Jaki sposób rozliczeń jest najkorzystniejszy

Decydując się na jedną z form opodatkowania, warto rozważyć, która będzie najkorzystniejsza. Przy niskich wydatkach z pewnością najlepiej wybrać formę zryczałtowaną - ryczałt od przychodów ewidencjonowanych bądź kartę podatkową. Przy wysokich kosztach, ale niskich dochodach - nieprzekraczających 85 tys. zł - warto zastanowić się nad zasadami ogólnymi, gdyż stawka PIT przy dochodach nieprzekraczających 85 528 zł wynosi 18 proc. Gdy dochody przekroczą tę kwotę, warto przemyśleć stosowanie liniowego PIT ze stawką 19 proc.

Od 1 stycznia obowiązują już dwie stawki PIT - 18 i 32 proc. Zastąpiły one dotychczasowe trzy stawki: 19, 30 i 40 proc. Przy nowej skali PIT wyższą stawkę - 32-proc. - trzeba płacić dopiero po przekroczeniu dochodów w wysokości 85 528 zł.

Aby podjąć właściwą decyzję co do opłacalności formy opodatkowania, podatnik będzie musi dokonać stosownych obliczeń. Rozliczanie na zasadach ogólnych będzie opłacalne dla osób, które uzyskują niewielkie dochody z działalności gospodarczej i jeszcze dodatkowo mogą rozliczać się z małżonkiem. Pewne znaczenie może również odgrywać ulga na dziecko. Ulga ta przysługuje tylko podatnikom rozliczającym się według stawek progresywnych.

Ponadto podatnicy, którzy rozliczają się z fiskusem na zasadach ogólnych, będą nie tylko płacili podatek według stawek 18 proc. i 32 proc., ale również będą mieli prawo do skorzystania z kwoty wolnej od podatku czy ulg podatkowych, np. ulgi na internet.

Podatek dochodowy od osób fizycznych jest podatkiem osobistym. W konsekwencji podatnikiem jest każda osoba fizyczna osiągająca dochód. To samo dotyczy małżonków, chyba że wystąpią oni z wnioskiem o łączne opodatkowanie swoich dochodów.

Na osobach fizycznych mających miejsce zamieszkania w Polsce ciąży nieograniczony obowiązek podatkowy. Oznacza to, że osoby te podlegają obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości uzyskanych dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

Warto tu wyjaśnić, że za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się osobę fizyczną, która:

posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Osoby fizyczne, jeżeli nie mają w Polsce miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to ograniczony obowiązek podatkowy.

Skoro wiemy już, kiedy dana osoba ma miejsce zamieszkania w Polsce, wyjaśnijmy, kiedy osiąga dochody w naszym kraju. Przepisy ustawy o PIT stanowią, że za dochody (przychody) osiągane w Polsce uważa się w szczególności dochody (przychody) z:

pracy wykonywanej na terytorium Polski na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,

działalności wykonywanej osobiście na terytorium RP, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,

działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Polski,

położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekroczą sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Źródłami przychodów opodatkowanych PIT są:

stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta,

działalność wykonywana osobiście,

pozarolnicza działalność gospodarcza,

działy specjalne produkcji rolnej,

najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,

kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych,

odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami (wymienionych w ustawie o PIT) - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany,

inne źródła.

Podatnicy, którzy wybiorą opodatkowanie według skali podatkowej, będą uiszczać PIT w trakcie roku podatkowego w formie zaliczek, np. od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej podatnicy są zobowiązani za okres od stycznia do listopada uiszczać zaliczki w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni poprzez dokonywanie wpłat na rachunek urzędu skarbowego właściwego wg miejsca zamieszkania podatnika.

Wprowadzenie dwóch stawek PIT w skali progresywnej spowodowało, że wybór liniowej, 19-proc. stawki PIT nie zawsze będzie opłacalny. W wielu przypadkach może się okazać, że rozliczenie na zasadach ogólnych będzie dla podatników prowadzących działalność gospodarczą korzystniejsze. Dotyczyć to będzie zwłaszcza tych drobnych przedsiębiorców, których dochody nie będą przekraczać 85 tys. zł. Wszystko dlatego że 18-proc. stawka PIT płacona według skali podatkowej będzie obowiązywać do wysokości dochodów 85 528 zł. Dochody ponad tę kwotę będą już objęte stawką 32 proc. Ponadto przedsiębiorca, który zamiast liniowego PIT zdecyduje się na płacenie podatku według skali podatkowej, będzie mógł np. rozliczać się wspólnie z małżonkiem. Korzystanie z podatku liniowego pozbawia takiej możliwości.

Kwestię opłacalności wyboru opodatkowania dochodu z działalności gospodarczej według stawki liniowej PIT należy rozpatrywać indywidualnie w kontekście każdego podatnika.

Przedsiębiorcy, którzy zdecydują się na opodatkowanie liniowym PIT, będą opłacać stały podatek w wysokości 19 proc. Podatnicy, którzy wybiorą podatek liniowy, nie będą mogli skorzystać ze wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub przewidzianego dla rodziców samotnie wychowujących dzieci. Przepisy ustawy o PIT przewidują wprost, że wskazane sposoby opodatkowania nie mają zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków lub osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy o liniowym PIT lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub ustawy o podatku tonażowym.

Podstawą obliczenia podatku w rozliczeniach liniowców jest dochód. Dochód podatnicy mogą pomniejszać o składki na ubezpieczenie społeczne zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących.

Jednak uwaga, składki ubezpieczeniowe nie zawsze będą mogły zostać uwzględnione przez podatnika. Składki na ubezpieczenie społeczne podlegają odliczeniu od dochodu, o ile nie zostały: zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodów opodatkowanych na zasadach skali PIT, lub odliczone od przychodów na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Opłacanie podatku liniowego mogą wybrać podatnicy, którzy osiągają dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Aby móc korzystać z tego sposobu opodatkowania, podatnik musi złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do 20 stycznia roku podatkowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania, a jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Wybór sposobu opodatkowania dokonany w oświadczeniu dotyczącym liniowego PIT ma zastosowanie również do lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży w tym terminie pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Oznacza to, że do wtorku 20 stycznia 2009 r. oświadczenie o liniowym PIT mogą złożyć zarówno podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie własnego biznesu, jak i tacy, którzy go kontynuują, ale chcą zrezygnować z opodatkowania na zasadach liniowego PIT.

Jeżeli podatnik:

prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie i jest wspólnikiem spółki lub spółek niemających osobowości prawnej,

jest wspólnikiem spółek niemających osobowości prawnej,

wybór liniowego PIT dotyczy wszystkich form prowadzenia tej działalności, do których mają zastosowanie przepisy ustawy o PIT.

Podatnicy, którzy dochody z działów specjalnych produkcji rolnej ustalają na podstawie prowadzonych ksiąg, również mogą wybrać sposób opodatkowania tych dochodów na zasadach podatku liniowego. W tym przypadku są zobowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania. Wybór sposobu opodatkowania dokonany przez rolnika dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania.

Podatnik, który był zatrudniony np. na umowę o pracę, a następnie otworzył własną firmę, która miałaby taki sam zakres, jak przy zatrudnieniu u pracodawcy, pozbawi podatnika prawa do opodatkowania własnego biznesu podatkiem liniowym. Jeżeli podatnik, który wybrał sposób opodatkowania liniowym PIT, uzyska z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niemającej osobowości prawnej przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników:

wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy lub

wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym

w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, podatnik ten traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania na zasadach liniowego PIT i jest zobowiązany do wpłacenia zaliczek od dochodu osiągniętego od początku roku, obliczonych przy zastosowaniu skali podatkowej oraz odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu tych zaliczek.

Opodatkowanie w formie zryczałtowanej - ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub kartę podatkową - mogą wybrać podatnicy:

prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą,

osiągający przychody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej,

będące osobami duchownymi.

Osoby fizyczne osiągające przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej mogą opłacać zryczałtowany podatek dochodowy w formie:

ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,

karty podatkowej.

Osoby fizyczne osiągające przychody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, mogą opłacać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Osoby duchowne, prawnie uznanych wyznań, opłacają zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów osób duchownych.

Co ważne, podatnicy opodatkowani w formach zryczałtowanych nie mają obowiązku prowadzenia ksiąg, chyba że przepisy stanowią inaczej.

Podobnie jak przy wyborze liniowego PIT, również przy ryczałcie może się okazać, że po zmianie skali PIT opłacanie ryczałt - zwłaszcza przy najmie - nie będzie się opłacać.

Mimo że stawki ryczałtu z najmu wynoszą 8,5 proc. i 20 proc., stawkę niższą płaci się tylko do momentu przekroczenia rocznych przychodów w wysokości 13 510 zł (limit w 2009 roku). Dla podatników zarabiających tylko na najmie, przekroczenie tego limitu nie będzie trudne. Oczywiście progresywna skala PIT nie w każdym przypadku zarabiania na najmie, będzie bardziej opłacalna. Po przekroczeniu zarobków z najmu w wysokości 85 528 zł podatek dochodowy od osób fizycznych od 2009 roku wyniesie już 32 proc. W ryczałcie przy tych przychodach płaciłoby się stawkę 20-proc. Podatnicy zajmujący się najmem powinni więc policzyć swoje przychody z najmu, tak aby wybrać najkorzystniejszą formę opodatkowania. Ryczałt wybiorą zapewne podatnicy, dla których liczy się przede wszystkim prosta formuła rozliczania podatku.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma rozliczeń podatkowych. Jest on opłacalny dla podatników prowadzących małe firmy, które nie ponoszą dużych wydatków. Przy ryczałcie nie ma możliwości uwzględniania kosztów uzyskania przychodów. Podstawą opodatkowania jest przychód. Wysokość ryczałtu, jaki podatnik musi płacić, zależy m.in. od rodzaju prowadzonej działalności.

Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym również gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych.

Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają również otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.

Podatnicy opłacają w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności, jeżeli:

1) w roku poprzedzającym rok podatkowy:

a) uzyskali przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 150 tys. euro lub

b) uzyskali przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 150 tys. euro,

2) rozpoczną wykonywanie działalności w roku podatkowym i nie korzystają z opodatkowania w formie karty podatkowej - bez względu na wysokość przychodów.

Do podatników rozpoczynających działalność w roku podatkowym, którzy w poprzednim roku podatkowym nie prowadzili działalności, opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych stosuje się od dnia uzyskania pierwszego przychodu. W przypadku nowo utworzonej spółki za rozpoczęcie działalności uważa się datę uzyskania pierwszego przychodu przez tę spółkę.

Opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie stosuje się do podatników:

1) opłacających podatek w formie karty podatkowej,

2) korzystających, na podstawie odrębnych przepisów, z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego,

3) osiągających w całości lub w części przychody z tytułu:

a) prowadzenia aptek,

b) działalności w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenie lombardów),

c) działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,

d) prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnych zawodów innych niż określone w art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku zryczałtowanym,

e) świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o podatku zryczałtowanym,

f) działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,

4) wytwarzających wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,

5) podejmujących wykonywanie działalności w roku podatkowym po zmianie działalności wykonywanej:

a) samodzielnie na działalność prowadzoną w formie spółki z małżonkiem,

b) w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,

c) samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka

- jeżeli małżonek lub małżonkowie przed zmianą opłacali z tytułu prowadzenia tej działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach,

6) rozpoczynających działalność samodzielnie lub w formie spółki, jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników, przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki. Jeżeli podatnicy nie zamierzają wykonywać działalności na rzecz byłych lub obecnych pracodawców, mogą do dnia rozpoczęcia działalności zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o korzystaniu z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W przypadku gdy podatnik lub spółka dokona sprzedaży towarów handlowych lub wyrobów lub uzyska przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, traci prawo do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i poczynając od dnia uzyskania tego przychodu do końca roku podatkowego, opłaca podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

Podatnicy, którzy zdecydują się na wybór opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, muszą o tym fakcie zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego. Takie zawiadomienia trzeba dokonać na piśmie. Pisemne oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika nie później niż do 20 stycznia roku podatkowego, natomiast podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Jeżeli do 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że nadal prowadzi działalność opodatkowaną w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Oświadczenie o wyborze ryczałtu w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki składają wszyscy wspólnicy naczelnikom urzędów skarbowych właściwym według miejsca zamieszkania każdego ze wspólników.

W przypadku rozpoczęcia działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego i niezłożenia w określonym terminie oświadczenia (wniosku) o wyborze ryczałtu podatnik jest zobowiązany do założenia właściwych ksiąg i opłacania podatku na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym.

Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzależnione są m.in. od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi:

1) przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów,

2) przychodów ze świadczenia usług:

a) reprodukcji komputerowych nośników informacji (PKWiU 22.33.10),

b) pośrednictwa w sprzedaży pojazdów mechanicznych (PKWiU 50.10.30), pośrednictwa w sprzedaży części i akcesoriów do pojazdów mechanicznych (PKWiU 50.30.30), pośrednictwa w sprzedaży motocykli oraz części i akcesoriów do nich (PKWiU 50.40.30),

c) pośrednictwa w handlu hurtowym (PKWiU grupa 51.1), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

d) hoteli (PKWiU grupa 55.1), świadczonych przez obiekty noclegowe turystyki oraz inne miejsca krótkotrwałego zakwaterowania (PKWiU grupa 55.2),

e) parkingowych (PKWiU 63.21.24), obsługi centrali wzywania radio-taxi (PKWiU 63.21.25-00.10), pilotowania (PKWiU 63.22.12), organizatorów i pośredników turystycznych (PKWiU grupa 63.3),

f) w zakresie zarządzania nieruchomościami, świadczonych na zlecenie (PKWiU 70.32), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

g) wynajmu samochodów osobowych (PKWiU 71.1), wynajmu pozostałych środków transportu (PKWiU 71.2),

h) doradztwa w zakresie sprzętu komputerowego (PKWiU 72.1), w zakresie oprogramowania (PKWiU 72.2), przetwarzania danych (PKWiU 72.3),

i) pozyskiwania personelu (PKWiU 74.50.2), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy, dezynfekcji i tępienia szkodników (PKWiU 74.70.11), fotograficznych (PKWiU 74.81), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy, przyjmowania telefonów (PKWiU 74.83.11), powielania (PKWiU 74.83.12), organizowania wystaw, targów i kongresów (PKWiU 74.84.15), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

j) poradnictwa dla dzieci, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 85.32.13), opieki społecznej świadczonych przez instytucje o charakterze doraźnym (PKWiU 85.32.14), opieki społecznej związanych z przystosowaniem zawodowym (PKWiU 85.32.15)

- z zastrzeżeniem pkt 1 i 3-5,

3) :

a) przychodów, o których mowa w art. 6 ust. 1a, do kwoty stanowiącej równowartość 4 tys. euro; od nadwyżki ponad tę kwotę ryczałt wynosi 20 proc. przychodów,

b) przychodów z działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., z zastrzeżeniem pkt 1, 2, 4 i 5 oraz załącznika nr 2 do ustawy,

c) przychodów związanych ze zwalczaniem pożarów i zapobieganiem pożarom (PKWiU 75.25.11),

d) przychodów ze świadczenia usług związanych z prowadzeniem przedszkoli oraz oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, w tym specjalnych - dotyczy wyłącznie przygotowania dzieci do nauki w szkole (PKWiU 80.10.11 ex),

e) przychodów ze świadczenia usług związanych z ogrodami botanicznymi i zoologicznymi oraz obszarami z obiektami chronionej przyrody (PKWiU 92.53),

f) przychodów z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego,

g) prowizji uzyskanej przez komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu,

h) prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy,

i) przychodów, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 11 i 12 ustawy o podatku dochodowym,

4) :

a) przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub w zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton,

b) uzyskanej prowizji z działalności handlowej w zakresie sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, znaczków do biletów miesięcznych, znaczków pocztowych, żetonów i kart magnetycznych do automatów,

5) przychodów:

a) z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc.,

b) z działalności usługowej w zakresie handlu,

c) ze świadczenia usług związanych z produkcją zwierzęcą, zaliczonych zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług do klasy 01.42 - usługi związane z chowem i hodowlą zwierząt (z wyjątkiem usług weterynaryjnych),

d) z działalności rybaków morskich i zalewowych w zakresie sprzedaży ryb i innych surowców pochodzących z własnych połowów, z wyjątkiem sprzedaży konserw oraz prezerw z ryb i innych surowców z połowów,

e) o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 i 5-10 ustawy o podatku dochodowym,

f) z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku będących środkami trwałymi, ujętych w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz składników majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona zgodnie z art. 22g ustawy o podatku dochodowym, jest niższa niż 1,5 tys. zł, nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wykorzystywanych w pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z tej działalności gospodarczej, a pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności, i dniem jego zbycia nie upłynęło sześć lat.

Podatek zryczałtowany pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania. To ważna informacja dla podatników, którzy rozważają wybór ryczałtu. Przy tej formie rozliczeń nie uwzględnia się kosztów podatkowych. Podatek płacony jest od przychodu.

Jeżeli podatnik zobowiązany do prowadzenia ewidencji przychodów prowadzi działalność, z której przychody są opodatkowane różnymi stawkami ryczałtu, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych ustala się według stawki właściwej dla przychodów z każdego rodzaju działalności, pod warunkiem że ewidencja przychodów jest prowadzona w sposób umożliwiający określenie przychodów z każdego rodzaju działalności.

Przychody z udziału w spółce w odniesieniu do każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku. W razie braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe. Zasada ta ma również zastosowanie do małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, osiągających przychody z działalności opodatkowane ryczałtem z wynajmu dzierżawy (poza działalnością gospodarczą), chyba że złożą pisemne oświadczenie o opodatkowaniu całości przychodu przez jednego z nich. Oświadczenie takie składa się właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego najpóźniej do 20 stycznia roku podatkowego, a w przypadku rozpoczęcia osiągania przychodów w trakcie roku podatkowego w terminie pierwszej wpłaty na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Wybór zasady opodatkowania całości przychodu przez jednego z małżonków wyrażony w oświadczeniu zobowiązuje przy dokonywaniu wpłat na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych za cały dany rok podatkowy, chyba że w wyniku rozwodu albo orzeczenia przez sąd separacji nastąpił podział majątku wspólnego małżonków i przedmiot umowy przypadł temu z małżonków, na którym nie ciążył obowiązek dokonywania wpłat na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Podatnicy oraz spółki, których wspólnicy są opodatkowani w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, są zobowiązani posiadać i przechowywać dowody zakupu towarów, prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencję wyposażenia oraz, odrębnie za każdy rok podatkowy, ewidencję przychodów.

Warto wiedzieć, że podatnicy będący armatorami w rozumieniu ustawy o podatku tonażowym prowadzący działalność opodatkowaną podatkiem tonażowym oraz inną działalność opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych są zobowiązani w ewidencji wyodrębnić przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem tonażowym i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Obowiązek prowadzenia ewidencji powstaje od dnia, od którego ma zastosowanie opodatkowanie w formie ryczałtu.

Obowiązek prowadzenia nie dotyczy jednak wszystkich ryczałtowców. Ewidencji nie muszą bowiem prowadzić podatnicy osiągający przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy i innych umów o podobnym charakterze, jeżeli ich wysokość wynika z umowy zawartej w formie pisemnej (wykonywanych poza działalnością gospodarczą). Ta sama zasada dotyczy ewidencji wyposażenia przy najmie. Przy czym w sytuacji gdy podatnik, który uzyskuje przychody z najmu, jednocześnie zarabia, prowadząc firmę opodatkowaną, ryczałtem ewidencją wyposażenia obejmuje się wyłącznie wyposażenie związane z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą.

Istotne jest to, że ewidencję oraz dowody, na podstawie których są dokonywane wpisy do ewidencji, a także dowody zakupu, należy przechowywać w miejscu wykonywania działalności lub, jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki, w miejscu wskazanym przez podatnika lub podatników - jako ich siedziba, albo w biurze rachunkowym, któremu zostało powierzone prowadzenie ewidencji. Jeżeli na zlecenie podatnika prowadzenie ewidencji zostało powierzone biuru rachunkowemu, podatnik jest zobowiązany w terminie siedmiu dni od dnia zawarcia umowy z biurem rachunkowym zawiadomić o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego, wskazując w zawiadomieniu nazwę i adres biura oraz miejsce (adres) przechowywania ewidencji i dowodów związanych z jej prowadzeniem.

Ewidencją wyposażenia obejmuje się rzeczowe składniki majątku związane z wykonywaną pozarolniczą działalnością gospodarczą, niezaliczone do środków trwałych, których wartość początkowa przekracza 1,5 tys. zł. Ewidencja wyposażenia powinna zawierać co najmniej następujące dane: numer kolejny wpisu, datę nabycia, numer faktury lub rachunku, nazwę wyposażenia, cenę zakupu wyposażenia lub koszt wytworzenia, datę likwidacji, w tym również datę sprzedaży lub darowizny, oraz przyczynę likwidacji wyposażenia.

Podatnicy, którzy w ciągu roku podatkowego utracili lub zrzekli się prawa do zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej albo zakładają po raz pierwszy ewidencję wyposażenia, dokonują wyceny wyposażenia według cen zakupu lub według wartości rynkowej z dnia założenia ewidencji.

W przypadku nieprowadzenia ewidencji lub prowadzenia jej niezgodnie z warunkami wymaganymi do uznania jej za dowód w postępowaniu podatkowym organ podatkowy określi wartość niezewidencjonowanego przychodu, w tym również w formie oszacowania, i określi od tej kwoty ryczałt według stawki sankcyjnej. Ryczałt ten stanowi pięciokrotność stawek, które byłyby zastosowane do przychodu w przypadku jego ewidencjonowania. Jednak ryczałt ten nie może być wyższy niż 75 proc. przychodu.

Podatnicy, którzy wybiorą ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jako formę rozliczeń z fiskusem, powinni zdawać sobie sprawę, że będą zobowiązani do sporządzania spisu z natury.

Podatnicy ryczałtu są bowiem zobowiązani sporządzić spis z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków na dzień zaprowadzenia ewidencji oraz na koniec każdego roku podatkowego. Spis z natury należy sporządzić również w razie zmiany wspólnika lub zmiany umowy spółki, a także na dzień likwidacji działalności. W razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej podatnicy są zobowiązani objąć spisem z natury również rzeczowe składniki majątku związane z wykonywaną działalnością, niebędące środkami trwałymi, zaliczane do wyposażenia.

Spis z natury powinien zawierać co najmniej następujące dane: nazwisko i imię właściciela zakładu (nazwę firmy), datę sporządzenia spisu, numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury, szczegółowe określenie towaru i innych składników, jednostkę miary, ilość stwierdzoną w czasie spisu, cenę w złotych i groszach za jednostkę miary, wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową, łączną wartość spisu z natury oraz klauzulę: Spis zakończono na pozycji..., podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników).

Podatnik wycenia towary i inne składniki majątku objęte spisem z natury według cen zakupu albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu, a także gdy nie jest możliwe ustalenie ceny zakupu. Przez cenę zakupu rozumie się cenę, jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku, pomniejszoną o podatek od towarów i usług, podlegający odliczeniu zgodnie z odrębnymi przepisami, a przy imporcie - powiększoną o należne cło i podatek akcyzowy, opłaty wyrównawcze oraz opłaty celne dodatkowe, zaś w przypadku otrzymania składnika majątku w drodze darowizny lub spadku -wartość odpowiadającą cenie zakupu takiego samego lub podobnego składnika.

Podatnik jest zobowiązany dokonać wyceny najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zakończenia spisu z natury. Ponadto podatnik musi wpisać do ewidencji spis z natury według poszczególnych rodzajów jego składników lub w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Zestawienie to powinno być przechowywane łącznie z ewidencją.

Podatnicy są zobowiązani za każdy miesiąc obliczać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia następnego miesiąca, a za grudzień - w terminie złożenia zeznania.

Podatnicy mogą obliczać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia następnego miesiąca po upływie kwartału, za który ryczałt ma być opłacony, a za ostatni kwartał roku podatkowego - w terminie złożenia zeznania.

Zasadę rozliczeń kwartalnych mogą stosować wyłącznie podatnicy, których otrzymane przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki - w roku poprzedzającym rok podatkowy - nie przekroczyły kwoty stanowiącej równowartość 25 tys. euro.

Podatnicy, którzy wybrali opłacanie ryczałtu co kwartał, są obowiązani do 20 stycznia roku podatkowego zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika. Jeżeli do 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej, nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania lub nie zawiadomił naczelnika urzędu skarbowego o zaprzestaniu opłacania ryczałtu co kwartał, uważa się, że nadal opłaca ryczałt w ten sposób.

Podatnicy ryczałtu rozliczenia rocznego dokonują na formularzu PIT-28. Ostatnim dniem na złożenie zeznania podatkowego jest 31 stycznia roku następującego po roku, którego rozliczenie dotyczy. W 2009 roku jest to 2 lutego, bo ostatni dzień stycznia przypada w sobotę).

Ryczałtowcy mają prawo uwzględnić w swoich rozliczeniach składki ubezpieczeniowe oraz ulgi, przewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ryczałt w pierwszej kolejności ulega obniżeniu składki zdrowotne, ale kwota, o którą zmniejsza się ryczałt, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy opodatkowania.

Jeśli chodzi o możliwość skorzystania z ulg podatkowych, to ryczałtowiec ma prawo skorzystać ze wszystkich odliczeń przewidzianych w art. 26 ust. 1 ustawy o PIT, jeżeli nie zostały one odliczone od dochodu lub nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym i jeśli oczywiście spełni warunki do skorzystania z danego odliczenia. Podatnik może więc w rozliczeniu rocznym uwzględnić: darowizny na pożytek publiczny lub kult religijny; ulgę na krew; ulgę rehabilitacyjna; ulgę z tytułu używania internetu.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok podatkowy, chyba że naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. W razie niezłożenia zeznania o wysokości osiągniętego przychodu, dokonanych odliczeniach i kwocie należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Karta podatkowa to najprostsza forma opodatkowania, jaką mogą wybrać podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą. Niestety ten sposób rozliczeń z fiskusem mogą wybrać tylko niektórzy przedsiębiorcy.

Opłaca się ona podatnikom, prowadzącym małe biznesy i nie- ponoszącym zbyt dużych nakładów na prowadzenie działalności. Przy rozliczaniu na zasadach karty podatkowej nie ma bowiem możliwości uwzględniania kosztów uzyskania przychodów.

Zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej mogą płacić podatnicy prowadzący działalność:

1) usługową lub wytwórczo-usługową, określoną w części I tabeli stanowiącej załącznik nr 3 do ustawy o podatku zryczałtowanym w zakresie wymienionym w załączniku nr 4 do ustawy - przy zatrudnieniu nieprzekraczającym stanu określonego w tabeli,

2) usługową w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami, z wyjątkiem napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. - w warunkach określonych w części II tabeli,

3) usługową w zakresie handlu detalicznego artykułami nieżywnościowymi - w warunkach określonych w części III tabeli, z wyjątkiem handlu paliwami silnikowymi, środkami transportu samochodowego, częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, ciągnikami rolniczymi i motocyklami oraz z wyjątkiem handlu artykułami nieżywnościowymi objętego koncesjonowaniem,

4) gastronomiczną - jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. - w warunkach określonych w części IV tabeli,

5) w zakresie usług transportowych wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu - w warunkach określonych w części V tabeli,

6) w zakresie usług rozrywkowych - w warunkach określonych w części VI tabeli,

7) w zakresie sprzedaży posiłków domowych w mieszkaniach, jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. - w warunkach określonych w części VII tabeli,

8) w wolnych zawodach, polegającą na świadczeniu usług w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego - w warunkach określonych w części VIII tabeli,

9) w wolnych zawodach, polegającą na świadczeniu przez lekarzy weterynarii usług weterynaryjnych, w tym również sprzedaż preparatów weterynaryjnych wymienionych w pozycjach: 24.42.13-60, 24.42.21-65, 24.42.21-69, 24.42.23-40 ex oraz 24.41.51-90.19 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, w związku ze świadczonymi usługami - w warunkach określonych w części IX tabeli,

10) w zakresie opieki domowej nad dziećmi i osobami chorymi - w warunkach określonych w części X tabeli,

11) w zakresie usług edukacyjnych, polegającą na udzielaniu lekcji na godziny - w warunkach określonych w części XI tabeli.

Zryczałtowany podatek w formie karty podatkowej mogą opłacać także - na zasadach i w warunkach określonych w części XII tabeli - osoby fizyczne, w tym rolnicy równocześnie prowadzący gospodarstwo rolne.

Podatnicy prowadzący działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej są zwolnieni od obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Podatnicy ci są jednak zobowiązani wydawać na żądanie klienta rachunki i faktury, o których, stwierdzające sprzedaż wyrobu, towaru lub wykonanie usługi, oraz przechowywać w kolejności numerów kopie tych rachunków i faktur w okresie pięciu lat podatkowych, licząc od końca roku, w którym wystawiono rachunek lub fakturę.

Do podatników, którzy w roku poprzedzającym rok podatkowy opłacali podatek dochodowy na ogólnych zasadach lub w innej formie niż karta podatkowa albo którzy w roku podatkowym rozpoczęli działalność, nie stosuje się zwolnień od prowadzenia ksiąg i wpłacania zaliczek w okresie przed doręczeniem decyzji ustalającej opodatkowanie w formie karty podatkowej, nie dłuższym jednak niż cztery miesiące. Kwoty podatku dochodowego zapłacone w okresie przed doręczeniem decyzji ustalającej opodatkowanie w formie karty podatkowej zalicza się na poczet podatku wynikającego z tej decyzji.

Podatnicy, którzy w roku poprzedzającym rok podatkowy opłacali podatek dochodowy w formie karty podatkowej, są zobowiązani, do dnia otrzymania decyzji ustalającej wysokość tego podatku, opłacać podatek dochodowy w formie karty podatkowej, w wysokości stawki określonej w decyzji ustalającej jej wysokość na rok poprzedni. Kwoty podatku dochodowego zapłacone w okresie przed doręczeniem decyzji ustalającej opodatkowanie w formie karty podatkowej zalicza się na poczet podatku wynikającego z tej decyzji.

Podatnicy podlegają opodatkowaniu w formie karty podatkowej, jeżeli:

1) złożą wniosek o zastosowanie opodatkowania w tej formie,

2) we wniosku zgłoszą prowadzenie działalności wymienionej w jednej z 12 części tabeli,

3) przy prowadzeniu działalności nie korzystają z usług osób niezatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów, chyba że chodzi o usługi specjalistyczne,

4) nie prowadzą, poza jednym z rodzajów działalności wymienionej w art. 23, innej pozarolniczej działalności gospodarczej,

5) małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie,

6) nie wytwarzają wyrobów opodatkowanych, na podstawie odrębnych przepisów, podatkiem akcyzowym,

7) pozarolnicza działalność gospodarcza zgłoszona we wniosku nie jest prowadzona poza terytorium Polski.

Nie wyłącza opodatkowania w formie karty podatkowej:

1) prowadzenie przez podatnika działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, w elektrowniach wodnych i wiatrowych, o mocy oddawanej do 5000 kilowatów, oraz wytwarzanie biogazu,

2) osiąganie przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze

- z których przychody (dochody) podlegają odrębnemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym na ogólnych zasadach.

Podatnik, który zdecyduje się na wybór karty podatkowej jako metody rozliczeń, musi ten fakt zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego. W tym celu trzeba złożyć wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej. We wniosku tym należy podać rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej; informacje, że podatnik: przy prowadzeniu działalności nie korzysta z usług osób niezatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów, chyba że chodzi o usługi specjalistyczne; nie prowadzi, poza jednym z rodzajów działalności innej pozarolniczej działalności gospodarczej; małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie; nie wytwarza wyrobów opodatkowanych, na podstawie odrębnych przepisów, podatkiem akcyzowym; pozarolnicza działalność gospodarcza zgłoszona we wniosku nie jest prowadzona poza Polską.

Wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, według ustalonego wzoru - PIT-16, za dany rok podatkowy, podatnik składa właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, nie później niż do 20 stycznia roku podatkowego, a jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku podatkowego - przed rozpoczęciem działalności. Jeżeli do 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie. W przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej składa jeden ze wspólników.

W przypadku gdy podatnik:

1) poda we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej dane niezgodne ze stanem faktycznym, powodujące nieuzasadnione zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej bądź ustalenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej w kwocie niższej od należnej, lub

2) prowadzi nierzetelnie (niezgodnie ze stanem faktycznym) ewidencję zatrudnienia bądź, mimo obowiązku, nie prowadzi tej ewidencji, a stwierdzony stan zatrudnienia jest wyższy od zgłoszonego naczelnikowi urzędu skarbowego, lub

3) nie zawiadomi naczelnika urzędu skarbowego w określonym terminie (7 dni od zaistnienia zmiany) o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej, bądź w zawiadomieniu poda dane w tym zakresie niezgodne ze stanem faktycznym, lub

4) w rachunku lub fakturze stwierdzających sprzedaż wyrobu, towaru lub wykonanie usługi poda dane istotnie niezgodne ze stanem faktycznym

- naczelnik urzędu skarbowego stwierdza wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

Gdy naczelnik urzędu skarbowego stwierdzi wygaśnięcie decyzji określającej wysokość karty:

1) podatnicy są zobowiązani płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach za cały rok podatkowy,

2) obowiązek założenia właściwych ksiąg powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została doręczona decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

W takim przypadku kwoty wpłacone z tytułu karty podatkowej zalicza się na podatek dochodowy określony na ogólnych zasadach za dany rok podatkowy.

Stawki karty podatkowej określone są kwotowo i corocznie podlegają podwyższeniu w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi wzrostu cen konsumpcyjnych towarów i usług w okresie pierwszych trzech kwartałów roku poprzedzającego rok podatkowy w stosunku do tego samego okresu roku ubiegłego. Wysokość karty podatkowej jest uzależniona m.in. od rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników, liczby mieszkańców miejscowości, w której jest prowadzona firma. Znane są już stawki karty podatkowej na 2009 rok. Zostały one podane w obwieszczeniu ministra finansów z 14 listopada 2008 r. w sprawie stawek karty podatkowej oraz kwartalnych stawek ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy na 2009 rok (M.P. nr 88, poz. 771).

Można tu wskazać kilka przykładów stawek karty. I tak stawka karty podatkowej dla usług krawieckich w przypadku podatników niezatrudniających pracowników prowadzących działalność w miejscowości do 5 tys. mieszkańców wyniesie w 2009 roku miesięcznie 106 zł (było 102 zł), a w miejscowości powyżej 50 tys. mieszkańców 141 zł (było 136 zł). Stawka karty podatkowej na usługi ślusarskie w najmniejszych miejscowościach wzrośnie natomiast o 13 zł (było 303 zł, a w 2009 roku - 316 zł).

Co istotne, wysokość podatku w formie karty podatkowej jest ustalana w drodze decyzji naczelnika urzędu skarbowego na każdy rok podatkowy odrębnie. Podatnicy płacą podatek dochodowy w formie karty podatkowej, pomniejszony o zapłaconą składkę na ubezpieczenie zdrowotne bez wezwania w terminie do dnia siódmego każdego miesiąca za miesiąc ubiegły, a za grudzień - w terminie do dnia 28 grudnia roku podatkowego, na rachunek urzędu skarbowego.

Stawki karty podatkowej w niektórych szczególnych sytuacjach mogą zostać obniżone lub podwyższone. Stawka podatku może być przykładowo obniżona o 20 proc. dla podatników, którzy do 1 stycznia roku podatkowego ukończyli 60 lat lub są osobami, w stosunku do których orzeczono co najmniej lekki stopień niepełnosprawności. Również przedsiębiorcy, którzy zatrudniają osoby niepełnosprawne mogą liczyć na obniżenie stawki karty o 10 proc. za każdą osobę.

Obniżka stawek karty to niejedyny sposób na zmianę wysokości podatku. Karta może zostać również podwyższona. Będzie tak np. w sytuacji, gdy podatnik zatrudni w prowadzonej firmie członków rodziny. Stopień podwyższenia stawek karty w tym przypadku uzależniony będzie od rodzaju prowadzonej firmy i liczby zatrudnianych pracowników. Karta może być podwyższona o 10, 15, 20, 30 lub 40 proc.

Mimo wielu uproszczeń dla podatników karty podatkowej jest też kilka zakazów. Kartowicze są pozbawieni prawa do skorzystania z ulg podatkowych, z jakich można korzystać, będąc opodatkowanym np. na zasadach ogólnych (skala PIT). W składanej deklaracji rocznej PIT-16A mogą jedynie odliczyć składki zdrowotne. Co ważne, odliczenie to jest limitowane. Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą pomniejsza się kartę podatkową, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.

Podatnicy karty podatkowej składają PIT-16A - deklarację o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego do 31 stycznia roku następującego po roku podatkowym.