wymienionych źródeł wpisuje się w poz.: 36, 40, 42, 45, 48, 51, 54, 58, 62, 66, 70, 74, 78.
Koszty uzyskania przychodów wpisuje się w poz.: 37, 41, 55, 59, 63, 67, 71, 75. W kwocie kosztów uzyskania przychodów wykazuje się koszty faktycznie uwzględnione przez płatnika przy poborze zaliczek na podatek.
Na wpisanie dochodu (przychód minus koszty) poświęcone są poz.: 38, 43, 46, 49, 52, 56, 60, 64, 68, 72, 76, 79.
I zostaje część na wpisanie zaliczek pobranych przez płatnika. Te dane wpisuje się w poz.: 39, 44, 47, 50, 53, 57, 61, 65, 69, 73, 77, 80.
Pozycje 81 i 82 przeznaczone są na wpisanie składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe (poz. 81) podlegających odliczeniu od dochodu i składek na ubezpieczenie zdrowotne (poz. 82) odliczanych od podatku. Trzeba jednak pamiętać, że w poz. 81 i 82 nie wykazuje się składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy o PIT, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W części F PIT-11 płatnik musi podać informacje o przychodach zwolnionych od podatku oraz o załączniku. W poz. 83 trzeba podać przychody otrzymane z zagranicy, m.in. renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego. W poz. 84 wpisuje się przychody pochodzące z bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Jeśli do PIT-11 płatnik dołącza PIT-R - informację o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich - w poz. 85 PIT-11 płatnik zaznacza kwadrat informujący o dołączeniu tego załącznika.
Część G to oświadczenie płatnika lub osoby odpowiedzialnej za obliczenie i pobranie podatku o znajomości przepisów kodeksu karnego skarbowego w zakresie odpowiedzialności za uchybienie obowiązkom płatnika. W tej części płatnik lub osoba odpowiedzialna wpisują swoje imię, nazwisko i podpisują się (przybijają pieczątkę).
W części H urząd skarbowy może zamieścić swoje adnotacje.
Przychody z innych źródeł
Informację PIT-8C składają osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Nie są one płatnikami w stosunku do wypłacanych kwot, czyli nie pobierają zaliczek na podatek dochodowy. W informacji tej wykazywane są przychody z innych źródeł oraz niektóre dochody z kapitałów pieniężnych.
Za przychody z innych źródeł uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 ustawy o PIT, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 ustawy o PIT oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.
Jeśli chodzi o dochody z kapitałów pieniężnych, to w informacji PIT-8C wykazuje się dochody wymienione w art. 30b ust. 2 ustawy o PIT. Chodzi tu dokładnie o przychody uzyskane z: odpłatnego zbycia papierów wartościowych; realizacji praw wynikających z papierów wartościowych; odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających; odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną; objęcia udziałów (akcji w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.
Osoby wypełniające ten formularz muszą przesłać go podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. W przypadku podatnika o ograniczonym obowiązku podatkowym informacje przesyła się urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.
Wypełnienie formularza
Formularz PIT-8C podobnie jak PIT-11 składa się z dwóch stron. Ma 63 pozycje do wypełnienia.
W poz. 1 PIT-8C podmiot zobowiązany do sporządzenia tej informacji wpisuje swój NIP. W poz. 4 należy podać rok, którego dotyczą podawane dane o przychodach z innych źródeł oraz niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych.
Część A: miejsce i cel składania informacji. Tu podmiot zobowiązany do sporządzenia tej informacji, wpisuje urząd skarbowy, do którego adresowana jest informacja oraz cel złożenia informacji: złożenie informacji lub jej korekta. Również w przypadku PIT-8C podmiot zobowiązany do sporządzenia tej informacji może złożyć korektę wystawianej informacji wraz z pisemnym uzasadnieniem przyczyn poprawienia tego formularza.
Część B dotyczy danych składającego PIT-8C. W części B.1. w poz. 7 podmiot zobowiązany do sporządzenia tej informacji wskazuje, czy jest osobą fizyczną czy nie. Następnie podaje: pełną nazwę firmy, REGON lub imię, nazwisko, datę urodzenia i PESEL. W części B.2. trzeba wpisać adres siedziby bądź zamieszkania.
W części C podmiot zobowiązany do sporządzenia informacji podaje dane podatnika: NIP, nazwisko, imię, datę urodzenia, PESEL oraz adres zamieszkania.
Kolejne pozycje, 34-41 służą wpisaniu rodzaju przychodów z innych źródeł i ich wysokości. W poz. 42 podaje się sumę wszystkich uzyskanych w roku podatkowym przychodów wskazanych w poz.: 35, 37, 39 i 41.
Część E dotyczy informacji o wysokości dochodów, o których mowa w art. 30b ust. 2 ustawy o PIT - kapitały pieniężne. W poz.: 43, 45, 47, 49, 51 należy podać rodzaj uzyskanego przychodu. W poz.: 44, 46, 48, 50, 52 trzeba podać koszty uzyskania przychodów. Teraz podsumowania. W poz. 53 trzeba wpisać sumę przychodów. W poz. 54 sumę kosztów uzyskania przychodów. W poz. 55 dochód, a w poz. 56 stratę.
Część F w poz. 67 służy wpisaniu informacji o wysokości przychodów niewskazanych w części E. Składający PIT-8C wykazuje w tej pozycji przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i realizacji praw z nich wynikających, tylko co do których nie jest w stanie określić, czy podlegają opodatkowaniu, czy nie podlegają opodatkowaniu. Przychodów niepodlegających opodatkowaniu podatnik nie wykazuje w zeznaniu podatkowym.
Część G to oświadczenie i podpisy osoby upoważnionej do sporządzenia informacji PIT-8C. W oświadczeniu tym należy potwierdzić, że osoba wypełniająca informację zna przepisy kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością i przez to narażenie podatku na uszczuplenie. W tej części trzeba podać imię, nazwisko, podpis (i pieczątkę) osoby upoważnionej do sporządzenia informacji PIT-8C.
Część H wypełnia urząd skarbowy, wpisując swoje adnotacje.
Przedłużenie terminu
Zgodnie z przepisami ustawy o PIT płatnicy mają obowiązek sporządzić informację PIT-11, a inne osoby informację PIT-8C do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, którego dotyczy rozliczenie. Informację taką płatnicy przesyłają zarówno podatnikowi, jak i urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika. W tym roku ostatni lutego wypada w sobotę. W związku z tym płatnicy będą mieli więcej czasu na wystawienie PIT-11. Podobnie osoby upoważnione do wystawiania PIT-8C. Ostatnim dniem będzie poniedziałek 2 marca. Jak bowiem wskazują przepisy Ordynacji podatkowej, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy.
Sankcje karne
Płatnicy i osoby upoważnione do wypełniania informacji muszą wywiązywać się z obowiązków.
Zgodnie z przepisami kodeksu karnego skarbowego, kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.
Płatnik, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, niepełniące funkcji płatnika lub pośredni odbiorca, który wbrew obowiązkowi nie składa w terminie podatnikowi, lub właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych.
Oznacza to, że jeśli płatnik wystawi PIT-11 po terminie lub nie zrobi tego wcale, może zostać ukarany karą grzywny do 180 stawek dziennych zgodnie z kodeksem karnym skarbowym. Wysokość stawki dziennej za przestępstwa skarbowe w 2009 roku została określona w przedziale od 42,53 zł (najniższa stawka dzienna) do 17 012 zł (najwyższa stawka dzienna).
Jeżeli złożono nieprawdziwą informację, sprawca podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.
W wypadku mniejszej wagi sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Granice kary grzywny za wykroczenie skarbowe w 2009 roku wynoszą od 127,60 zł do 25 520 zł. W przypadku orzeczenia mandatu karnego za wykroczenie przez urząd skarbowy kara wyniesie od 127,60 zł do 2552 zł.
Płatnicy zobowiązani do wystawienia PIT-11
Płatnikami, którzy mają obowiązek wystawienia informacji PIT-11, zgodnie z przepisami ustawy o PIT są:
art. 31 ustawy o PIT: osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej;
art. 33 ustawy o PIT: rolnicze spółdzielnie produkcyjne oraz inne spółdzielnie zajmujące się produkcją rolną;
art. 35: osoby prawne i ich jednostki organizacyjne, które dokonują wypłaty emerytur i rent z zagranicy - od wypłacanych przez nie emerytur i rent,
- jednostki organizacyjne uczelni, placówki naukowe, zakłady pracy oraz inne jednostki organizacyjne - od wypłacanych przez nie stypendiów,
- organy zatrudnienia - od świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy,
- biura terenowe Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - od świadczeń wypłacanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
- areszty śledcze oraz zakłady karne - od należności za pracę przypadającej tymczasowo aresztowanym oraz skazanym,
- spółdzielnie - od oprocentowania wkładów pieniężnych członków spółdzielni, zaliczonego w ciężar kosztów spółdzielni,
- oddziały Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - od wypłacanych żołnierzom świadczeń pieniężnych wynikających z przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,
- centrum integracji społecznej - od wypłacanych świadczeń integracyjnych i motywacyjnej premii integracyjnej, przyznanych na podstawie ustawy o zatrudnieniu socjalnym.
Dochody wolne od podatku wykazywane w PIT-11
Informację PIT-11 sporządza się również w przypadku dokonywania wypłaty świadczeń określonych w art. 21 ust. 1 pkt 46 i 74 ustawy o PIT. Zgodnie z tymi przepisami wolne od podatku dochodowego są dochody:
otrzymane przez podatnika, jeżeli:
a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem,
otrzymywane z zagranicy:
a) renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego,
b) kwoty zaopatrzenia przyznane ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin,
c) renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945,
- pod warunkiem przedstawienia płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia.
PRZYKŁAD
PIT-11 DLA BEZROBOTNEGO
W styczniu 2008 r. powiatowy urząd pracy postawił do dyspozycji osobie bezrobotnej zasiłek dla bezrobotnych i odprowadził zaliczkę na podatek dochodowy. 5 lutego 2008 r. nastąpił zgon tej osoby i jak ustalono, nie ma osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym, a niepobrane świadczenie wchodzi do masy spadkowej (spadkobierca nie zgłosił się). Czy i na kogo powinna być wystawiona informacja PIT-11 o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych za postawiony do dyspozycji w styczniu 2008 r. zasiłek dla bezrobotnych?
W terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnik ma obowiązek sporządzić informację PIT-11 i przekazać ją osobie, która uzyskała przychód, oraz urzędowi skarbowemu właściwemu według jej miejsca zamieszkania. Przy czym przepisy podatkowe nie zwalniają płatnika z tego obowiązku w razie zgonu tej osoby. Jednak w tym przypadku brak jest możliwości przekazania informacji o dochodach osoby zmarłej, która uzyskała przychód.
W przedstawionym przypadku skoro środki pieniężne zostały postawione do dyspozycji w styczniu 2008 r., czyli przed śmiercią uprawnionego, pobrano od nich zaliczkę na podatek, pieniądze te stanowiły przychód tej osoby, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Płatnik powinien więc wystawić informację PIT-11 na osobę zmarłą i egzemplarz przeznaczony dla podatnika pozostawić w aktach osoby zmarłej, a drugi egzemplarz przesłać do właściwego urzędu skarbowego.
Przy czym płatnik nie jest zobowiązany do przekazania informacji o zgonie naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego.
PRZYKŁAD
PIT-11 PO PRZEJĘCIU PRACOWNIKÓW
Firma 31 maja 2008 r. przekazała pracowników na zasadach określonych w art. 231 kodeksu pracy do innych pracodawców. Jak powinna być wystawiona informacja PIT-11?
Zgodnie z art. 231 kodeksu pracy w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Artykuł ten przyjmuje konstrukcję automatycznego wejścia w stosunek pracy po stronie jednego zakładu pracy w miejsce drugiego, czyli wprowadza swoistą sukcesję uniwersalną w płaszczyźnie stosunków pracy. Opiera się ona przy tym na założeniu, że stosunek pracy w ogóle nie zostaje rozwiązany mimo przekształceń podmiotowych (po stronie zakładu pracy).
W konsekwencji obowiązek poboru przez płatników zaliczek na podatek dochodowy nie ustaje, lecz przechodzi na nowego płatnika, który przejmując pracowników, przejmuje także obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Przejmujący pracowników pracodawca powinien kontynuować obliczanie zaliczek na podatek dochodowy od dokonanych wypłat wynagrodzeń.
Po zakończeniu roku podatkowego przejmujący pracodawca, o ile nie dokonuje rocznego obliczenia podatku, powinien przekazać podatnikowi oraz odpowiednim urzędom skarbowym informacje o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 obejmujące dane za cały rok podatkowy, tj. zarówno za okres zatrudnienia w przejętym zakładzie pracy, jak i u obecnego pracodawcy. Obowiązek wystawienia informacji PIT-11 za cały rok obciąża pracodawcę, który przejął pracowników.
PRZYKŁAD
PIT-8C DLA SPADKOBIERCÓW
Przedsiębiorstwo zawarło z pracownikiem umowę w sprawie pożyczki z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Pracownik zmarł. W przypadku śmierci pracownika, z którym zawarta została umowa, kwota pożyczki jest umarzana. Czy z tytułu umorzenia pożyczki udzielonej z tego funduszu zakład pracy powinien wystawić PIT-8C dla spadkobierców zmarłego pracownika?
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tą samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą śmierci na spadkobierców.
Przychód po stronie pożyczkobiorcy pojawia się w momencie, kiedy dochodzi do umorzenia pożyczki lub jej części. Przy czym w przypadku umorzenia pożyczki za życia pracownika-pożyczkobiorcy wartość umorzonej pożyczki stanowi przychód pracownika. Jeżeli umorzenie pożyczki następuje po śmierci pożyczkobiorcy (pracownika), a w regulaminie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub w umowie o udzielenie pożyczki zawarto zapis o obowiązku uregulowania niespłaconych rat pożyczki przez spadkobiercę (w tym współmałżonka) po śmierci pożyczkobiorcy, to udzielona pożyczka umorzona zostaje spadkobiercy, a nie pracownikowi. W tej sytuacji przychód uzyskuje spadkobierca, przejmujący obowiązki dłużnika, a pożyczkodawca ma obowiązek wystawić PIT-8C.
Zatem w przypadku, gdy po śmierci pożyczkobiorcy dochodzi do umorzenia pożyczki spadkobiercy, który przejął obowiązki dłużnika, u tego spadkobiercy powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o PIT. Przychód ten odpowiada wartości umorzonej pożyczki.
Natomiast w sytuacji, gdy żadne zapisy umowy pożyczki lub regulaminu nie precyzują obowiązku uregulowania, niespłaconych rat pożyczki przez spadkobierców (w tym współmałżonka), a zaciągnięte zobowiązanie wygasa z chwilą śmierci pracownika wówczas spadkobiercy nie uzyskują przychodu, a co za tym idzie pracodawca nie jest zobowiązany do wystawienia PIT-8C dla spadkobierców zmarłego pracownika.
PRZYKŁAD
INFORMACJA WYSTAWIANA PRZEZ SPÓŁDZIELNIĘ
W związku z zadłużeniem lokatora z tytułu niewnoszenia opłat za używanie mieszkania spółdzielnia zwróciła się w tej sprawie do sądu. Sąd zasądził kwotę niższą od należnej z powodu przedawnienia części długu. W innym przypadku, po uzyskaniu prawomocnego wyroku, komornik wydał decyzję o nieściągalności długu. Czy spółdzielnia powinna sporządzić PIT-8C z podaniem kwoty niezasądzonej (przedawnionej)? Czy spółdzielnia powinna sporządzić PIT-8C z podaniem kwoty, na którą komornik wydał decyzję o nieściągalności?
Dług, który nie został zasądzony, ponieważ uległ przedawnieniu, nie stanowi przysporzenia majątkowego. Przedawnienie roszczenia nie powoduje jego wygaśnięcia; istnieje ono nadal, lecz ma charakter tzw. roszczenia niezupełnego, czyli takiego, które - chociaż nie może być zarządzone i przymusowo egzekwowane - nadal uznawane jest za prawnie istniejące. Przedawnienie ogranicza pod względem czasowym dochodzenie roszczenia majątkowego, a skutkiem upływu terminu przedawnienia jest niemożność jego dochodzenia.
Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Z uwagi więc na fakt, że dłużnik (lokator) mimo przedawnienia nie został zwolniony z długu, tym samym nie dochodzi do powstania świadczenia powodującego powstanie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
O przysporzeniu majątkowym nie można mówić również w przypadku, gdy wysokość zadłużenia wynika z prawomocnego wyroku, ale nie jest możliwe jego ściągnięcie (decyzja komornika o nieściągalności długu). I w tym przypadku świadczenie może zostać spełnione, jeżeli nastąpi zmiana sytuacji finansowej dłużnika. W obu przypadkach nie nastąpiło zwolnienie lokatorów z długu. Wobec tego na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek wystawienia informacji PIT-8C. Nie powstał bowiem przychód z innych źródeł. Wskazane kwoty stanowić będą przysporzenie majątkowe lokatorów dopiero w przypadku zwolnienia tych lokatorów z długu.
Zatem na spółdzielni w obu przypadkach nie spoczywa obowiązek wystawienia informacji o przychodach z innych źródeł oraz niektórych dochodów z kapitałów pieniężnych, tj. PIT-8C.
PRZYKŁAD
NIETERMINOWO WYPŁACONE DYWIDENDY
Spółka w ostatnich latach wypłaciła dywidendy swoim akcjonariuszom, zarówno osobom fizycznym, jak i osobie prawnej. Ze względu na zwłokę w wypłacie dywidendy spółka wypłaciła akcjonariuszom dywidendy powiększone o należne odsetki z tego tytułu. Czy odsetki od nieterminowej wypłaty dywidendy stanowiły w 2004 roku i stanowią obecnie przychody z innych źródeł w podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowane na zasadach ogólnych, nie obligując spółki do poboru zaliczek na podatek od kwoty odsetek?
Otrzymane odsetki za zwłokę w wykonywaniu zobowiązania cywilnoprawnego (obowiązek wypłaty dywidendy po podjęciu uchwały) są przychodem wierzyciela (akcjonariusza) podlegającym opodatkowaniu. Odsetki od nieterminowej wypłaty dywidendy stanowią dla otrzymującego je akcjonariusza przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych odsetki od nieterminowej wypłaty przez spółkę dywidendy stanowiły w 2004 roku i stanowią obecnie przychody z innych źródeł, opodatkowane na zasadach ogólnych. Stąd na spółce jako płatniku nie ciąży obowiązek poboru zaliczek na podatek, natomiast spółka zobligowana jest do ujawnienia tych przychodów w informacji PIT-8C.
PODSTAWA PRAWNA
Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).
Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
Ustawa z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie i podatkach.
Czytaj raporty, analizy i wyjaśnienia ekspertów.
Bądź na bieżąco ze zmianami w prawie i podatkach.
Czytaj raporty, analizy i wyjaśnienia ekspertów.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.